23. İmam Hatipliler Kurultayı'nda Yeni Şafak'ın sorularını yanıtlayan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, öğretmenlerin kılık kıyafetlerini düzenleyen yeni karar hakkında açıklamalarda bulundu. Tekin, yayımlanan genelgenin öğretmenlere yeni bir kıyafet dayatması getirmediğini belirterek, kamu personeli olarak öğretmenlerin mevcut kılık-kıyafet mevzuatına uymakla yükümlü olduğunu söyledi. Tekin, “Bir tane kötü örnek, 1,2 milyon öğretmenimizin emeğinin önüne geçiyor. Az sayıdaki kötü örneğin 1,2 milyon öğretmenin mesleki itibarına ve emeğine zarar vermesini önlemek amacıyla bu tedbiri aldıklarını vurgulayan Tekin, kamu personelinin mevcut mevzuata uyması konusunda kararlı olduklarının altını çizdi.

ÖNDER İmam Hatipliler Derneği tarafından düzenlenen 23. İmam Hatipliler Kurultayı'na video mesajla katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Önlerindeki tüm engeller kaldırıldığında İmam Hatip mezunlarının neler başarabileceğine en son Harp Okullarımızın mezuniyet töreninde bir kere daha gururla şahit olduk. Liselere Geçiş ve Yükseköğretim Kurumları Sınavlarında okullarımız aynı şekilde elde ettikleri başarılarla göz doldurdu. Tüm bunları, yasaklardan ve müsadeden, damgalardan kurtulan Türkiye’nin artık normalleştiğinin birer işareti olarak görüyoruz" ifadelerini kullandı.

ÖNDER İmam Hatipliler Derneği tarafından düzenlenen 23. İmam Hatipliler Kurultayı, Trabzon’da yoğun katılım ve coşkuyla gerçekleştirildi. Türkiye’nin dört bir yanından gelen imam hatip camiasını buluşturan kurultaya video mesajla katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Hangi görüşe ve kökene sahip olursa olsun tüm gençlerimizi kardeşçe kucaklayın" çağrısında bulundu. ÖNDER İmam Hatipliler Derneği’nin geleneksel olarak her yıl düzenlediği İmam Hatipliler Kurultayı’nın 23’üncüsü Karadeniz’in ev sahipliğinde Trabzon’da yapıldı. Türkiye’nin 81 ilinden imam hatip öğrencilerinin, okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve ÖNDER teşkilat mensuplarının katıldığı kurultay, 7’den 77’ye tüm imam hatip neslini aynı çatı altında bir araya getirdi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, son 24 yılda Antalya'da kültür ve turizme 19,2 milyar liralık yatırım yapıldığını belirterek, işletme belgeli konaklama tesisi sayısının da 523'ten 2 bin 709'a ulaştığını bildirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın torunu Fatıma Serra Erdoğan, Türk sanat müziğinin klasik eserlerinden “Yine Bir Gülnihal”i seslendirdi. Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi'nin bestelediği ve güftesini yazdığı eseri yorumlayan Fatıma Serra Erdoğan'ın performansı ile büyük beğeni topladı.

Rusya ile Ukrayna arasında, Şubat 2022’de Rus ordusunun işgal harekatıyla başlayan savaşta çözüm için yeni girişim başlıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kitap ve kütüphanelerin geçmişle bağın korunmasındaki önemine dikkat çekerek, “Mazisi olmayanın atisi de olamaz” dedi. Erdoğan, geçmişte kitap ve kütüphanelerin hedef alındığını belirterek 28 Şubat döneminde 4 bin 500 eserin çöpe atıldığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Âl Nahyan ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Rusya ile Ukrayna arasında süren ve her geçen gün daha fazla belirsizleşen savaş, bölgede hava ve deniz trafiğini vurdu. 100’den fazla gemi Karadeniz’deki liman ve tersanelere sığındı. Sadece son birkaç gün içinde Türkiye ile Rusya arasında planlanan 29 sefer iptal edildi.

Kanada Merkez Bankası, ülke tarihinde ilk kez Kral III. Charles’ın portresine yer verilen banknotu Ottawa’da düzenlenen törenle kamuoyuna tanıttı.

Yeni 20 dolarlık banknotun tanıtımı; Kanada Genel Valisi Louise Arbour, Kanada Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem ve Kanada Gelir İdaresi ile finans kuruluşlarından sorumlu Devlet Sekreteri Wayne Long’un katılımıyla 3 Eylül’de gerçekleştirildi.

Banknot, Kral Charles’ın 2022’de tahta çıkmasının ardından portresinin Kanada kâğıt parasına işlendiği ilk tasarım olma özelliğini taşıyor. Aynı zamanda 20 dolarlık banknot üzerinde 70 yılı aşkın sürenin ardından ilk kez yeni bir hükümdarın portresi yer alıyor.

Henüz piyasaya çıkmadı

Yeni banknotun piyasaya çıktığı yönündeki haberlerin aksine, Kanada Merkez Bankasının resmî açıklamasına göre para henüz dolaşıma girmedi. Kral Charles portreli 20 dolarlık banknotların Şubat 2027’nin sonundan itibaren kademeli olarak kullanıma sunulması planlanıyor.

Merkez Bankası, geçiş öncesinde finans kuruluşları, perakendeciler ve para işleme cihazı üreticileriyle birlikte çalışacak. Banknot sayma makineleri, ATM’ler, satış cihazları ve diğer nakit işleme sistemlerinin yeni paraya uyarlanması için gerekli hazırlıkların yapılacağı belirtildi.

Dikey ve ağırlıklı olarak yeşil tasarım

Polimerden üretilen yeni banknot, geleneksel yatay görünümün aksine dikey olarak tasarlandı. Kanada’nın dikey banknot serisinin ikinci üyesi olan yeni 20 dolarlık para, ağırlıklı olarak yeşil renk taşıyor. Serinin ilk dikey banknotunda, 10 dolarlık kupür üzerinde sivil haklar öncüsü Viola Desmond’un portresi bulunuyor.

Kral Charles’ın ön yüzdeki portresi, hükümdarın çevre ve sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarından esinlenen yaprak ve çiçek motifleriyle çevrelendi. Kanada’nın 10 eyaleti ile üç bölgesini temsil eden toplam 13 resmî çiçek amblemi de ön yüzde yer aldı.

Yerli halklar için anlam taşıyan bitkilere yer verildi

Banknotun iki tarafından da görülebilen yuvarlak şeffaf pencerede Kanada’nın yerli halkları açısından kültürel önem taşıyan dört bitki bulunuyor: yabani çilek, Batı kızıl sediri, örgülü tatlı çayır otu ve Arktik pamuk otu.

Bu bölümün tasarımı, Kanada Merkez Bankasının Yerli Danışma Çevresi ile yürütülen çalışmalar sonucunda hazırlandı. Görme engelli ve az gören kişilerin banknotu tanıyabilmesi amacıyla kabartmalı işaretler ve yüksek kontrastlı büyük rakamlar da kullanıldı.

Arka yüzde Vimy Anıtı korundu

Banknotun arka yüzünde Fransa’daki Kanada Ulusal Vimy Anıtı yer almaya devam ediyor. Anıt, Kanada askerlerinin savaşlardaki hizmet ve fedakârlıklarını simgeliyor. Tasarımda ayrıca Birinci Dünya Savaşı’nda hayatını kaybedenleri anmak amacıyla gelincik çiçeklerine yer verildi.

Kanada Maliye ve Ulusal Gelir Bakanı François-Philippe Champagne, tasarımın ülkenin anayasal geleneklerini, İngiliz Milletler Topluluğu’yla bağlarını ve Kanadalı askerlerin fedakârlıklarını yansıttığını söyledi.

Sahteciliğe karşı yeni güvenlik şeridi

Yeni banknotta Kanada parasında daha önce kullanılmamış güvenlik teknolojileri bulunuyor. Mor renkli güvenlik şeridindeki şekiller, banknot hareket ettirildiğinde dönüyor, biçim değiştiriyor ve titreşimli bir görünüm oluşturuyor.

Kanada Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem, yeni banknotu “çarpıcı, sembolik ve güvenli” olarak nitelendirerek, tasarımın Kanada’nın doğal güzelliklerini ve tarihini yansıttığını belirtti.

Türkiye aleyhine içerikler paylaşarak milli güvenliği hedef aldığı belirlenen FETÖ iltisaklı sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. Erişim engeli uygulanan hesaplar arasında, MİT şehidini ifşa eden yapıda yer alan ve MİT TIR’ı davası sanıklarından olan firari Erk Acarer ile bir diğer FETÖ'cü Cevheri Güven'le yakın teması bulunan Dilek Ekmekçi'nin hesabı da bulunuyor.

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında yaklaşık 2 saat ifade verdikten sonra adliye önünde açıklamalarda bulundu. Soruşturmanın tamamlanmasını beklediğini söyleyen Gökçek, “Neticeyi alacağız. Ondan sonra hepinizle televizyonlarda bol bol konuşacağız” dedi. "Şahsım adına herhangi bir endişem yok" diyen Gökçek ayrıca Mansur Yavaş’ın kendisi hakkında “ifade vermeye bile gitmedi” şeklindeki sözlerinin gerçeği yansıtmadığını savunarak, Yavaş’ı “yalan söylemekle” suçladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İtalya’nın en uzun süre görevde kalan başbakanı ünvanını elde eden Giorgia Meloni’yi tebrik ederek iki ülke arasındaki iş birliği ve dayanışmanın daha da güçleneceğine inandığını belirtti.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Antalya ve Kayseri’de faaliyet gösteren dört yeni nesil suç örgütüne yönelik operasyonların sonuçlarını açıkladı. Antalya’da sosyal medyada suç örgütlerinin şiddet ve tehdit içeren eylemlerini öven 14 şüpheliden 10’u yakalanırken, Kayseri merkezli operasyonda 32 şüphelinin tamamı gözaltına alındı. Kayseri’deki örgütün 68 mağdura yönelik 89 ayrı suç eylemine karıştığı tespit edildi; operasyonlarda silah, mühimmat, uyuşturucu, çek ve senetler ele geçirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cuma namazını Üsküdar'daki Hz. Ali Camisi'nde kıldı.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Sivas Kongresi'nin 107. yıl dönümü dolayısıyla mesaj yayımladı. Çelik "Sivas Kongresi ile milletimiz, 107 yıl önce bir kere daha aziz vatanımızda hür ve bağımsız yaşayacağımızı dünyaya ilan etmiştir. Aynı şuurla Türkiye Yüzyılı hedeflerimize ilerliyoruz" dedi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Berhan Şimşek, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyeliğinden istifa etti.

Milli Savunma Bakanlığı, Silivri açıklarındaki kazada batan geminin yerinin tespit edildiğini bildirdi.

Avrupa Birliği, İsrail Savunma Bakanı Katz ve İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir'in Gazze'de Filistinlilerin yerinden edilmesine ilişkin açıklamalarının ardından, 'Gazze Şeridi'nde demografik veya toprak bakımından herhangi bir değişiklik yapılmasına yönelik tüm girişimleri reddediyoruz.' açıklamasında bulundu.

Dini değerleri diline dolayarak mizah yaptığını zanneden Deniz Göktaş hakkında iddianame hazırlandı. Sanal medyada yayınladığı videolarda suç unsuru tespit edilmesi üzerine hakkında başlatılan soruşturma kapsamında tutuklanan Göktaş'ın 2 yıl 2 aydan 9 yıl 8 aya kadar hapsi istendi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sivas Kongresi'nin 107. yıl dönümü vesilesiyle bir mesaj yayımladı. Kongre'nin milli mücadaledeki tarihi önemine vurgu yapan Erdoğan, o dönem sergilenen birlik ve beraberlik ruhunun bugün de en büyük güç kaynağı olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Terörsüz Türkiye sürecini millet mayalamıştır ve maya da tutmuştur. Milletimiz sürece desteğini ortaya koymuştur” dedi. Kırgızistan ziyareti dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını cevaplayan Erdoğan, “Farklılıklarımızla birlikte Türkiye paydasında kenetleneceğiz. Biz buna ‘Büyük Türkiye Mutabakatı’ diyoruz” diye konuştu. Erdoğan, yasanın uygulanmaya başlanması için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye olması gerektiğini söyledi.

Rusya Devlet Başkanlığı Sarayı (Kremlin) Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kasım ayında ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile üçlü zirve gerçekleştirebileceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş’u Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabul etti. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki kabul basına kapalı gerçekleşti.

İngiltere’nin eski Başbakanı Sir Keir Starmer, Avam Kamarası’ndan ayrılma kararı aldığını duyurdu.

Starmer, 1 Eylül Salı günü yaptığı açıklamada, yaz aylarında geleceği konusunda düşünme fırsatı bulduğunu ve Holborn and St Pancras milletvekilliğini bir başka isme devretmenin zamanının geldiğine karar verdiğini söyledi.

Starmer’ın ayrılmasıyla Kuzey Londra’daki seçim bölgesinde ara seçim yapılacak. Ara seçimin tarihi henüz açıklanmadı.

“Bayrağı halefime devretme zamanı geldi”

Kararını ilk olarak seçim bölgesindeki Camden New Journal gazetesine açıklayan Starmer, Holborn and St Pancras’ı temsil etmenin kendisi için büyük bir onur olduğunu belirtti.

Starmer, daha sonra sosyal medya hesabından yayımladığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Yaz boyunca geleceğim üzerinde düşünme fırsatım oldu. Holborn and St Pancras milletvekilliğinden ayrılmanın ve bayrağı bir halefe devretmenin doğru zamanı olduğuna karar verdim.”

2015 yılında eski İşçi Partili siyasetçi Frank Dobson’ın yerine seçildiğini hatırlatan Starmer, bölge halkına ve yerel İşçi Partisi teşkilatına kendisine verdikleri destek nedeniyle teşekkür etti.

Önce “milletvekili olarak kalacak” denilmişti

Starmer’ın kararı, daha önce açıklanan tutumdan geri dönüş anlamına geliyor. Haziran ayında İşçi Partisi liderliğinden ayrılacağını duyurmasının ardından Başbakanlık, Starmer’ın bir sonraki genel seçime kadar milletvekili olarak görev yapmaya devam edeceğini bildirmişti.

Starmer’ın Andy Burnham hükümetinde görev almasının beklenmediği, buna karşılık arka sıralarda Holborn and St Pancras milletvekili olarak kalacağı belirtilmişti. Ancak eski Başbakan, yaklaşık iki aylık değerlendirme sürecinin ardından Parlamento’dan tamamen ayrılmaya karar verdi.

Muhafazakâr Parti, bu değişikliği Starmer’ın bir başka “U dönüşü” olarak nitelendirirken yapılacak ara seçimin kamuya ek maliyet getireceğini savundu.

Starmer’a yakın bir isim ise eski Başbakan’ın Andy Burnham açısından bir dikkat dağıtıcı unsur haline gelmeden “temiz bir kopuş” gerçekleştirmek istediğini ileri sürdü.

Uluslararası ilişkilere yoğunlaşacak

Starmer, siyaset sonrası çalışmalarını savunma, güvenlik, ticaret ve teknoloji başta olmak üzere uluslararası meselelere yönelteceğini açıkladı.

Eski Başbakan ayrıca siyasete girmeden önce de üzerinde çalıştığı kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetle mücadele faaliyetlerini sürdüreceğini belirtti.

