Rüzgar türbinlerinin kanat içlerinde oluşan hasarların tespiti için İzmir’de geliştirilen yapay zeka destekli bir robot, bakım ve denetim süreçlerinde yeni bir yöntem sunuyor. “Maça” adı verilen sistem, türbin kanatlarının içine insan girmeden görüntüleme ve tarama yaparak çatlak, kabarma ve deformasyon gibi sorunları belirleyebiliyor.

Girişimci bir ekip tarafından geliştirilen robot, özellikle dar, karanlık ve hareket alanı kısıtlı kanat içlerinde çalışmak üzere tasarlandı. Kamera sistemleri ve LİDAR destekli algılama teknolojisi kullanan robot, topladığı verilerle kanadın iç yapısının dijital haritasını oluşturuyor. Elde edilen görüntüler ve ölçümler daha sonra analiz edilerek hasar raporuna dönüştürülüyor.

Sistemin öne çıkan yönlerinden biri, denetim süresini ciddi ölçüde kısaltması. Verilen bilgilere göre geleneksel yöntemde bir teknisyenin bir türbinin üç kanadını kontrol etmesi saatler alırken, bu robotla tek bir kanadın taraması yaklaşık 17 dakikada tamamlanabiliyor. Bu da hem bakım planlamasını hızlandırıyor hem de enerji üretim kaybını azaltıyor.

Robotun geliştirilme gerekçesinin merkezinde iş güvenliği yer alıyor. Türbin kanatlarının iç kısmında yapılan manuel kontroller, hem fiziksel zorluk hem de güvenlik riski taşıyor. Yeni sistemle birlikte teknisyenin kanat içine girmesine ihtiyaç kalmadan inceleme yapılabilmesi, bu alandaki en kritik sorunlardan birine doğrudan çözüm sunuyor.

Yaklaşık 45 santimetre uzunluğa sahip olan robot, kendi aydınlatma sistemiyle düşük ışıklı alanlarda da çalışabiliyor. Farklı açılardan kayıt alan kameralar ve anlık haritalandırma verileri sayesinde yalnızca görüntü toplamakla kalmıyor, aynı zamanda kanadın iç yapısına ilişkin bütünlüklü bir inceleme imkanı sağlıyor.

Geliştirici ekip, sistemi son bir yıl içinde 150’den fazla türbinde kullandıklarını belirtiyor. İlk yurt dışı hizmetinin Ürdün’e verildiği, ayrıca Almanya, Azerbaycan ve Yunanistan’dan da ilgi gördüğü ifade ediliyor. Projenin geliştirme sürecinde kamu desteklerinin de etkili olduğu belirtiliyor.

Rüzgar enerjisi yatırımlarının büyüdüğü bir dönemde, bakım süreçlerini hızlandıran ve saha güvenliğini artıran bu tür yerli teknolojilerin sektörde daha fazla yer bulması bekleniyor. Özellikle yaşlanan türbinlerde düzenli kontrol ihtiyacının artması, benzer çözümleri daha da önemli hale getiriyor.