Starmer’ın başbakanlığı döneminde dış politika, kamuoyu desteğinin gerilediği iç siyasete kıyasla daha güçlü olduğu alanlardan biri olarak değerlendirilmişti. İngiltere’nin Ukrayna’ya desteğinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yakın çalışan Starmer; Çin ile ilişkileri yeniden düzenlemeye, Filistin devletini tanımaya ve ABD Başkanı Donald Trump ile işleyen bir ilişki kurmaya çalışmıştı.

Ara seçim Burnham için ilk büyük sınav olacak

Starmer’ın milletvekilliğinden ayrılması, İşçi Partisi lideri ve Başbakan Andy Burnham’ın göreve gelmesinden sonraki ilk büyük seçim sınavını beraberinde getirecek.

Burnham’ın 20 Temmuz’da başbakanlık görevini devralmasından yalnızca altı hafta sonra yapılması beklenen ara seçim, yeni hükümete yönelik kamuoyu desteğinin ölçülmesi açısından önem taşıyor.

Holborn and St Pancras, 1983’ten bu yana İşçi Partisi’nin kazandığı güçlü seçim bölgelerinden biri olsa da son seçim sonuçları, partinin bu kez ciddi bir yarışla karşılaşabileceğine işaret ediyor.

Starmer 2024’te oy kaybetmişti

Starmer, 4 Temmuz 2024 genel seçiminde Holborn and St Pancras’ta 18 bin 884 oy alarak yüzde 48,9’luk oy oranıyla yeniden milletvekili seçilmişti.

Ancak Starmer’ın oy oranı bir önceki seçime göre 17,3 puan gerilemişti. Gazze’deki savaşa karşı yürüttüğü kampanyayla öne çıkan bağımsız aday Andrew Feinstein 7 bin 312 oy ve yüzde 18,9’luk destek elde etmişti.

Yeşillerin adayı David Stansell ise 4 bin 30 oyla yüzde 10,4’e ulaşmıştı. Starmer seçimi 11 bin 572 oy farkıyla kazanmış olsa da İşçi Partisi’nin bölgedeki desteğinde belirgin bir gerileme yaşanmıştı.

Yeşillerin lideri aday olabilir

Ara seçimde en fazla konuşulan isimlerden biri Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski oldu. Polanski daha önce Londra’dan milletvekili adayı olmak istediğini açıklamış ve Starmer’ın ayrılması halinde Holborn and St Pancras’ı değerlendirebileceğini söylemişti.

Yeşiller Partisinden yapılan ilk açıklamada da Polanski’nin Londra milletvekili olma arzusunu hiçbir zaman gizlemediği vurgulandı. Ancak parti henüz resmî adayını ilan etmedi.

2024 seçiminde ikinci olan eski Güney Afrikalı siyasetçi ve yolsuzlukla mücadele kampanyacısı Andrew Feinstein’ın da yeniden aday olabileceği belirtiliyor. Feinstein’ın yarışa katılması, İşçi Partisi karşıtı sol ve Gazze odaklı oyların Yeşiller ile bağımsız aday arasında bölünmesine yol açabilir.

11 yıllık Parlamento kariyeri sona eriyor

İnsan hakları avukatı olan Starmer, siyasete girmeden önce Kraliyet Savcılık Servisinin başındaki Kamu Savcılıkları Direktörü olarak görev yaptı. Ceza adaletine yaptığı hizmetler nedeniyle 2014 yılında şövalye unvanı aldı.

İlk kez Mayıs 2015’te milletvekili seçilen Starmer, Jeremy Corbyn’in ardından Nisan 2020’de İşçi Partisi liderliğine geldi. Partiyi 2019’daki ağır seçim yenilgisinin ardından yeniden yapılandırdı ve 2024 genel seçiminde büyük bir parlamento çoğunluğuyla iktidara taşıdı.

Ancak İşçi Partisi’nin yerel seçimlerde aldığı kötü sonuçlar, anketlerdeki gerileme ve parti içindeki desteğinin zayıflaması üzerine 22 Haziran 2026’da liderlikten ayrılacağını duyurdu. Andy Burnham’ın lider seçilmesinin ardından 20 Temmuz’da başbakanlık görevini resmen devretti.

Milletvekilliğinden ayrılmasıyla Starmer’ın yaklaşık 11 yıllık Avam Kamarası kariyeri ve 2020’de başlayan İşçi Partisi liderliği döneminin siyasi bakımdan son halkası da kapanmış olacak. Starmer’ın bundan sonra üstleneceği uluslararası görevin niteliği ise henüz açıklanmadı.

İngiltere Parlamentosu, yaz tatilinin ardından 1 Eylül Salı günü çalışmalarına yeniden başlıyor. Avam Kamarası oturumu saat 14.30’da Dışişleri Bakanlığına yöneltilecek sorularla başlayacak.

Başbakan Andy Burnham’ın daha sonra hükümet adına açıklama yapması bekleniyor. Bu, 20 Temmuz’da göreve gelen Burnham’ın Başbakan sıfatıyla Avam Kamarası kürsüsüne ilk çıkışı olacak. Aynı zamanda Burnham, yaklaşık 16 yıl aradan sonra ilk kez Avam Kamarası’ndaki hükümet kürsüsünde konuşacak.

İlk Başbakan’a Sorular oturumu çarşamba günü

Burnham’ın bugünkü konuşması, Başbakan’a Sorular oturumundan ayrı bir hükümet açıklaması olacak.

Başbakan, 2 Eylül Çarşamba günü Londra saatiyle 12.00’de ilk kez Başbakan’a Sorular oturumuna katılacak. Burnham’ın burada ana muhalefetteki Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch’un yanı sıra diğer parti liderleri ve milletvekillerinin sorularını yanıtlaması öngörülüyor.

Kamu hizmetlerinde daha fazla kamu kontrolü mesajı

Burnham’ın konuşmasında, enerji, su ve ulaşım gibi temel hizmetlerde daha fazla kamu kontrolünün ekonomik büyümenin önünü açabileceğini savunması bekleniyor.

Başbakan, özelleştirilen bazı temel hizmetlerin vatandaşlar açısından yeterince güvenilir ve uygun fiyatlı olmadığını, artan faturaların hane bütçelerini ve ekonomiyi olumsuz etkilediğini düşünüyor.

Burnham’ın ülke genelinde “pozitiflik ve imkân duygusunu” güçlendirmek istediğini belirtmesi ve siyasetçilerin birbirlerine karşı puan kazanmaktan çok sorunların çözümüne odaklanması gerektiğini vurgulaması bekleniyor.

Hükümetin yaz döneminde açıkladığı elektrik faturalarındaki KDV indirimi, 2 sterlinlik otobüs ücreti uygulaması, yerel yönetimlere daha fazla yetki devri ve ulusal bakım hizmeti planlarının finansmanı da muhalefetin gündeme getireceği konular arasında bulunuyor.

Hükümete harcama ve borçlanma baskısı

Eski Hazine Başsekreteri Darren Jones ise kamu harcamalarının artırılmasının tek başına İngiltere’yi daha zengin hale getirmeyeceği uyarısında bulundu.

Jones, ekonomik büyümenin güçlü bir piyasa ekonomisi, uzun vadeli planlama ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasıyla sağlanabileceğini savundu. Burnham hükümetinin bazı harcama vaatlerinin nasıl finanse edileceğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Burnham’ın Parlamento’ya döndüğü gün İngiltere’nin uzun vadeli borçlanma maliyetleri de 28 yılın en yüksek düzeyine çıktı. İngiliz devletinin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,89’a ulaşarak Mart 1998’den bu yana görülen en yüksek seviyeyi kaydetti. On yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,22’yi aşarak 2008 küresel finans krizinden bu yana en yüksek düzeye yükseldi.

Faizlerdeki yükselişin, küresel tahvil satışları, petrol fiyatlarındaki artış ve enflasyonun yeniden hızlanabileceğine ilişkin kaygılardan kaynaklandığı belirtiliyor. Bu durum, 28 Ekim’de bütçeyi açıklamaya hazırlanan Maliye Bakanı John Healey üzerindeki baskıyı artırıyor.

Savunma bütçesindeki açık gündemde

Burnham’ın savunma harcamaları konusunda da milletvekillerinin sorularıyla karşılaşması bekleniyor.

Hükümet, savunma harcamalarını 2035’e kadar milli gelirin yüzde 3,5’ine çıkarmayı hedefliyor. Ancak Savunma Yatırım Planı’nda yaklaşık 4,7 milyar sterlinlik finansman açığı bulunduğu yönündeki değerlendirmeler, hükümetin harcama planlarını tartışmalı hale getiriyor.

Ofisler ve çamaşırhaneler hücreye dönüştürülecek

Hükümetin karşı karşıya olduğu bir diğer önemli sorun cezaevlerindeki aşırı doluluk.

Adalet Bakanlığı, cezaevlerindeki kullanılmayan ofis, depo ve çamaşırhane gibi bölümlerin hücrelere dönüştürülmesi için 110 milyon sterlinlik kaynak ayırdı. İlk aşamada bu dönüşümlerle yaklaşık 200 ek mahkûm kapasitesi oluşturulması planlanıyor.

Yeni kapasite önlemlerine rağmen İngiltere ve Galler’deki cezaevlerinin Mayıs 2027’ye kadar yeniden tamamen dolabileceği tahmin ediliyor. Hükümet, 2031’e kadar toplam 14 bin yeni cezaevi yeri oluşturmayı hedefliyor.

Küçük tekne geçişleri azaldı

İçişleri Bakanlığı verilerine göre Manş Denizi üzerinden gerçekleştirilen küçük tekne geçişlerinde de belirgin bir düşüş yaşandı.

Haziran-ağustos döneminde İngiltere’ye ulaşan 102 küçük tekne tespit edildi. Bu sayı, 57 teknenin kayıtlara geçtiği 2019’dan bu yana en düşük yaz dönemi rakamı oldu. Ancak insan kaçakçılarının daha az sayıda tekneye daha fazla göçmen bindirmeye başladığına dikkat çekiliyor.

27 Ağustos itibarıyla yılbaşından bu yana küçük teknelerle İngiltere’ye ulaşanların sayısı 16 bin 391 olarak kaydedildi. Aynı dönemde 2025 yılında 29 bin 3 geçiş gerçekleşmişti. Bu da yıllık bazda yaklaşık yüzde 43,5’lik düşüş anlamına geliyor.

Burnham’ın bugünkü konuşması, yaz tatili boyunca açıkladığı politikaların finansmanını ilk kez doğrudan milletvekilleri önünde savunacağı önemli bir siyasi sınav olarak değerlendiriliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi'ne katılmak üzere Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’e gitti. Zirvede liderler, uluslararası ve bölgesel güncel meselelerin yanı sıra iş birliğinin derinleştirilmesine yönelik öncelikli adımları ele alacak. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Putin’in de katılacağı zirve kapsamında ‘Bişkek Deklarasyonu’ imzalanacak. Erdoğan, Putin ile ikili görüşme de yapacak.

Türk devletleri, sınır aşan suçlarla mücadeledeki iş birliğini sürekli çalışan ortak bir güvenlik ağına dönüştürmeye hazırlanıyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi ilk toplantısını İstanbul’da yaptı. Türkiye, Pakistan ve S. Arabistan’ın dışişleri, savunma ve genelkurmay başkanlarının bir araya geldiği toplantının ardından konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “Bu ittifakla bölgede giderek daha büyük bir istikrarın oluşacağını göreceğiz ve belirsizlik azalacak” dedi.

ABD ile İran arasında haftalardır devam eden görece askeri sessizlik, Hürmüz Boğazı'nda düzenlenen saldırıyla yeniden bozuldu. ABD ordusu, İran’ın stratejik öneme sahip Hark Adası'nda iki fırlatıcıyı hedef aldı. İran da misilleme olarak ABD’nin bölgedeki üslerini füzeyle vurdu.

İngiltere'de Muhafazakâr Parti’nin önde gelen isimlerinden Sir James Cleverly, 2028’de yapılacak Londra Belediye Başkanlığı seçimleri öncesinde partisinin adaylığını kazanmak amacıyla gölge kabinedeki görevinden ayrıldı.

Gölge Konut Bakanlığı görevini bırakan Cleverly, bütün enerjisini adaylık sürecine ve seçim kampanyasına yönelteceğini açıkladı. Ancak Cleverly henüz Muhafazakâr Parti’nin resmî adayı değil; öncelikle parti içindeki aday belirleme sürecini kazanması gerekiyor.

Daha önce dışişleri, içişleri ve eğitim bakanlığı yapan Cleverly, 2008-2016 yılları arasında Londra Meclisi’nde Bexley ve Bromley bölgesini temsil etmişti. Boris Johnson’ın belediye başkanlığı döneminde de belediye başkan yardımcılığı görevinde bulunmuştu. Bu geçmişi, Cleverly’nin kampanyasında Londra yönetimi konusundaki deneyimini öne çıkarmasına imkân veriyor.

“Klasik Muhafazakâr bir vizyon sunacağım”

Cleverly, Times Radio’ya yaptığı açıklamada kampanyasının temelini girişimcilik, ekonomik büyüme ve fırsat eşitliğinin oluşturacağını söyledi.

“Klasik Muhafazakâr bir Londra Belediye Başkanlığı vizyonu ortaya koyacağım. Bu vizyon girişimcilik ve fırsatlar üzerine kurulacak” diyen Cleverly, kampanyasının parti lideri Kemi Badenoch’un ülke genelindeki siyasi programıyla paralel ilerleyeceğini belirtti.

Badenoch liderliğindeki Muhafazakâr Parti’nin daha sağa yönelmesi nedeniyle gölge kabineden ayrıldığı iddiasını reddeden Cleverly, pazar günü verdiği röportajlarda göç, kimlik ve kültür savaşları gibi tartışmalı alanlardan uzak durdu. Bunun yerine ekonomi, konut, yatırım ve Londra’nın uluslararası rekabet gücüne ağırlık verdi.

Khan’a “tutkusunu kaybetti” eleştirisi

Cleverly, 2016’dan bu yana Londra Belediye Başkanlığı görevini sürdüren İşçi Partili Sadiq Khan’ın kentin sorunlarını çözme konusundaki isteğini kaybettiğini öne sürdü.

LBC’ye konuşan Cleverly, Khan’ın “göreve yönelik tutkusunu gerçekten kaybettiğini” savundu. Muhafazakâr siyasetçi, Londra’nın yalnızca mevcut hizmetleri yöneten bir belediye başkanına değil, kent ekonomisini yeniden canlandıracak güçlü bir siyasi liderliğe ihtiyacı olduğunu söyledi.

Khan, 2024 seçimlerinde oyların yüzde 43,8’ini alarak Muhafazakâr aday Susan Hall’u yenmiş ve üçüncü kez göreve seçilmişti. Khan’ın 2028’de dördüncü dönem için aday olup olmayacağı henüz kesinleşmedi.

Burnham’a “Londra ile savaş yürütüyor” suçlaması

Cleverly’nin hedefindeki bir diğer isim Başbakan Andy Burnham oldu. Burnham’ı “çok fazla Londra karşıtı” olmakla suçlayan Cleverly, hükümetin başkenti vergi ve düzenlemeler yoluyla bir gelir kaynağı olarak gördüğünü ileri sürdü.

Cleverly, “Andy Burnham meseleyi anlamıyor. Londra ile bir savaş yürütüyor ve Londra’nın kendi çıkarlarını savunacak birine ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.

Eski bakanın bu çıkışı, seçim kampanyasının yalnızca Sadiq Khan’ın belediye yönetimine değil, Burnham hükümetinin başkente yönelik ekonomi, vergi ve bölgesel kalkınma politikalarına karşı da yürütüleceğine işaret etti.

Konut politikası kampanyanın önemli başlıklarından biri olacak

Cleverly’nin daha önce yaptığı açıklamalar, konut krizinin kampanyasının merkezinde yer alacağını gösteriyor. Cleverly, Londra Planı’nın yeniden yazılmasını, toplu ulaşım hatları çevresinde daha fazla konut yapılmasını ve atıl durumdaki eski sanayi alanlarının konut ve iş merkezlerine dönüştürülmesini savunuyor.

Konut inşaatlarının önündeki düzenlemelerin azaltılmasını isteyen Cleverly, Londra’da ortalama bir evin fiyatının yarım milyon sterlini aştığını ve konut sahibi olmanın çok sayıda kişi için ulaşılmaz hale geldiğini belirtiyor. Muhafazakâr Parti’de yaptığı önceki konuşmada, özellikle kahverengi alanlarda on binlerce yeni konutun önünün açılması gerektiğini söylemişti.

Liberal Demokrat seçmenin desteği kritik olabilir

2028 seçimlerinde iki tercihli “tamamlayıcı oy” sisteminin yeniden uygulanmasının planlanması, adayların yalnızca kendi seçmenlerine değil, diğer partilerin destekçilerine de seslenmesini gerekli kılıyor.

London School of Economics’ten Prof. Tony Travers’a göre Cleverly’nin kazanabilmesi için ilk tercihini Liberal Demokratlardan yana kullanan seçmenlerin ikinci tercih oylarını da alması gerekecek. Bu nedenle Cleverly’nin önceki Muhafazakâr aday Susan Hall’a kıyasla daha merkezde ve daha kapsayıcı bir kampanya yürütmesi bekleniyor.

Ağustos ayında yayımlanan bir Savanta araştırması; İşçi Partisi’nin Londra’daki desteğini yüzde 33, Reform UK’in yüzde 20, Muhafazakârların yüzde 18, Yeşillerin yüzde 14 ve Liberal Demokratların yüzde 10 olarak ölçtü. Aynı araştırmaya göre Khan yeniden aday olması halinde dördüncü kez seçilebilecek konumda bulunuyor.

Bununla birlikte başka bir YouGov araştırmasında Londralıların yüzde 56’sı Khan’ın görevi bırakması ve İşçi Partisi’nin 2028’de farklı bir aday çıkarması gerektiğini söyledi.

İşçi Partisi’nde alternatif isimler konuşuluyor

Sadiq Khan’ın aday olmaması halinde İşçi Partisi’nde Brent East Milletvekili Dawn Butler’ın yarışa girmesi bekleniyor. Rosena Allin-Khan ile eski Adalet Bakanı David Lammy’nin isimleri de muhtemel adaylar arasında gösteriliyor.

Muhafazakârlar açısından ise Cleverly’nin kabine deneyimine sahip, kamuoyunda tanınan bir isim olması yarışın siyasi ağırlığını artırdı. Cleverly’nin adaylığı kazanması halinde 2028 Londra seçimi, yalnızca belediye başkanlığının değil, Kemi Badenoch liderliğindeki Muhafazakâr Parti’nin yeniden iktidar alternatifi olup olamayacağının da önemli bir sınavı olacak.

Cleverly de Londra’da elde edilecek bir Muhafazakâr zaferin Badenoch’un başbakanlığa uzanan yolunda önemli bir basamak oluşturacağını savunuyor. Buna karşılık adaylığının gelecekte yeniden parti liderliğine yönelmek için bir araç olduğu iddialarını reddediyor.

Eski İngiltere Başbakanı Gordon Brown, İrlanda’nın uzun vadede tek devlet çatısı altında birleşeceğine inandığını açıkladı.

Brown, yeni kitabı The Future Starts With Us dolayısıyla The Guardian’a verdiği röportajda, Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti ile coğrafi bağının birleşmeyi mantıklı hale getirip getirmediğinin sorulması üzerine, “Evet. Elbette uzun vadede İrlanda birleşecek” değerlendirmesinde bulundu.

Ancak bunun yakın zamanda veya tek taraflı bir siyasi kararla gerçekleşemeyeceğini vurgulayan Brown, sürecin toplumların birbirine yaklaşmasını ve ortak bir çözüm üzerinde anlaşmasını gerektireceğini söyledi.

Brown, “Bu, insanların bir araya gelerek uzlaşmanın yolunu bulması gereken uzun bir süreç olacak. Temel mesele, insanların gerçekten anlaşabilip anlaşamayacağıdır” dedi.

Burnham “referandum gündemde değil” demişti

Brown’ın açıklaması, Başbakan Andy Burnham’ın ilk resmi Kuzey İrlanda ziyareti sırasında birleşme referandumunu “gündem dışı” ilan etmesinden hemen sonra geldi.

Belfast’ta siyasi parti temsilcileriyle görüşen Burnham, Kuzey İrlanda’daki bütçe baskıları ve hayat pahalılığına odaklanacağını belirterek, “Dinlemek ve iş birliğine dayalı bir yaklaşım sergilemek için buradayım. Ancak bazı konular gündem dışında olacak; bu da onlardan biri” demişti.

Böylece Brown’ın uzun vadeli öngörüsü ile mevcut hükümetin kısa vadeli politikası arasında belirgin bir görüş ayrılığı ortaya çıktı.

Referandum kararı nasıl alınabilir?

1998 tarihli Belfast/Hayırlı Cuma Anlaşması, Kuzey İrlanda’nın anayasal statüsünün halkın rızasına bağlı olduğunu kabul ediyor.

İngiltere yasalarına göre Kuzey İrlanda’dan sorumlu bakan, çoğunluğun birleşmeden yana oy verme ihtimalinin bulunduğu kanaatine varırsa “sınır referandumu” düzenlemek zorunda. Bununla birlikte, bu kanaate hangi ölçütlerle varılacağı yasada ayrıntılı biçimde tanımlanmıyor.

Birleşmenin gerçekleşebilmesi için hem Kuzey İrlanda’da hem de İrlanda Cumhuriyeti’nde yapılacak oylamalarda çoğunluk desteği gerekiyor. Bir referandum düzenlenmesi halinde, yeni bir oylama için en az yedi yıl beklenmesi gerekiyor. Avam Kamarası Kütüphanesi de hükümetin referandum eşiğini belirlerken kullanacağı somut kriterlerin hâlâ açıklığa kavuşturulmadığına dikkat çekiyor.

Barış sürecinde önemli rol üstlendi

Brown, Hayırlı Cuma Anlaşması’nın imzalandığı 1998 yılında Tony Blair hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yapıyordu.

2007-2010 yılları arasında başbakanlık yapan Brown, polis ve adalet yetkilerinin 2010’da Londra’dan Kuzey İrlanda’daki güç paylaşımı yönetimine devredilmesiyle sonuçlanan müzakerelerde de görev aldı. Bu devir, Hayırlı Cuma Anlaşması sonrasındaki siyasi normalleşmenin en önemli aşamalarından biri olarak kabul ediliyor.

İskoçya’nın bağımsızlığına karşı çıktı

İskoçya doğumlu Brown, Kuzey İrlanda için uzun vadede birleşme ihtimalini kabul ederken İskoç bağımsızlığına karşı tutumunu yineledi.

İskoçya’nın İngiltere, Galler ve Birleşik Krallık’ın diğer bölgeleriyle güçlü coğrafi, ekonomik, sosyal ve kültürel bağlara sahip olduğunu söyleyen Brown, bağımsızlık yerine ülkeler ve bölgeler arasında daha kapsamlı iş birliği kurulması gerektiğini savundu.

Brown’ın açıklamaları, İrlanda’nın birleşmesi ile İskoçya’nın bağımsızlığının aynı anayasal tartışmanın parçaları gibi görünmesine rağmen, eski başbakana göre farklı tarihsel ve coğrafi koşullara sahip olduğunu ortaya koydu.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, “Elgin Mermerleri” olarak da bilinen Partenon Heykelleri’nin Yunanistan’a kalıcı olarak iade edilmesi konusunda daha temkinli bir tutum benimsedi.

Burnham, Financial Times’a verdiği röportajda, yaklaşık 2 bin 500 yıllık heykellerin geleceğine ilişkin kararın doğrudan hükümet tarafından değil, British Museum yönetimi tarafından verilmesi gerektiğini söyledi.

“Neticede bu, British Museum’un çözmesi gereken bir mesele” diyen Burnham, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yasal olarak bu mesele, müzenin ilgilendiği bir süreç. Ancak Britanya’nın kültürel diplomasiyi kullanmasını tamamen destekliyorum.”

Burnham’ın açıklaması, daha önceki koşulsuz iade çağrılarından belirgin bir geri dönüş olarak değerlendirildi. Financial Times, Başbakan’ın şimdilik bu konu için önemli bir siyasi mücadele vermeye hazır görünmediği yorumunu yaptı.

2002’den beri iadeyi destekliyordu

Burnham, parlamentoya seçilmesinden bir yıl sonra, 2002’de British Museum’un heykelleri kalıcı olarak koleksiyonundan çıkarmasını engelleyen 1963 tarihli British Museum Yasası’nın değiştirilmesini amaçlayan özel üye yasa teklifine destek vermişti.

Şubat 2023’te Manchester Müzesi’nin yeniden açılışı sırasında kendisine, British Museum Başkanı George Osborne’un heykelleri Yunanistan’a iade edip etmemesi gerektiği sorulduğunda “Evet” yanıtını vermişti.

Burnham daha sonra sosyal medya hesabından, “Hiçbir şart koşmadan geri gönderin. Kültürü, Britanya’nın dünyadaki algısını değiştirmek için kullanalım” mesajını paylaşmıştı.

Ancak başbakanlık görevine gelmesinin ardından aynı çağrıyı tekrarlamaktan kaçınması, iade yanlılarının tepkisini çekti. Eski Kültür Bakanı ve Partenon Projesi Danışma Kurulu Başkanı Lord Ed Vaizey, tutum değişikliğini “üzücü” olarak nitelendirdi.

British Museum’dan bir yetkili ise bir siyasetçinin milletvekili veya belediye başkanıyken desteklediği bir konuyla, başbakan olduktan sonra siyasi öncelik haline getirdiği meselelerin farklı olabileceğini belirtti.

Kalıcı iadenin önünde yasal engel var

British Museum Yasası, mütevelli heyetinin koleksiyondaki eserleri kalıcı olarak devretmesine yalnızca son derece sınırlı durumlarda izin veriyor. Bu nedenle heykellerin mülkiyetinin Yunanistan’a geçirilmesi için parlamentonun yasada değişiklik yapması gerekiyor.

Buna karşılık mevcut mevzuat, eserlerin belirli koşullarla başka müzelere ödünç verilmesine izin veriyor. Bu durum, Londra ile Atina arasında kalıcı devir yerine uzun vadeli bir kültürel ortaklık kurulması seçeneğini öne çıkarıyor.

British Museum, Yunanistan ile “yeni bir Partenon ortaklığı” kurulması amacıyla yapıcı görüşmelerin sürdüğünü belirtiyor. Üzerinde çalışılan formüllerden biri, heykellerin bir bölümünün uzun süreli ve dönüşümlü olarak Atina’daki Akropolis Müzesi’nde sergilenmesini; Yunanistan’ın da önemli antik eserleri Londra’ya göndermesini öngörüyor.

Ancak olası bir ödünç verme anlaşmasının önünde önemli bir anlaşmazlık bulunuyor. British Museum, eserlerin yasal biçimde edinildiğini ve koleksiyonun mülkiyetinin kendisine ait olduğunu savunurken Yunanistan, heykellerin Osmanlı yönetimi döneminde hukuka aykırı biçimde ülkeden çıkarıldığını belirtiyor. Atina’nın bir “ödünç alma” anlaşmasını kabul etmesi, British Museum’un mülkiyet iddiasını tanıdığı şeklinde yorumlanabileceği için görüşmeler henüz sonuçlandırılamadı.

Bayeux Anlaşması örnek gösteriliyor

Fransa’nın yaklaşık bin yıllık Bayeux Duvar Halısı’nı geçici olarak Birleşik Krallık’a göndermesi, Partenon Heykelleri için de benzer bir kültürel değişim modeli kurulabileceği yönündeki beklentileri artırdı.

British Museum Direktörü Nicholas Cullinan, Fransa ile yapılan anlaşmanın kültürel diplomasi ve karşılıklı eser değişimi açısından önemli bir örnek oluşturabileceğini söyledi. Ancak Cullinan, British Museum Yasası’nın aceleyle değiştirilmesine karşı çıkarak çözümün mevcut hukuki ve kurumsal yapı içerisinde aranması gerektiğini belirtti.

Britanyalıların çoğu iadeyi destekliyor

Kamuoyu araştırmaları, Birleşik Krallık halkının çoğunluğunun heykellerin Yunanistan’a gönderilmesine sıcak baktığını gösteriyor. JL Partners tarafından Partenon Projesi için gerçekleştirilen 2025 tarihli ankette, katılımcıların yüzde 56’sı olası bir referandumda iadeyi destekleyeceğini belirtirken yüzde 22’si eserlerin Londra’da kalmasını istedi.

Heykeller, 19. yüzyılın başlarında Britanya’nın Osmanlı İmparatorluğu nezdindeki büyükelçisi Lord Elgin’in görevlileri tarafından Atina Akropolü’ndeki Partenon’dan sökülerek İngiltere’ye götürülmüştü. Britanya devleti eserleri 1816’da Elgin’den satın alarak British Museum’a devretmişti.

Yunanistan ise heykellerin Atina’daki diğer Partenon parçalarıyla yeniden birleştirilmesini talep ediyor. Burnham’ın başbakanlığa gelmesi Atina’da yeni bir anlaşma umudu yaratmış olsa da son açıklaması, kalıcı iadenin kısa vadede hükümet gündemine alınmayacağını gösteriyor.

FETÖ'nün güncel yapılanmasına yönelik İstanbul ve Muğla'da yapılan operasyonlarda Akıncı Üssü’nde yakalanan Kemal Batmaz’ın kızı Esma Batmaz ile KHK ile ihraç edilen Bilal Köseoğlu’nun kızı Hilal Köseoğlu gözaltına alındı. Operasyonda çok sayıda dijital materyale el konuldu.

ABD ile İran arasında güç gösterisi savaşının sürdüğü Hürmüz Boğazı’nda daha önce İran tarafından döşenen mayınlar üzerinden taraflar hakimiyetlerini ispat etmeye çalışıyor. ABD Başkanı Donald Trump, boğazın kontrollerinde olduğunu ve mayınları temizlediklerini iddia ederken İran, “Mayınların yerini yalnız biz biliyoruz ve hâlâ oradalar” dedi. Trump’ın müttefikleri de İran’ı doğruladı.

Millî Savunma Bakanlığı, SDG’nin feshedilmesi ve Suriye devlet kurumlarına entegrasyonunu önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Türkiye’nin bu gelişmelerden memnuniyet duyduğu ifade edilirken, Suriye ordusuna terörle mücadelede verilen desteğin süreceği belirtildi.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, "SDG’nin feshedilmesinden sonra Suriye’nin iç bütünlüğünü güçlendirme açısından önemli bir eşik geçilmiş oldu. Suriye’nin ve komşu ülkelerin istikrarı, güvenliği refahı için atılan her adımı, Cumhurbaşkanımızın inşa ettiği “kardeşlik siyaseti”mizin gereği olarak desteklemeye devam edeceğiz" dedi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, "955 sene sonra da Sultan Alparslan'ın ve Selahaddin-i Eyyubi'nin torunları olarak, gönül birliği ve sarsılmaz bir inançla yeniden bu topraklarda güçlü ve büyük Türkiye'yi hep birlikte inşa edeceğiz" ifadelerini kullandı.

İngiltere’de konut politikasını ve yerel yönetimler arasındaki yetki dağılımını değiştirecek yeni planlama reformunun ayrıntıları belli oldu.

Hükümet, 24 Ağustos’ta yayımladığı istişare belgesiyle bölgesel belediye başkanlarına “potansiyel stratejik öneme sahip” planlama başvurularına doğrudan müdahale etme yetkisi verilmesini resmen gündeme aldı.

Yeni sistemde belediye başkanları, belirlenen büyüklükteki bir projeyi yerel planlama makamından devralarak karar verici konumuna gelebilecek. Ayrıca yerel yönetime bir başvuruyu reddetme talimatı verebilecek.

Düzenleme, Londra Belediye Başkanı’nın 2008’den bu yana kullandığı planlama yetkilerinin İngiltere’nin diğer belediye başkanlığı bölgelerine genişletilmesini öngörüyor.

Hangi projeler kapsama girecek?

İngiltere’de Londra dışındaki bölgeler için ilk kez ortak ulusal müdahale eşikleri belirlenecek. Buna göre yeni yetkiler:

• 150’den fazla konut içeren projeleri,
• 15 bin metrekareden büyük ticari alanları,
• 30 metre veya daha yüksek, yaklaşık 10 katlı binaları

kapsayacak.

Bu ölçütlerden birine giren başvuruların yerel yönetimler tarafından bölgesel belediye başkanına bildirilmesi gerekecek.

Belediye başkanı öncelikle projenin bölgesel kalkınma stratejisine uygunluğu konusunda görüş bildirecek. Yerel yönetimin başvuruyu kabul etmeye veya reddetmeye hazırlandığını açıklamasının ardından belediye başkanının müdahale edip etmeyeceğine karar vermesi için 14 günü olacak.

Başkan projeyi devralırsa, ilgili başvuru bakımından yerel planlama makamı haline gelecek ve nihai kararı kendisi verecek.

Belediye başkanları projeleri doğrudan onaylayabilecek

Reformun en dikkat çekici bölümlerinden birini Mayoral Development Order – Belediye Başkanlığı Kalkınma Kararı oluşturuyor.

Bu mekanizma sayesinde belediye başkanları belirli bir bölge, arsa veya proje türü için önceden planlama izni verebilecek. Geliştiriciler, kararda belirtilen koşulları yerine getirmeleri halinde ayrıca standart bir planlama başvurusu yapmadan inşaata geçebilecek.

Ancak bu yetki bütün projeler için otomatik izin anlamına gelmeyecek. Belediye başkanının izin verilecek alanı, yapı türünü, sınırları ve uyulması gereken koşulları resmî kalkınma kararında açıkça belirlemesi gerekecek.

Hükümet, bu yöntemin özellikle büyük ölçekli konut alanları, kentsel dönüşüm projeleri ve atıl durumdaki eski sanayi arazilerinin geliştirilmesinde kullanılmasını bekliyor.

Yerel yönetimler çoğu başvuruyu karara bağlamayı sürdürecek

Hükümet, reformun belediyelerin planlama yetkilerini tamamen ortadan kaldırmayacağını vurguluyor. Başvuruların büyük çoğunluğunu yine ilçe ve şehir meclisleri değerlendirecek.

Belediye başkanlarının müdahalesi yalnızca stratejik önem taşıdığı kabul edilen büyük projelerle sınırlandırılacak. Alınan bütün kararların yerel planlara, ulusal planlama politikasına ve mevcut çevre kurallarına uygun olması gerekecek.

Başvuru sahiplerinin kararlara karşı itiraz hakkı korunurken, merkezi hükümet de gerekli gördüğü durumlarda müdahale edebilecek. Belediye başkanının bir projenin reddedilmesi yönünde talimat vermesi halinde kararın gerekçesini yazılı olarak açıklaması ve planlama sicilinde yayımlaması zorunlu olacak.

Hedef beş yılda 1,5 milyon konut

Reform, Burnham hükümetinin beş yıllık parlamento döneminde İngiltere’de 1,5 milyon yeni konut inşa etme hedefinin temel araçlarından biri olarak görülüyor.

Hükümet, özellikle yerel itirazlar, uzun değerlendirme süreleri, altyapı eksiklikleri ve farklı belediyeler arasındaki koordinasyon sorunları nedeniyle büyük projelerin yıllarca bekletilebildiğini savunuyor.

Resmî verilere göre bazı yerel yönetimler mevcut konut hedeflerini aşmayı başardı. Son üç yılda Salford’da 4 bin 249 konutluk hedefe karşı 7 bin 584, Leeds’te 10 bin 151 konutluk hedefe karşı 11 bin 690 konut teslim edildi. Knowsley’de ise 772 olan hedefin iki katından fazla, toplam bin 888 konut tamamlandı.

Hükümet bu örnekleri, yerel planlama sistemiyle yüksek üretim seviyesine ulaşılabileceğinin göstergesi olarak sunarken reformun gecikmelerin yaşandığı bölgelerde devreye gireceğini belirtiyor.

Homes England fonlarında daha fazla yerel söz hakkı

Belediye başkanlarının yetkileri yalnızca planlama kararlarıyla sınırlı olmayacak. Bölgesel yönetimler, ulusal konut kurumu Homes England tarafından sağlanan finansmanın kendi bölgelerinde nasıl kullanılacağı konusunda daha fazla söz sahibi olacak.

Homes England en büyük projeleri yönetmeye devam edecek ancak kurumun finansmanı ve teknik uzmanlığı, belediye başkanlarıyla kararlaştırılan bölgesel önceliklere yönlendirilecek.

Hükümet, ulusal arazi ve altyapı fonunun 1,3 milyar sterlinlik bölümünün en yerleşik yedi belediye başkanlığı bölgesine ayrıldığını açıkladı. Buna ek olarak yedi stratejik belediye başkanlığı yönetimine 234 milyon sterlinlik eski sanayi arazisi fonu sağlanırken, Housing Accelerator Fund kapsamında yetki devri için 1,5 milyar sterlin tahsis edildi.

Yeni projelerden altyapı katkı payı alınacak

Londra dışındaki belediye başkanlarına Mayoral Community Infrastructure Levy adı verilen bölgesel altyapı katkı payını uygulama yetkisi de verilecek.

Londra’da Elizabeth Line’ın finansmanına katkı sağlayan modele benzeyen sistem kapsamında geliştiricilerden alınan paylar ulaşım, okul, sağlık tesisi ve büyük ölçekli bölgesel altyapı yatırımlarında kullanılabilecek.

Hükümet, Londra’daki katkı payının ağırlıklı olarak ulaşım projeleriyle sınırlı olduğunu ancak diğer bölgelerde belediye başkanlarına daha geniş harcama esnekliği verilebileceğini belirtiyor. Katkı payının uygulanabilmesi için bölgenin onaylanmış bir Mekânsal Kalkınma Stratejisi’ne sahip olması gerekecek.

Liberal Demokratlardan “yerel demokrasi” tepkisi

Düzenleme, on farklı belediye başkanının partiler üstü desteğini aldı. Ancak Liberal Demokratlar, karar yetkisinin seçilmiş yerel meclis üyelerinden alınmasının halkın planlama süreçlerindeki etkisini zayıflatacağını savunuyor.

Partinin konut ve planlama sözcüsü Gideon Amos, düzenlemeyi “yerel topluluklara doğrudan saldırı” olarak nitelendirdi. Amos, hükümetin belediye başkanlarına geniş bir yetki vermek yerine yerel yönetimlere uygun fiyatlı konut ve gerekli altyapıyı oluşturabilmeleri için daha fazla kaynak sağlaması gerektiğini söyledi.

Başbakan Burnham ise belediye başkanlarının yetkilerinin hem projeleri ilerletmek hem de bölgesel stratejiye aykırı yapılaşmayı engellemek için kullanılabileceğini belirtiyor. Burnham’a göre yerel kararların kimi zaman daha geniş bölgesel konut, ulaşım ve ekonomik büyüme hedefleri bakımından yeniden değerlendirilmesi gerekiyor.

İstişare 5 Ekim’de sona erecek

İmar yetkilerine ilişkin kamuoyu istişaresi 24 Ağustos’ta başladı ve 5 Ekim 2026 saat 23.59’a kadar devam edecek. Süreçte yerel yönetimlerden, belediye başkanlıklarından, sektör temsilcilerinden, sivil toplum kuruluşlarından ve bölge sakinlerinden görüş alınacak.

Hükümet, sonuçların değerlendirilmesi ve gerekli ikincil mevzuatın Parlamento’ya sunulmasının ardından proje devralma ve Belediye Başkanlığı Kalkınma Kararı yetkilerini 2027’nin başında uygulamaya koymayı hedefliyor.

Mekke Anlaşması Pakistan’da bayram havasıyla karşılandı. Büyük şehirlerde ışıklandırmalar, havai fişek gösterileri yapıldı ve konvoylar düzenlendi. Pakistanlı emekli Tümgeneral İjaz Malik; Türkiye, Pakistan ve S.Arabistan’ın birbirlerinin potansiyellerini tamamlayacağını söyledi. Eski bakan ve senatör Mushahid Hussain Sayed de anlaşmanın Pakistan’a sağlayacağı üç avantaja dikkat çekti.

Malazgirt Zaferi’nin 955. yıl dönümü Ahlat’ta görkemli etkinliklerle kutlanacak. Etkinlikler kapsamında Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üçüncü kez Ahlat’ta bir araya gelecek. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın yarın Ahlat’tan, çarşamba günü ise Malazgirt’ten mesaj vermesi bekleniyor.

Suriye, yaklaşık 47 yılın ardından ABD’nin “Terörizmi Destekleyen Devletler” listesinden çıkarılırken Şam yönetimine yönelik uluslararası destek de güçleniyor. İsrail’in askeri baskısına rağmen Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinden destek alan Suriye gelişme ve güçlenme konusunda önemli adımlar atıyor. İşgalci güce güvenmediğini belirten Şam yönetimi, diplomasi kapısını ise açık tutuyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ülkesindeki ekonomik bölgelerine saldırılar düzenleyerek Pandora’nın kutusunu açtığını söyledi.

Gazeteci Hacı Yakışıklı, Yeni Parti’deki “üçüncü yolcular” arasında yer alan en az 10 milletvekilinin ilerleyen süreçte CHP’ye dönebileceğini aktardı.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, "Sayın Cumhurbaşkanı'mız, ülkemizi savunma sanayi konusunda bağımlılığa hapsetmek isteyen vesayeti yıktı ve tam bir öz güven devrimi gerçekleştirdi. TEKNOFEST Mavi Vatan etkinlikleri, kabiliyetlerimizi ve kapasitemizi geliştirme konusunda Sayın Cumhurbaşkanı'mızın gerçekleştirdiği öz güven devriminin kesintisiz ilerlediğini bir kere daha ispat ediyor" ifadesini kullandı.

Türkiye’nin, Gazze’ye insani yardım götürmeye çalışan Küresel Sumud Filosu’na yönelik müdahaleyle bağlantılı davada İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında kırmızı bülten çıkarılması için harekete geçmesi, dünya basınının gündemine girdi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesi önünde görülen ve 35 sanığın bulunduğu dava kapsamında Netanyahu ile Afek Moskovitch hakkında 14 Temmuz 2026’da yakalama kararı verildiğini açıkladı.

Gürlek, bu kararlar doğrultusunda İçişleri Bakanlığından Interpol nezdinde kırmızı bülten sürecinin başlatılmasının istendiğini, ilgili belgelerin Dışişleri Bakanlığına da gönderildiğini bildirdi.

Dosyada Netanyahu ve Moskovitch’e “insanlığa karşı suç”, “soykırım”, “nitelikli biçimde kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma”, “işkence”, “kasten yaralama”, “mala zarar verme”, “nitelikli yağma” ve “ulaşım aracının kaçırılması” gibi suçlamalar yöneltiliyor. İsrail ise suçlamaları reddediyor.

Reuters: İç hukuk davasının uluslararası ayağı

Reuters, gelişmeyi Türkiye’de yürütülen bir ceza davasının uluslararası boyuta taşınması olarak değerlendirdi. Ajans, Ankara’nın daha önce de Gazze’deki savaş nedeniyle Netanyahu hakkında ulusal yakalama kararları çıkardığını hatırlattı.

Haberde, Türkiye’nin İsrail’in Gazze politikalarına en sert tepki gösteren NATO ülkelerinden biri olduğu belirtilirken kırmızı bülten başvurusunun, Ankara ile Tel Aviv arasında Suriye üzerinden yükselen gerilimle aynı döneme denk geldiğine dikkat çekildi.

Reuters ayrıca İsrail güçlerinin mayıs ayında Gazze’ye yardım ulaştırmaya çalışan filoya ait en az iki tekneye ateş açtığını ve Türk davasının bu müdahale ile aktivistlerin gözaltına alınmasına dayandığını aktardı.

New York Times işkence iddialarını öne çıkardı

New York Times, Türkiye’nin girişimini yalnızca diplomatik bir kriz olarak değil, filo aktivistlerinin İsrail güçleri tarafından kötü muamele ve işkenceye maruz bırakıldığı yönündeki iddiaların devamı olarak ele aldı.

Gazete, kırmızı bültenin uluslararası yakalama emri olmadığını; aranan kişinin yerinin tespit edilmesi ve iade gibi bir işlem beklenirken geçici olarak gözaltına alınması için üye ülkelere gönderilen bir talep niteliği taşıdığını vurguladı.

Interpol’ün Türkiye’nin başvurusunu kabul edip etmeyeceğinin henüz belli olmadığına da dikkat çekildi.

Le Monde karşılıklı sert açıklamalara odaklandı

Fransız Le Monde gazetesi ise AFP kaynaklı haberinde hukuki ayrıntılardan çok Ankara ile Tel Aviv arasındaki sert siyasi restleşmeyi öne çıkardı.

Netanyahu’nun ofisi, Türkiye’nin girişimini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrailli liderleri “yıldırmaya yönelik sonuçsuz bir girişimi” olarak nitelendirdi. Açıklamada Erdoğan hakkında “antisemit diktatör” ifadesi kullanılarak Türkiye’nin Kürtler, Hamas, Kıbrıs ve tutuklu gazetecilere ilişkin politikaları hedef alındı.

İsrail yönetimi ayrıca Türkiye’nin Suriye’de artan etkisine işaret ederek bu dosyayı iki ülke arasındaki daha geniş bölgesel rekabetle ilişkilendirdi.

El País zamanlamaya dikkat çekti

İspanyol El País gazetesi, filoda Türk vatandaşlarının yanı sıra İspanyol vatandaşlarının da bulunduğunu belirterek davanın Avrupa açısından taşıdığı boyutu öne çıkardı.

Gazete, mahkemenin başvuru yönündeki ara kararının 14 Temmuz’da verilmesine rağmen girişimin kamuoyuna duyurulmasının, İsrail’in Suriye’de Türkiye sınırına yakın Ebu Zuhur Hava Üssü’nü vurmasının ardından yaşanan gerilimle aynı döneme rastladığına dikkat çekti.

El País bu nedenle kırmızı bülten hamlesini hem bir yargı süreci hem de Ankara-Tel Aviv ilişkilerindeki son diplomatik tırmanmanın parçası olarak değerlendirdi.

Al Jazeera “soykırım” suçlamasını başlığa taşıdı

Al Jazeera, Ankara’nın Netanyahu’ya yönelttiği “soykırım” suçlamasını haberin merkezine yerleştirdi. Katar merkezli yayın, girişimi Gazze’ye yardım götürmek isteyen Küresel Sumud Filosu’na mayıs ayında gerçekleştirilen müdahalenin hukuki sonucu olarak sundu.

Haberde Türkiye’nin dosyayı yalnızca ulusal mahkemelerde değil, uluslararası mekanizmalar aracılığıyla da takip etmeye çalıştığı vurgulandı.

İsrail basını: Ankara’nın siyasi baskı hamlesi

Jerusalem Post ve Israel Hayom gibi İsrail gazeteleri ise gelişmeyi daha çok Ankara’nın Netanyahu hükümetine yönelik siyasi baskısı şeklinde yansıttı.

Jerusalem Post, Türkiye’deki dosyanın Netanyahu ile birlikte çok sayıda İsrailli yetkiliyi kapsadığını aktarırken, kırmızı bülten çıkarılsa dahi her ülkenin kendi hukukuna göre hareket edeceğini belirtti. Gazete ayrıca dava sürecini, Türkiye ile İsrail arasında Suriye konusunda tırmanan gerilimle birlikte ele aldı.

Israel Hayom ise filonun insani yardım niteliğini sorgulayan İsrail hükümetinin yaklaşımına ağırlık verdi ve başvuruyu iki ülke arasındaki bölgesel güç mücadelesinin yeni cephesi olarak sundu

Afek Moskovitch’in kimliği belirsizliğini koruyor

Uluslararası haberlerde dikkat çeken bir başka ayrıntı, Netanyahu ile birlikte kırmızı bülten istenen Afek Moskovitch’in kimliği oldu.

Kamuoyuna açık dava belgelerinde Moskovitch’in adı yer almakla birlikte unvanı, görevi ve filo operasyonundaki iddia edilen rolü konusunda ayrıntılı bilgi bulunmuyor. Bazı yayınlar onu “İsrailli yetkili”, bazıları ise “İsrail askeri” olarak tanımlasa da bu bilgiler resmî kaynaklar tarafından açıklığa kavuşturulmuş değil.

Kırmızı bülten uluslararası tutuklama emri değil

Haberlerde zaman zaman “uluslararası tutuklama emri” ifadesi kullanılsa da teknik olarak Türkiye’nin attığı adım, henüz yayımlanmış bir kırmızı bülten anlamına gelmiyor.

Öncelikle Türkiye’nin hazırladığı dosyanın Interpol’e iletilmesi, ardından Interpol Genel Sekreterliğinin başvuruyu kendi anayasası ve veri işleme kuralları açısından incelemesi gerekiyor.

Interpol’ün açıklamasına göre kırmızı bülten, uluslararası yakalama emri değil; üye ülkelerin kolluk makamlarına bir kişinin yerinin belirlenmesi ve iade veya benzeri bir hukuki süreç öncesinde geçici olarak yakalanması yönünde yapılan bildirim niteliğinde. Kişinin gözaltına alınıp alınmayacağına her ülke kendi mevzuatına göre karar veriyor.

Bu nedenle Türkiye’nin talebi kabul edilse bile Netanyahu’nun 196 Interpol üyesi ülkenin tamamında otomatik olarak tutuklanması söz konusu olmayacak. Başvurunun Interpol tarafından kabul edilip edilmeyeceği ve kabul edilmesi halinde hangi ülkelerin işlem yapacağı şimdilik belirsizliğini koruyor.

Cumhuriyet Halk Partisi Yüksek Disiplin Kurulu, parti genel merkezinde gerçekleştirdiği toplantıda aralarında milletvekillerinin de bulunduğu 81 kişinin dosyasını ele aldı.

Yaklaşık 3 saat süren toplantıda bazı dosyalar hakkında karar verilirken, bazı isimlerle ilgili değerlendirmelerin bir sonraki toplantıya bırakılması kararlaştırıldı.

81 DOSYA GÖRÜŞÜLDÜ
CHP YDK’nın toplantısında, daha önce disiplin süreci kapsamında gündeme alınan 81 dosya değerlendirildi. Toplantının önemli gündem maddelerinden birini, daha önce istifa dilekçeleri talep edilen ancak dilekçe vermeyeceklerini bildiren bazı isimlerin durumu oluşturdu.

Aralarında milletvekillerinin de bulunduğu bu kişilerin durumunun daha ayrıntılı incelenmesi amacıyla muhakkik heyeti belirlenmesine karar verildi. Söz konusu dosyalara ilişkin nihai kararın ise YDK’nın gelecek toplantısında verilmesi planlandı.

İSTİFA EDENLERİN DOSYALARI SİCİLLERİNE İŞLENECEK
Toplantıda partiden istifa eden kişilerin dosyaları da gündeme geldi. YDK, bu dosyaların herhangi bir disiplin kararı verilmeden, ilgili kişilerin parti sicillerine işlenmek üzere kaldırılmasına karar verdi.

Böylece istifa nedeniyle parti üyeliği sona eren isimlere ilişkin dosyaların mevcut süreç kapsamında kayda geçirilmesi kararlaştırıldı.

AHMET BARAN YAZGAN’IN DOSYASI HENÜZ ULAŞMADI
CHP Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan hakkında Merkez Yönetim Kurulu (MYK) tarafından alınan sevk kararının YDK’ya henüz ulaşmadığı belirtildi. Bu nedenle Yazgan hakkındaki MYK kararının toplantıda görüşülmediği öğrenildi.

MEZİTLİ BELEDİYE BAŞKANI TUNCER’İN DOSYASI ERTELENDİ
Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer hakkındaki dosya da YDK’nın gündeminde yer aldı. Dosyadaki incelemenin tamamlanabilmesi amacıyla değerlendirme ertelendi.

Tuncer hakkındaki sürecin, gerekli incelemelerin tamamlanmasının ardından yeniden YDK gündemine alınması bekleniyor.

YDK 18 EYLÜL’DE YENİDEN TOPLANACAK
Yaklaşık 3 saat süren toplantının ardından YDK’nın bir sonraki toplantısının 18 Eylül tarihinde gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı. Görüşülmesi ertelenen dosyalar ile muhakkik heyetinin incelemelerinin tamamlanmasının ardından hazırlanacak raporların yeni toplantıda değerlendirilmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Balıkesir Kadın Kolları Başkanlığınca düzenlenen "Kadın Buluşması"na katılanlara telefonla seslendi. Erdoğan yaptığı açıklamada "Balıkesir'den tabii geleceğe yönelik yeni sinyaller bekliyorum. Balıkesir'in inşallah yeniden bu emaneti sahiplenmesi lazım. Gerek kadın kollarıyla gerek gençlik kollarıyla gerekse ana kademeyle inşallah Balıkesir'in yeniden bir dönüşümü sağlayacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.

DEM Parti Eş Başkanı Tuncer Bakırhan, “Terörsüz Türkiye” yasasına yönelik tutumunu değerlendirdi. CHP’nin sürece verdiği desteği önemli bulan Bakırhan, Yeni Parti milletvekillerinin “hayır” oylarını ve tutumunu eleştirdi. Bakırhan, partinin meselede yaşadığı ayrışmanın ülkeyi yönetme iddiasına zarar verdiğini söyledi.

İzmir’in Çiğli ilçesinde Belediye Başkanı Onur Emrah Yıldız’ın belediye otoparkında park halindeki makam aracına silahla ateş açıldı. Olay sırasında araçta kimsenin bulunmadığı öğrenilirken, saldırının ardından kaçmaya çalışan 21 yaşındaki şahıs belediyenin güvenlik görevlileri tarafından durduruldu. Şüpheli, suç aleti tabancayla birlikte gözaltına alınırken, olayda kullanılan motosikletin de çalıntı olduğu belirlendi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "42 yıllık terör belası sona erdirildi, terör örgütü pes ettirildi ve dağıtılma noktasına getirildi. Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge projesi çerçeve kanunu da çıkarıldı, milli birlik ve kardeşlik pekiştiriliyor" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin bilim ve teknoloji alanındaki nitelikli insan kaynağını artırmaya yönelik yeni programı duyurdu. Yapay zeka, siber güvenlik, çip teknolojileri ve ileri bilgisayar sistemleri gibi stratejik alanlarda ilk etapta 550 doktora öğrencisi, merkezi sınavla seçilerek 20 araştırma üniversitesinde yetiştirilecek. Programla 5 yılın sonunda yaklaşık 3 bin genç araştırmacının Türkiye’nin bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.

AK Parti, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un detaylarını teşkilat mensuplarıyla paylaşarak, vatandaştan gelebilecek sorulara karşı bilgilendirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham arasında ilk üst düzey temas gerçekleşti.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre telefon görüşmesinde Türkiye-Birleşik Krallık ilişkilerinin yanı sıra güncel bölgesel ve küresel gelişmeler değerlendirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni görevi dolayısıyla Burnham’ı tebrik ederek, iki ülke arasındaki ilişkilerin önümüzdeki dönemde daha da güçleneceğine inandığını ifade etti.

İletişim Başkanlığının açıklamasında, bölgesel ve küresel gelişmelerin hangilerinin ayrıntılı biçimde ele alındığına ilişkin bilgi paylaşılmadı. Görüşmeye dair ilk resmi açıklama Türk tarafından yapıldı.

Savunma ortaklığı yeni mekanizmalarla genişliyor

Görüşmenin öne çıkan başlıklarından birini güvenlik ve savunma alanındaki iş birliği oluşturdu.

Erdoğan, Türkiye ile Birleşik Krallık’ın özellikle savunma sanayiinde önemli aşamalar kaydettiğini belirterek, son dönemde imzalanan Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi ile Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi’nin ilişkilerin geleceği bakımından taşıdığı öneme dikkat çekti.

İki ülkenin 8 Temmuz 2026’da Ankara’daki NATO Zirvesi sırasında imzaladığı Güvenlik ve Savunma Ortaklığı; askerî iş birliği ve savunma sanayiinin yanı sıra siber güvenlik, hibrit tehditler, terörle mücadele, uzay, sivil hazırlık ve dayanıklılık alanlarını da kapsıyor. Belge, bu konulardaki siyasi ve askerî istişarelerin yeni mekanizmalar aracılığıyla kurumsallaştırılmasını öngörüyor.

Savunma ilişkilerinde son dönemin en büyük adımlarından biri de Türkiye’nin 20 Eurofighter Typhoon savaş uçağı almasına yönelik, değeri 8 milyar sterline kadar çıkabilen anlaşma olmuştu. Mart 2026’da imzalanan destek paketiyle İngiltere’nin Türk Hava Kuvvetleri pilotları ve yer personeline eğitim vermesi de kararlaştırılmıştı.

Stratejik ortaklık güvenlikten teknolojiye uzanıyor

Türkiye ve Birleşik Krallık arasında 23 Nisan 2026’da imzalanan Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi ise ilişkilerin yalnızca savunma alanıyla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor.

Belge; NATO içindeki eş güdümün artırılması, terörizm ve organize suçlarla mücadele, enerji güvenliği, iklim değişikliği, insani kalkınma, bilim, teknoloji ve inovasyon gibi geniş bir iş birliği gündemini kapsıyor.

İki ülke, belgeyle aynı zamanda bölgesel krizler ve küresel güvenlik sorunları karşısında daha yakın diyalog kurulmasını hedefliyor.

Ticaret gündeminde yeni anlaşma var

Erdoğan-Burnham görüşmesinde ekonomik ilişkiler ve karşılıklı yatırımlar da ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, belirlenen ticaret ve yatırım hedeflerine ulaşılması için ortak çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.

Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki mevcut ticaret düzenlemesini hizmetler, dijital ticaret ve yatırımlar gibi yeni alanları kapsayacak şekilde genişletmeyi amaçlayan güncellenmiş Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri Mart 2024’ten bu yana devam ediyor. Birleşik Krallık Avam Kamarası Kütüphanesinin Temmuz 2026 tarihli raporunda da Türkiye ile yürütülen görüşmelerin henüz sonuçlanmadığı belirtildi.

Türkiye’nin 2025 yılında Birleşik Krallık’a mal ihracatı yaklaşık 16,7 milyar dolara, bu ülkeden ithalatı ise 7,26 milyar dolara ulaştı. Hizmet ticareti de hesaba katıldığında toplam ekonomik hacmin 30 milyar doların üzerine çıktığı tahmin ediliyor.

Yeni anlaşmayla mevcut mal ticaretinin ötesine geçilerek finansal ve profesyonel hizmetler, dijital ekonomi, yatırım, fikrî mülkiyet ve sürdürülebilirlik alanlarında daha kapsamlı kurallar oluşturulması amaçlanıyor.

Yeni hükümetle diyaloğun sürdürülmesi bekleniyor

Erdoğan ile Burnham arasındaki ilk görüşme, Ankara ile Londra’nın yeni İngiliz hükümeti döneminde de mevcut stratejik iş birliğini sürdürme iradesinin göstergesi olarak değerlendiriliyor.

İki ülkenin NATO üyeliği, savunma sanayiindeki büyük ölçekli projeler, büyüyen ticaret hacmi ve Avrupa ile Orta Doğu’daki gelişmeler, Türkiye-Birleşik Krallık ilişkilerini önümüzdeki dönemde de her iki başkentin dış politika gündeminde tutacak başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ABD yönetiminin en güçlü isimlerinden biri olan Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles’ı taklit eden bir kişinin hedefi oldu.

Dört yetkiliye dayandırılan haberlere göre Burnham, iletişim kurduğu kişinin gerçekten Wiles olduğunu düşünerek kendisiyle birkaç mesaj paylaştı. Ancak yazışmalar sırasında karşısındaki kişinin kimliğinden şüphelenmeye başladı.

Temasın güvenilir olmadığı anlaşılınca durum vakit kaybetmeden ilgili İngiliz makamlarına bildirildi ve iletişim sonlandırıldı. Kaynaklar, yazışmalarda hassas veya önemli nitelikte herhangi bir bilginin paylaşılmadığını belirtti.

Telefon görüşmesi yapılmadı

Burnham ile sahte Wiles arasındaki iletişimin yalnızca yazılı mesajlarla gerçekleştiği, taraflar arasında herhangi bir telefon ya da görüntülü görüşme yapılmadığı bildirildi.

Mesajlaşmanın hangi uygulama üzerinden gerçekleştirildiği ise açıklanmadı. Başbakanlık, WhatsApp veya başka bir haberleşme platformunun kullanılıp kullanılmadığı konusundaki soruları yanıtsız bıraktı.

Downing Street sözcüsü, olayla ilgili ayrıntı vermeyerek, “Ulusal güvenlik konularında yorum yapmıyoruz” açıklamasıyla yetindi. Olayın Burnham’ın başbakanlık görevini devralmasından önce başlayıp daha sonra da devam etmiş olabileceği öne sürülürken, bu ayrıntı resmî makamlarca doğrulanmadı.

İngiltere, Beyaz Saray’ı bilgilendirdi

İngiltere’nin Washington Büyükelçiliği, olayın doğurduğu güvenlik endişesi nedeniyle Beyaz Saray ile temasa geçti.

Beyaz Saray, Wiles’ın mevcut cihazlarının ele geçirilmediğini bildirdi. Bu açıklama, Burnham’ı hedef alan son girişimin Wiles’ın telefonunun daha önce hedef alındığı olayla doğrudan bağlantılı olduğunun henüz kanıtlanmadığını gösteriyor. ABD makamları olayın arkasında aynı kişi veya grubun bulunup bulunmadığını açıklamadı.

Wiles’ın kişisel rehberi daha önce ele geçirilmişti

Susie Wiles’ın kişisel telefonu ve rehberindeki bilgilerin Mayıs 2025’te korsanların hedefi olduğu bildirilmişti. Olayın ardından Wiles gibi davranan bir kişi; ABD’li senatörlere, valilere ve üst düzey şirket yöneticilerine mesajlar göndermiş, bazı isimleri telefonla aramıştı.

Söz konusu iletişimlerin Wiles’ın gerçek telefon numarasından yapılmadığı, ancak saldırganların kişisel telefonundaki iletişim bilgilerine ulaşmış olabileceği aktarılmıştı. Olay üzerine FBI soruşturma başlatmıştı.

ABD makamları ayrıca saldırganların güven kazanmak veya hedeflerin hesaplarına erişmek amacıyla yapay zekâyla üretilmiş ses kayıtlarından yararlanabilecekleri konusunda uyarıda bulunmuştu.

Üst düzey isimlerin telefonları internette bulundu

Burnham’a yönelik girişimin ardından İngiliz siyasetindeki dijital güvenlik açıklarına ilişkin yeni bilgiler de gündeme geldi. En az üç kabine üyesinin kişisel cep telefonu numaralarının internette bulunabildiğinin belirlenmesi, üst düzey siyasetçilerin kimlik taklidi ve sosyal mühendislik saldırılarına karşı ne kadar savunmasız olduğunu yeniden tartışmaya açtı.

David Cameron da benzer yöntemle hedef alınmıştı

İngiltere’de üst düzey bir siyasetçinin sahte kimlikle kandırılması ilk kez yaşanmıyor. Eski Dışişleri Bakanı David Cameron da 2024 yılında, kendisini Ukrayna’nın eski Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko olarak tanıtan bir kişiyle mesajlaşmış ve kısa bir görüntülü görüşme gerçekleştirmişti.

Burnham olayı, saldırganların üst düzey yöneticilerin kişisel iletişim ağlarını kullanarak devletler arası resmî temas izlenimi oluşturabildiğini gösterirken, Londra ve Washington’daki güvenli haberleşme prosedürlerinin yeniden gözden geçirilmesi çağrılarını artırdı.

Reform UK lideri Nigel Farage, İngiltere’nin Essex bölgesindeki Clacton seçim çevresinde yapılan ara seçimden galip çıktı. 13 Ağustos’ta gerçekleştirilen seçimde 79 bin 785 kayıtlı seçmenin bulunduğu bölgede katılım yüzde 44,37 oldu. Farage 22 bin 239 oy alarak parlamentodaki koltuğunu yeniden kazandı.

Farage’ın zaferi ilk bakışta büyük bir farkla gerçekleşmiş görünse de seçim, İngiliz siyasetinde alışılmış ara seçimlerden oldukça farklıydı. Çünkü ana akım siyasi partilerin tamamına yakını yarıştan çekildi. Böylece Farage’ın karşısında Labour, Muhafazakâr Parti ve Liberal Demokratlar gibi büyük partilerin adayları bulunmadı.

Bu durum, seçim kampanyasını alışılmadık bir yarışa dönüştürdü.

Sandıktan ikinci olarak Count Binface çıktı

Farage’ın en güçlü rakibi, siyasi hiciv karakteri Count Binface oldu. Komedyen Jonathan Harvey tarafından canlandırılan karakter, İngiliz seçimlerinde daha önce de mizahi kampanyalarıyla dikkat çekmişti.

Gümüş renkli çöp kutusunu andıran kostümüyle kampanya yürüten Binface, 9 bin 455 oy alarak yüzde 26,9’a ulaştı ve seçimi ikinci sırada tamamladı. Böylece Farage ile Binface arasındaki oy farkı 12 bin 784 oldu.

Binface’ın performansı, İngiliz seçim tarihinde siyasi mizah açısından dikkat çekici bir sonuç olarak değerlendiriliyor. Reuters, bu sonucu Birleşik Krallık’taki bir komedi adayı için şimdiye kadarki en başarılı sonuçlardan biri olarak nitelendirdi.

Binface’ın seçim vaatleri de kampanyanın sıra dışı karakterini ortaya koydu. Dondurma külahlarının fiyatına sınır getirilmesi ve toplu taşımada hoparlörle yüksek sesle konuşanların zorunlu askerlik hizmetine gönderilmesi gibi mizahi öneriler kampanyanın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Rekor: Aynı pusulada 34 aday

Clacton ara seçiminin bir başka özelliği ise aday sayısı oldu.

Seçimde 34 aday yarıştı. Tendring Bölge Konseyi, bunun bir Birleşik Krallık parlamento seçimi için şimdiye kadar kaydedilen en yüksek aday sayısı olduğunu açıkladı. Aday sayısının yüksekliği nedeniyle seçmenlerin karşısına son derece uzun bir oy pusulası çıktı ve seçim görevlileri açısından da süreç normalden daha karmaşık hale geldi.

Farage’ın ardından gelen adayların oyları ise oldukça düşük kaldı. Avrupa Birliği’ne yeniden katılımı savunan Rejoin EU adayı John Stevens 492 oyla üçüncü oldu. Bağımsız aday Tony Francis 432, Pamela Walford 371, Reclaim Party lideri Laurence Fox ise 347 oy aldı.

Seçimde üç farklı Official Monster Raving Loony Party adayı da yarıştı. Bunlardan en yüksek oyu alan Nick The Incredible Flying Brick yalnızca 28 oy alabildi.

Büyük partiler neden yoktu?

Seçimin en dikkat çekici siyasi boyutu, ana akım partilerin yarışa katılmamasıydı.

Farage, Temmuz ayında milletvekilliğinden istifa ederek ara seçimi kendisi tetiklemişti. Amacı, parlamentodaki koltuğunu yeniden kazanarak hakkında yürütülen mali incelemelerin gölgesinde seçmenden yeni bir siyasi yetki almaktı.

Ana akım partiler ise bu hamleyi gereksiz ve kişisel siyasi hesaplara dayanan bir seçim olarak değerlendirdi ve yarıştan çekildi. Böylece Clacton’daki seçim, normal bir iktidar-muhalefet mücadelesinden ziyade Farage ile çok sayıda bağımsız ve marjinal adayın yarıştığı sıra dışı bir siyasi gösteriye dönüştü.

Farage'ın göç karşıtı siyaseti yeniden sandıkta

Farage, Reform UK lideri olarak özellikle göçün azaltılması, düzensiz göçle mücadele ve İngiltere’nin sınır politikalarının sertleştirilmesi üzerinden siyaset yürütüyor. Brexit sürecinin en önde gelen savunucularından biri olan Farage, uzun süredir İngiltere'deki göçmenlik politikalarını ve siyasi elitleri hedef alan söylemleriyle İngiliz siyasetinin sağ kanadındaki en etkili isimlerden biri.

Clacton da bu açıdan Farage için sembolik önem taşıyor. 2024 genel seçiminde Reform UK lideri olarak ilk kez Avam Kamarası'na seçildiği bölge olan Clacton, onun siyasi kariyerinde özel bir yere sahip.

2026 ara seçiminde ise Farage, seçimi yalnızca kendi milletvekilliğini geri kazanma mücadelesi olarak değil, kendisine yönelik eleştirileri reddetmek için halktan alınacak yeni bir destek olarak sunmaya çalıştı.

Ancak sonuç Farage için tam anlamıyla rahatlatıcı olmadı

Farage yüzde 63,3 oyla açık ara kazanmasına rağmen sonuç, Reform UK liderinin beklediği kadar güçlü bir tablo ortaya koymadı.

Seçim öncesindeki bir Survation araştırması Farage’ın oy oranının yüzde 73'e ulaşabileceğini öngörmüştü. Gerçek sonuç ise yüzde 63,3'te kaldı. Count Binface'ın yüzde 26,9'luk oranı da tahminlerin üzerinde gerçekleşti.

Üstelik ana akım partilerin aday çıkarmadığı bir seçimde Farage’ın yüzde 63 civarında kalması, Reform UK'nin ulusal ölçekteki ivmesi açısından soru işaretleri yarattı.

Reuters'ın aktardığı değerlendirmelere göre Reform UK'nin kamuoyu desteğinde son dönemde gerileme işaretleri görülürken, yeni Başbakan Andy Burnham yönetimindeki Labour'ın desteğinde artış yaşandı.

£5 milyonluk bağış soruşturması yeniden başladı

Farage’ın Clacton'daki zaferinin hemen ardından karşı karşıya olduğu mali inceleme de yeniden gündeme geldi.

Parlamento standartları soruşturmasının merkezinde, Farage’ın 2024 genel seçimleri öncesinde kripto para milyarderi Christopher Harborne’dan aldığı yaklaşık 5 milyon sterlinlik hediye veya finansal desteği parlamentoya bildirme yükümlülüğü bulunuyor.

Farage parayı aldığını kabul etmiş ancak herhangi bir yanlış yapmadığını savunmuştu. Parlamento standartları soruşturması, ara seçim nedeniyle Farage'ın milletvekilliğinden ayrılması üzerine askıya alınmıştı; seçim sonucunun açıklanmasının ardından soruşturmanın yeniden aktif hale geldiği bildirildi.

Eğer soruşturma sonucunda parlamentonun bildirim kurallarının ihlal edildiğine karar verilirse Farage'ın parlamentodan uzaklaştırılması ve koltuğu için yeniden ara seçim yapılması ihtimali gündeme gelebilir. Böyle bir durumda bu kez büyük siyasi partilerin yarışa katılması beklenebilir.

Farage seçim gecesinde sonucu salondan izlemedi

Seçimin bir diğer dikkat çekici gelişmesi de kazanan adayın sonuç açıklanırken salonda bulunmaması oldu.

Farage, polis tarafından kendisine seçim sonucunu açıklama sırasında bir protesto veya etkinlik düzenlenebileceği konusunda uyarıda bulunulduğunu öne sürerek sonuçların açıklandığı salona gitmedi. Daha sonra yapmayı planladığı zafer konuşmasını da iptal etti.

İngiliz basınında ve siyasi çevrelerde bu karar tartışma yarattı. Essex Polisi ise Farage'ın sözünü ettiği tehdide ilişkin açıklamaların güvenilirliği konusunda farklı bir tablo ortaya koydu.

Zafer mi, siyasi kumar mı?

Farage koltuğunu geri aldı ve böylece parlamentodaki varlığını korudu. Ancak Clacton ara seçimi, Reform UK liderinin siyasi geleceği açısından beklenenden daha karmaşık bir tablo ortaya çıkardı.

Bir yanda yüzde 63,3'lük oyla kazanılmış net bir seçim zaferi var. Diğer yanda ise ana akım partilerin yarışmadığı bir ortamda bir komedi karakterinin yaklaşık 9 bin 500 oyla yüzde 27'ye yaklaşması, ulusal kamuoyu desteğindeki gerileme ve Farage hakkındaki mali soruşturmanın yeniden başlaması bulunuyor.

Dolayısıyla Clacton sonucu Farage'ın parlamentoya dönüşünü kesinleştirmiş olsa da, Reform UK liderinin kendisini “siyasi sistemle halk arasındaki mücadele” olarak sunmaya çalıştığı seçim, aynı zamanda onun üzerindeki tartışmaları sona erdirmek yerine yeniden gündeme taşıdı. Reuters'ın değerlendirmesine göre Farage'ın seçimle eleştirileri susturma stratejisi, beklenenin aksine ters tepmiş olabilir.

Clacton'daki sonuçlar:

• Nigel Farage – Reform UK: 22.239 oy | %63,3
• Count Binface: 9.455 oy | %26,9
• John Stevens – Rejoin EU: 492 oy | %1,4
• Tony Francis – Bağımsız: 432 oy | %1,2
• Pamela Walford – Bağımsız: 371 oy | %1,1
• Laurence Fox – Reclaim Party: 347 oy | %1,0

Kayıtlı seçmen sayısı 79.785, katılım ise %44,37 oldu. Toplam 34 adayın yarıştığı seçimde Reform UK koltuğunu korurken, Farage'ın çoğunluğu 12.784 oy olarak kayda geçti.

İngiliz gazeteci ve televizyon sunucusu Piers Morgan, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun İngiltere’ye yönelik tartışmalı sözlerine sert tepki gösterdi. Netanyahu’nun İngiltere’yi “İslami Cumhuriyet” olarak tanımlamasının ardından Morgan, Netanyahu’nun paylaşımını alıntılayarak yalnızca “Idiot” (Aptal) ifadesini kullandı.

Netanyahu İngiltere’yi hedef aldı

Netanyahu, İsrail Ordu Radyosu’nda yayımlanan bir podcast programında İngiltere’nin İsrail’e yönelik tutumundaki değişimi eleştirirken ülkeyi “İslami Cumhuriyet” olarak nitelendirdi.

İsrail Başbakanı, geçmişte İngiltere’de İsrail’e yönelik daha olumlu bir yaklaşım bulunduğunu savunarak Winston Churchill’in oğlu ve torununun 1967’deki Altı Gün Savaşı hakkındaki haberlerini örnek gösterdi. Ardından günümüz İngiltere’sine atıfta bulunarak, “İslami Cumhuriyet Britanya” ifadesini kullandı.

Netanyahu sözlerini nükleer silah tartışmasına da taşıdı. Daha önce ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından kullanılan bir ifadeye atıfta bulunarak İngiltere’nin nükleer silaha sahip “ilk İslami cumhuriyet” olabileceğini söyledi ve İsrail’in İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemeye çalıştığını belirtti.

Piers Morgan’dan tek kelimelik yanıt

Netanyahu’nun açıklamalarının ardından Piers Morgan, sosyal medya platformu X’te İsrail Başbakanı’nın sözlerini alıntılayarak “Idiot” yazdı.

Morgan’ın paylaşımı kısa sürede geniş yankı bulurken, sosyal medya kullanıcıları arasında da tartışma başladı. Bazı kullanıcılar Morgan’a destek verirken, bazıları ise Netanyahu’nun İngiltere’de İslam’ın ve Müslüman nüfusun artışına ilişkin değerlendirmelerini savundu.

Morgan, İsrail’in Gazze’deki savaşına ilişkin Netanyahu hükümetine yönelik eleştirileriyle de son dönemde sık sık gündeme geliyor.

Londra’dan sert tepki

Netanyahu’nun sözleri yalnızca sosyal medyada değil, diplomatik çevrelerde de tepkiyle karşılandı.

İngiltere Dışişleri, İngiliz hükümetinin açıklamalarla ilgili İsrail yönetimiyle temasa geçtiğini belirterek Netanyahu’nun ifadelerini “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirdi.

İsrail muhalefetinden de Netanyahu’ya tepki geldi. Demokratlar Partisi’nden Avi Dabush, başbakanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesi ve İsrail’den çok daha büyük bir ülke olan İngiltere hakkında bu şekilde konuşmasını eleştirdi. Dabush, açıklamaların İsrail’in uluslararası alandaki yalnızlığını daha da artırabileceği uyarısında bulundu.

İngiltere-İsrail ilişkilerinde yeni gerilim

Netanyahu’nun açıklamaları, İngiltere ile İsrail arasındaki ilişkilerin Gazze savaşı nedeniyle zaten ciddi biçimde gerildiği bir dönemde geldi.

İngiltere'nin İsrail’in Gazze’deki operasyonlarına yönelik eleştirileri ve Filistin konusunda daha sert bir tutum benimsemesi, Netanyahu hükümetiyle Londra arasındaki görüş ayrılıklarını artırdı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham da İsrail hükümetine yönelik baskının artırılabileceğini ve işgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı ticarete yönelik yeni adımların değerlendirilebileceğini açıklamıştı.

Netanyahu’nun İngiltere’yi “İslami Cumhuriyet” şeklinde tanımlaması, bu siyasi gerilimi diplomatik tartışmanın da ötesine taşıdı. İngiliz hükümetinin açıklamayı açık biçimde reddetmesi ve Morgan gibi tanınmış isimlerin sert tepkileri, sözlerin Londra’da yarattığı rahatsızlığın boyutunu ortaya koydu.

Vance’ın 2024’teki sözlerini tekrarladı

Netanyahu’nun kullandığı ifade aslında tamamen yeni değil. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 2024’te başkan yardımcılığı adaylığı sırasında İngiltere’nin “ilk gerçek İslamcı ülke” olabileceğini ve nükleer silaha sahip olabileceğini söylemişti.

Netanyahu da son açıklamasında benzer ifadeyi kullanarak İngiltere’yi İran’la bağlantılı nükleer tehdit tartışmasının içine çekti. Ancak sözlerin İsrail Başbakanı tarafından, İngiltere ile ilişkilerin son derece hassas olduğu bir dönemde dile getirilmesi yeni bir diplomatik tartışma başlattı.

NEVSAL ELEVLİ

LONDRA

İngiltere ve Galler’de milyonlarca kişi, ülke genelinde hızla büyüyen orman ve arazi yangını tehdidi nedeniyle hükümetin acil durum uyarısıyla karşı karşıya kaldı. Cuma akşamı saat 19.00’dan itibaren cep telefonlarına gönderilmeye başlanan mesajda halka mangal, kamp ateşi ve havai fişek gibi yangın çıkarabilecek faaliyetlerden uzak durmaları ve gördükleri yangınları derhal 999 üzerinden bildirmeleri çağrısı yapıldı.

Uyarının ardından hükümet, tek kullanımlık mangalların satışını geçici olarak yasakladı. Perakendecilere ürünleri derhal satıştan kaldırmaları bildirildi. Yasak, yangın riskinin yüksek olduğu dönem boyunca yürürlükte kalacak ve koşullar değiştikçe yeniden değerlendirilecek.

“İngiltere bir tutuşma kutusuna dönüştü”

Başbakan Andy Burnham, West Midlands bölgesindeki Stourbridge’i ziyaret ederek yangınlardan etkilenen vatandaşlarla görüştü ve itfaiye ekiplerine teşekkür etti. Burnham, ülkenin mevcut koşullarını “tutuşmaya hazır bir kavanoz” olarak nitelendirerek insanların açık alanlarda ateş yakmaması gerektiğini vurguladı.

Hükümetin aldığı önlemler yalnızca mangal satışının durdurulmasıyla sınırlı kalmadı. Yangın söndürme kapasitesi üzerindeki baskının artması üzerine Güney Galler’de yaklaşık 100 askeri personel görevlendirildi; 100 askerin daha aynı akşam bölgeye gönderileceği açıklandı. Askeri birliklerin yangınlarla mücadele ve toparlanma çalışmalarında itfaiye ekiplerine destek vermesi planlanıyor.

Hükümet ayrıca yangından etkilenen bölgelerdeki itfaiye ve kurtarma hizmetlerine acil finansman sağlanacağını duyurdu. Uzun vadede ise yangınla mücadele kapasitesinin ele alınacağı ulusal bir “yangın zirvesi” düzenlenecek. Hükümet, itfaiye hizmetlerinin eğitim ve özel ekipman ihtiyaçları için daha önce 97 milyon sterlinlik yatırım açıkladığını da hatırlattı.

Stourbridge’de 19 ev tamamen kül oldu

Yangın krizinin en ağır sonuçlarından biri West Midlands bölgesindeki Stourbridge’de yaşandı.

Burada geniş bir alana yayılan yangında 19 ev tamamen kullanılamaz hale gelirken 18 ev daha hasar gördü. Bölgedeki yangınlar nedeniyle 54 kişi sağlık ekiplerince tedavi edildi, bunların 19'u hastaneye kaldırıldı. Çok sayıda aile evlerinden tahliye edilirken bazı vatandaşlar geçici barınma merkezlerine yerleştirildi.

Yangının etkilediği alanın yüzlerce dönüme ulaşması, alevlerin kuru otluk alanlardan yerleşim bölgelerine hızla sıçramasına neden oldu. İtfaiye ekipleri, ana yangınların kontrol altına alınmasının ardından bile açık arazilerde, demiryolu hatlarının çevresinde ve yerleşim alanlarındaki sıcak noktaları söndürmeye devam ediyor.

Stourbridge’deki tabloyu yerinde gören Burnham, yaşananları “tam anlamıyla yıkıcı” olarak değerlendirdi. Yangınların insanların evlerini ve yıllar boyunca biriktirdikleri eşyalarını yok ettiğini belirten hükümet yetkilileri, sigorta şirketlerine zarar gören hanelerin ve işletmelerin taleplerini mümkün olduğunca hızlı sonuçlandırmaları çağrısında bulundu.

2026’da yangın sayısı yeni rekor kırdı

Yangınların boyutu, yalnızca birkaç bölgedeki münferit olaylarla sınırlı değil. İngiltere ve Galler’de 2026 yılı boyunca kaydedilen yangınların sayısı 1.000'i aşarak geçen yılın rekorunu geride bıraktı. Reuters'a göre yıl içinde kaydedilen yangın sayısı 1.085'e ulaşmış durumda. Yetkililer, yangın sezonunun iklim koşullarındaki değişim nedeniyle daha uzun bir döneme yayılabileceği uyarısında bulunuyor.

Yangın söndürme ekipleri üzerindeki baskı da olağanüstü boyutlara ulaştı. Son 24 saat içinde 11 büyük olay için “major incident” ilan edildi. İtfaiye hizmetlerinin kapasitesinin aynı anda birçok noktada zorlanması, askeri desteğin devreye sokulmasının temel nedenlerinden biri oldu.

Rekor sıcaklık ve kuraklık yangın riskini büyütüyor

Yangınların hızla yayılmasının arkasındaki en önemli faktörlerden biri uzun süredir devam eden sıcak ve kurak hava.

13 Ağustos'ta İngiltere'de yılın en yüksek sıcaklığı ölçüldü. Londra'daki Kew Gardens'ta sıcaklık 38,1 dereceye ulaştı. Bu, ülkenin art arda yaşadığı beşinci sıcak hava dalgasının ortasında gerçekleşti. Kurumuş otlar, çalılar ve tarım arazileri ise küçük bir kıvılcımın bile kısa sürede büyük bir yangına dönüşmesine uygun koşullar oluşturdu.

Kuraklık da tabloyu ağırlaştırıyor. Yaklaşık 45 milyon kişinin kuraklıktan etkilenen bölgelerde yaşadığı, yaklaşık 27 milyon kişinin ise su kullanım kısıtlamalarına tabi olduğu bildiriliyor. Su kaynaklarının azalması, hem tarım hem de yangınlarla mücadelede kullanılabilecek kaynaklar üzerindeki baskıyı artırıyor.

Hükümetten halka “hiçbir ateş yakmayın” çağrısı

Hükümetin acil durum uyarısında vatandaşlardan özellikle şu kurallara uymaları istendi:

• Kırsal alanlarda, parklarda, ormanlık bölgelerde ve açık arazilerde ateş yakılmaması,
• Mangal ve kamp ateşi kullanılmaması,
• Havai fişek gibi yangın çıkarabilecek faaliyetlerden kaçınılması,
• Sigara izmaritlerinin kesinlikle yere atılmaması,
• Cam şişe ve benzeri çöplerin doğada bırakılmaması,
• Görülen en küçük yangının bile vakit kaybetmeden 999'a bildirilmesi.

Hükümet, cam şişelerin güneş ışığını yoğunlaştırarak yangın riskini artırabileceği konusunda da uyarıda bulundu.

Yetkililer, ana yangınların büyük ölçüde kontrol altına alınmasının tehlikenin sona erdiği anlamına gelmediğini belirtiyor. Aşırı sıcak ve kurak koşullar devam ettiği sürece küçük bir kıvılcımın bile yeni bir yangına dönüşebileceği belirtilirken, itfaiye ekipleri özellikle yerleşim yerleri, demiryolları ve açık arazilerde kalan sıcak noktalara karşı teyakkuzda tutuluyor.

Hükümet ise mevcut krizden çıkarılacak derslerin, daha sıcak ve daha kurak yazların yaşanabileceği gelecek yıllar için yangınla mücadele kapasitesinin yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğini belirtiyor.

AK Parti'nin kuruluşunun 25. yılı dolayısıyla Ankara'daki Başkent Millet Bahçesi'nde düzenlenen geniş katılımlı programda partiye yeni katılımlar gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partiye katılan milletvekilleri ve belediye başkanlarına rozetlerini taktı.

Program öncesinde farklı sayılar gündeme gelse de gün sonunda 3 milletvekili ve 7 belediye başkanının AK Parti saflarına geçtiği bildirildi.

AK Parti'ye katılan milletvekilleri

Partiye katılan üç milletvekili şöyle:

• Ömer Karakaş – İYİ Parti Aydın Milletvekili
• Mehmet Mustafa Gürban – İYİ Parti Gaziantep Milletvekili
• Mustafa Bilici – Gelecek Partisi/ Yeni Yol çizgisinden İzmir Milletvekili

Üç milletvekilinin katılımıyla AK Parti'nin TBMM'deki sandalye sayısı 280'e çıktı.

Özellikle Mustafa Bilici'nin geçişi, Meclis aritmetiği açısından dikkat çekti. Bilici'nin AK Parti'ye geçmesiyle Yeni Yol grubunun milletvekili sayısının 19'a düşeceği ve bunun parti grubunun devamı açısından kritik bir eşik oluşturduğu daha önce gündeme gelmişti.

Yedi belediye başkanı da AK Parti saflarında

Törende belediye başkanları düzeyinde de kapsamlı bir katılım gerçekleşti. Gün içinde yayımlanan listelerde şu isimler yer aldı:

• Yakup Odabaşı – Ankara Gölbaşı Belediye Başkanı
• Selim Çırpanoğlu – Ankara Kahramankazan Belediye Başkanı
• Tuncay Başoğlu – Tekirdağ Hayrabolu Belediye Başkanı
• Türkan Kayır – Şırnak İdil Belediye Başkanı
• Ali Kemal Derin – Kütahya Tavşanlı Belediye Başkanı
• Engin Uysal – Kütahya Domaniç Belediye Başkanı
• Saim Zileli – Çanakkale Eceabat Belediye Başkanı

Burada dikkat çeken bir ayrıntı, Tavşanlı Belediye Başkanı'nın adının bazı ilk listelerde “Ali Kemal Verimli” şeklinde yer almasına karşın güncel kaynaklarda isminin Ali Kemal Derin olarak geçmesi. 2024 yerel seçim sonuçlarında Derin'in Tavşanlı'yı Yeniden Refah Partisi adayı olarak kazandığı görülüyor. Aynı listelerde Domaniç Belediye Başkanı Engin Uysal'ın CHP, İdil Belediye Başkanı Türkan Kayır'ın ise DEM Parti adayı olarak seçildiği bilgisi yer alıyor.

Muhalefet belediyelerinden AK Parti'ye geçiş

Transferlerin siyasi açıdan en dikkat çekici yönlerinden biri, belediye başkanlarının farklı siyasi geleneklerden gelmesi oldu.

Ankara'da Gölbaşı ve Kahramankazan gibi CHP'nin 2024 yerel seçimlerinde kazandığı iki ilçenin belediye başkanlarının AK Parti'ye geçmesi, başkentteki siyasi dengeler bakımından ayrıca önem taşıyor. 2024 seçimlerinde Yakup Odabaşı Gölbaşı'nı, Selim Çırpanoğlu ise Kahramankazan'ı CHP adına kazanmıştı.

Kütahya'nın Tavşanlı ilçesinde ise Ali Kemal Derin 2024 seçimlerini Yeniden Refah Partisi adayı olarak kazanmıştı. Domaniç'te Engin Uysal CHP'den, İdil'de Türkan Kayır ise DEM Parti'den seçilmişti.

Çanakkale Eceabat Belediye Başkanı Saim Zileli'nin siyasi geçmişi de dikkat çekiyor. Zileli, 2019'da İYİ Parti'den belediye başkanı seçilmiş, 2023'te CHP'ye katılmış ve 2024 yerel seçimlerinde CHP'den yeniden seçilmişti. Daha sonra AK Parti'ye geçişini doğruladı.

Meclis aritmetiğinde AK Parti'nin ağırlığı arttı

Üç milletvekilinin katılımıyla AK Parti'nin sandalye sayısının 280'e ulaşması, iktidar partisinin Meclis'teki ağırlığını bir miktar daha artırdı. Ancak bu sayı, TBMM'de tek başına anayasa değişikliği veya referandum gibi yüksek oy gerektiren işlemler için yeterli değil.

Transferlerin bir başka boyutu ise muhalefet partilerinin Meclis ve yerel yönetimlerdeki temsil kapasitesiyle ilgili. Özellikle Mustafa Bilici'nin AK Parti'ye geçişi, Yeni Yol'un Meclis'teki grup statüsü açısından tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

AK Parti'den 25. yıl mesajı

AK Parti'nin 25. kuruluş yıl dönümü programı yalnızca partiye yeni isimlerin katılmasıyla değil, geniş katılımıyla da öne çıktı. Program için yaklaşık 100 bin kişilik davet hazırlanmıştı.

14 Ağustos 2001'de kurulan AK Parti, 25. yılına girerken iktidarını sürdüren parti olarak siyasi organizasyonunu ve yerel teşkilat ağını güçlendirmeye odaklanıyor. Ankara'daki törende açıklanan yeni katılımlar ise partinin özellikle muhalefet saflarından transfer stratejisinin devam ettiğini gösteren önemli bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor.

Son tablo: 3 milletvekili ve 7 belediye başkanının katılımıyla AK Parti, kuruluşunun 25. yılında hem TBMM'deki sandalye sayısını 280'e çıkardı hem de farklı siyasi partilerden gelen yerel yöneticileri bünyesine kattı.

CHP’de Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan hakkında parti içi disiplin süreci başlatıldı. CHP’nin mahkeme kararıyla göreve gelen yönetiminin Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Yazgan’ın “tedbirli olarak kesin ihraç” talebiyle disipline sevk edildiğini açıkladı.

Sarı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Partimizin temel ilkeleri, tüzüğü ve disiplin hükümleri çerçevesinde Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan, bugün itibarıyla tedbirli olarak ‘kesin ihraç’ talebiyle disipline sevk edilmiştir” ifadelerini kullandı.

Görüntülerin ardından soruşturma

Yazgan’ın bir kadına yönelik cinsel tacizde bulunduğu iddiasıyla bir grup tarafından darbedildiğini gösteren görüntüler sosyal medyada yayıldı. Görüntülerde Yazgan’ın tekme ve yumruklarla darbedildiği görülürken, olayın ardından tarafların karşılıklı olarak şikayetçi olduğu bildirildi.

Olayla ilgili Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı da sosyal medyada yayılan görüntüler ve iddialar üzerine Yazgan hakkında soruşturma başlattı.

CHP’de disiplin süreci

Adli soruşturmanın yanı sıra CHP yönetimi de olayla ilgili parti içi disiplin mekanizmasını devreye soktu. Yazgan, tedbirli olarak kesin ihraç istemiyle disipline sevk edildi.

Karar, Yazgan hakkında kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadan alınan parti içi disiplin tedbiri niteliğinde. Kesin ihraç konusunda son karar, disiplin sürecinin tamamlanmasının ardından verilecek.

Yazgan kimdir?

1987 Edirne doğumlu Ahmet Baran Yazgan, iş insanı ve iç mimar. İstanbul Kültür Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü mezunu olan Yazgan, 2019 yerel seçimlerinde CHP’den Edirne Belediye Meclisi üyeliğine seçildi. 2023 genel seçimlerinde CHP Edirne milletvekili olarak TBMM’ye girdi.

Yazgan hakkındaki adli soruşturmanın sonucu ve CHP’nin disiplin kurulunun vereceği karar, sürecin bundan sonraki seyrini belirleyecek.

Tacizle Suçlanan Yazgan’dan açıklama

Hakkındaki cinsel taciz ve darp iddialarıyla kesin ihraç talebiyle CHP Yüksek Disiplin Kurulu'na sevk edilen Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan, yaşananların tamamen kurgulanmış bir siyasi kumpas olduğunu belirterek kendisini savundu.

Olayın yaşandığı eve davet üzerine gittiğini, kendisine gizlice ilaç verildiğini ve başına sert bir cisimle vurularak darp edildiğini öne süren Yazgan; çirkin söz ve eylemlerin hiçbirini kabul etmediğini, asıl amacın kendisini CHP'den kopararak Yeni Parti'ye yönlendirmek olduğunu iddia etti.

Olayda asıl mağdurun kendisi olduğunu vurgulayan Yazgan, partisinin milletvekiline sahip çıkması gerektiğini ifade ederek konuya dair tüm bilgi ve belgeleri savcılığa teslim edeceğini bildirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trendyol Süper Lig’e yükselen Erzurumspor, Arca Çorum FK ve Amed Sportif Faaliyetler kulüplerinin yönetici, teknik heyet ve sporcularını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabul etti. Yeni sezon öncesi takımlara başarı dileyen Erdoğan, sporun rekabet boyutuna dikkat çekerek, “Hiçbir kupa ülkemizin huzurundan, kardeşliğinden, iç barışından daha değerli değildir” mesajını verdi. Erdoğan ayrıca 2026-2027 sezonunun adil rekabetin hakim olduğu ve iyi oynayanın kazandığı bir mücadeleye sahne olmasını temenni etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Mezuniyet Töreni'nde konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde şehit ailelerini kabul etti. Kabulde konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda Meclis'in önemli bir adım attığını belirterek, "İnşallah sabır, sağduyu ve serinkanlılıkla hareket ederek Türkiye'yi bu sıkıntıdan ebediyen kurtaracağız." dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır ziyareti kapsamında Mısır Genel İstihbarat Servisi (GIS) Başkanı Hasan Reşad ile bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Beştepe'de DEM Parti İmralı heyeti ile bir görüşme gerçekleştirdi. Erdoğan'ın İmralı heyetini kabulü 1 saat 40 dakika sürdü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde 14 Ağustos 2001'de kurulan AK Parti, 25 yıllık siyasi yolculuğunda çok sayıda seçim zaferi, kritik dönemeç ve siyasi dönüşüme imza attı. İşte partinin çeyrek asırlık iktidar serüveninin öne çıkan başlıkları.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bugün tarihi bir oylama gerçekleştirildi. “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki çerçevesini oluşturması beklenen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Genel Kurul’daki görüşmelerin ardından kabul edilerek kanunlaştı.

Saat 11.00’de başlayan görüşmelerde teklifin 12 maddesi iki bölüm halinde ele alındı. İlk altı maddenin kabul edilmesinin ardından ikinci bölümün görüşmelerine geçildi. İkinci bölümün de kabul edilmesiyle teklifin tamamı yapılan son oylamada 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla Meclis’ten geçti.

Böylece kamuoyunda haftalardır “Çerçeve Yasa” olarak tartışılan düzenleme yasama sürecinin en kritik aşamasını tamamlamış oldu.

Sürecin hukuki zemini oluşturuluyor

Yasanın temel amacı, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona ermesi ve silahların teslim edilmesi sonrasında uygulanacak hukuki mekanizmaları belirlemek olarak düzenleniyor.

Düzenlemede, mekanizmanın devreye girmesi için önemli bir ön koşul bulunuyor. Örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, ardından bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Bu şart gerçekleşmeden yasanın öngördüğü soruşturma, kovuşturma ve infaz erteleme mekanizmalarının uygulanması mümkün olmayacak.

Soruşturma ve davalarda 5 ve 10 yıllık erteleme

Yasanın en dikkat çeken hükümlerinden biri, belirli suçlar bakımından soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini öngörüyor.

Buna göre, kapsam dahilindeki ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlar için soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar bakımından ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.

Aynı şekilde belirli koşulları taşıyan hükümlülerin cezalarının infazı da 5 veya 10 yıl süreyle ertelenebilecek.

Erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılarak yargılama veya infaz süreci yeniden işletilecek.

Hangi suçlar kapsam dışında?

Düzenlemede bazı ağır suçlar açık biçimde kapsam dışında bırakılıyor.

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenmiş ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar için öngörülen erteleme hükümleri uygulanmayacak.

Bu nedenle düzenleme, hükümet tarafından genel bir af yasası olarak değil, belirli şartlara ve belirli suç kategorilerine bağlı özel bir hukuki mekanizma olarak çerçevelendiriliyor.

Uygulamayı takip edecek kurul oluşturulacak

Yasanın uygulanmasının koordinasyonu için ayrıca özel bir kurul kurulması öngörülüyor.

Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.

Kurulun, sürecin uygulanmasını takip etmesi, gelişmeleri değerlendirmesi ve gerekli görülmesi halinde yeni hukuki veya idari düzenlemeler konusunda talepte bulunması öngörülüyor. Kurul ayrıca çalışmalarına ilişkin TBMM’ye düzenli bilgi verecek.

Meclis Başkanlığı bünyesinde de uygulamayı izleyecek bir İzleme Komisyonu oluşturulacak.

Silah teslimi için ayrı mekanizma

Yasanın bir başka önemli bölümünü ise silah ve malzeme teslimine ilişkin hükümler oluşturuyor.

Düzenleme kapsamında teslim edilen veya beyan edilen silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması öngörülüyor.

Bu uygulamanın usul ve esasları ise güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenecek.

Yasadan yararlanmak için altı aylık süre

Kanunun uygulanması açısından dikkat çeken bir diğer düzenleme ise başvuru süresi.

MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından, kanun kapsamındaki hükümlerden yararlanmak isteyenlerin altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekiyor.

Dolayısıyla Meclis’ten geçen yasa tek başına otomatik bir tahliye veya infaz değişikliği anlamına gelmiyor. Düzenlemenin fiilen işletilebilmesi için yasada belirtilen güvenlik ve MGK şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.

Yasa nasıl bu noktaya geldi?

Çerçeve Yasa çalışmaları, TBMM bünyesinde oluşturulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarının ardından hız kazandı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, temmuz ayında siyasi partilerle yaptığı görüşmelerde düzenlemenin Meclis tatile girmeden yasalaştırılması için temaslarda bulundu. O dönemde teklifin 12-14 maddeden oluşması ve ağustos ayının ilk yarısında Meclis’ten geçirilmesi hedefleniyordu.

Teklif 5 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından 8 Ağustos’ta Adalet Komisyonu’ndan geçti ve bugün Genel Kurul gündemine taşındı.

Meclis’te geniş destek, siyasi tartışma da devam ediyor

Oylama sonucu, düzenlemenin Meclis’te geniş bir siyasi destekle kabul edildiğini ortaya koydu. Buna karşın yasa sürecin başından bu yana muhalefet partileri ve kamuoyunda ciddi tartışmalara neden oldu.

Özellikle düzenlemenin “af” niteliği taşıyıp taşımadığı, hangi hükümlülerin yararlanabileceği ve sürecin güvenlik boyutunun nasıl yürütüleceği konusunda farklı değerlendirmeler yapıldı.

Muhalefet cephesinde bazı partiler düzenlemenin içeriğine yönelik eleştirilerini sürdürürken, bazı partiler ise “Terörsüz Türkiye” hedefi kapsamında hukuki bir çerçevenin oluşturulmasına destek verdi.

Böylece siyasi tartışmaların ardından Meclis aşaması tamamlanmış oldu.

Gözler şimdi uygulama aşamasında

Çerçeve Yasa’nın kabul edilmesiyle birlikte gözler artık Meclis’ten çıkacak düzenlemenin uygulama takvimine çevrildi.

Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından en kritik aşama, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona ermesi ve silahların teslim edildiğine ilişkin güvenlik kurumlarının tespitinin yapılması olacak.

Bu tespitin MGK tarafından teyit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanması, yasanın öngördüğü hukuki mekanizmaların fiilen başlaması açısından belirleyici olacak.

Meclis’te bugün kabul edilen düzenleme, bu yönüyle yalnızca bir kanun değişikliği değil, Türkiye’nin yıllardır devam eden terör sorununa ilişkin yeni sürecin hukuki altyapısını oluşturan temel adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

468 oyla kabul edilen Çerçeve Yasa’nın bundan sonraki aşaması ise Meclis’teki oylamadan çok, sahadaki uygulamanın nasıl gerçekleşeceği ve yasada belirtilen şartların ne zaman yerine getirileceği olacak.

İngiltere’de yaşam maliyeti baskısı devam ederken hükümet, bu kez doğrudan tüketicinin alışveriş ve abonelik alışkanlıklarını hedef alan yeni bir reform paketini gündeme taşıdı.

Başbakan Andy Burnham, tüketicilerin “indirim” adı altında gerçekte olmayan tasarruflara yönlendirilmesini ve istemedikleri aboneliklerde ödeme yapmaya devam etmelerini engellemek amacıyla yeni kurallar açıklarken, hükümetin mesajı net oldu:

Tüketiciye indirim diye gösterilen fiyat gerçekten indirim olacak, abonelikten çıkmak ise abone olmak kadar kolay hale gelecek.

Hükümetin tahminlerine göre özellikle yeni abonelik kuralları tüketicilere yılda yaklaşık 400 milyon sterlin tutarında fayda sağlayabilir.

“Önce yüksek fiyat, sonra büyük indirim” dönemi mercek altında

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici ayaklarından biri perakendecilerin kullandığı “eski fiyat” ve indirim gösterimleri olacak.

Bir ürünün fiyatının önce yapay biçimde yükseltilmesi, ardından fiyatın düşürülerek tüketiciye büyük bir indirim yapılmış izlenimi verilmesi hükümetin özellikle üzerinde durduğu uygulamalar arasında.

Benzer şekilde, gerçekte piyasada uygulanmayan veya tüketicinin karşılaştırabileceği gerçek bir fiyatı temsil etmeyen tavsiye edilen satış fiyatlarının indirim göstergesi olarak kullanılması da inceleme kapsamına alınacak.

Hükümet, bu tür uygulamaların tüketicinin gerçek fiyatı anlamasını zorlaştırdığı görüşünde.

Ancak önemli bir ayrıntı var: Sahte indirimlerle ilgili hangi uygulamaların doğrudan yasaklı ticari uygulamalar listesine ekleneceği henüz kesinleşmiş değil. Hükümet, konuyla ilgili sonbaharda kapsamlı bir istişare süreci başlatacak.

Abonelik tuzaklarına Ocak 2027’den itibaren sıkı denetim

Tüketicileri yakından ilgilendiren ikinci ve daha somut değişiklik ise abonelik sözleşmelerinde yapılacak.

Yeni sistemle şirketlerden müşterilerine;

• sözleşmenin temel şartlarını daha açık biçimde anlatmaları,
• aboneliğin yenilenmesinden önce hatırlatma göndermeleri,
• abonelikten çıkış işlemini kolaylaştırmaları,
• ücretsiz veya düşük ücretli deneme süresinin ardından yapılacak ödemeleri açıkça bildirmeleri

istenecek.

Daha da önemlisi, tüketicilere belirli durumlarda 14 günlük cayma ve iptal hakkı getirilecek.

Özellikle ücretsiz deneme süresinin sona ermesi veya uzun süreli bir aboneliğin yenilenmesinin ardından tüketicinin sözleşmeden çıkabilmesi için ek bir süre tanınması planlanıyor.

Hükümet, daha önce açıklanan bu abonelik reformlarının yürürlüğe girişini hızlandırarak Ocak 2027'de uygulamaya başlamayı planlıyor.

İngiltere’de 155 milyon aktif abonelik bulunuyor

Düzenlemenin neden bu kadar geniş kapsamlı olduğu, İngiltere'deki abonelik ekonomisinin büyüklüğünde ortaya çıkıyor.

Hükümete göre ülkede yaklaşık 155 milyon aktif abonelik bulunuyor. İstenmeyen aboneliklere İngiliz tüketicilerin yılda yaklaşık 1,6 milyar sterlin harcadığı tahmin ediliyor.

Bu nedenle hükümet, aboneliklerden tüketicinin daha kolay çıkabilmesini sağlayacak düzenlemelerin yalnızca hukuki bir değişiklik olmayacağını, doğrudan hane bütçelerine yansıyacağını savunuyor.

Hükümetin hesaplamasına göre istenmeyen aboneliklerin sona erdirilmesi bazı tüketiciler için ayda yaklaşık 14 sterlinlik bir tasarruf anlamına gelebilecek.

“Bir tıkla üye, çıkmak için telefon kuyruğu” sona erecek

Yeni düzenlemelerin arkasındaki temel sorunlardan biri, şirketlerin abonelik satarken süreci son derece kolaylaştırmasına karşın iptal aşamasında tüketicinin önüne çok daha fazla engel koyması.

Örneğin internet üzerinden birkaç saniyede başlatılan bir aboneliğin iptali için telefonla müşteri hizmetlerini aramak, uzun süre beklemek veya farklı kanallardan tekrar tekrar başvuru yapmak tüketici kuruluşlarının uzun süredir eleştirdiği uygulamalar arasında.

Hükümetin yeni yaklaşımı ise basit:

Abone olmak ne kadar kolaysa, abonelikten çıkmak da o kadar kolay olacak.

Nitekim hükümetin Nisan ayında yayımladığı düzenleme çerçevesinde, tüketicilerin aboneliklerini yönetebilmesi, yenileme öncesinde uyarılması ve kolay biçimde iptal edebilmesi için yeni yükümlülükler öngörülmüştü.

“Ücretsiz deneme” dönemi de değişiyor

Yeni sistem özellikle “free trial” olarak pazarlanan ücretsiz deneme kampanyalarını da yakından ilgilendiriyor.

Tüketicinin başlangıçta ücretsiz veya çok düşük ücretli bir hizmete kaydolup daha sonra otomatik olarak yüksek ücretli bir aboneliğe geçirilmesi, hükümetin “subscription trap” olarak tanımladığı uygulamaların başında geliyor.

Tüketici kuruluşu Which? de son dönemde sosyal medya reklamları ve sahte teklifler üzerinden tüketicilerin istemedikleri aboneliklere yönlendirildiği konusunda uyarılarda bulundu.

Which?'in Temmuz ayında yayımladığı araştırmaya göre, 2025'te yapılan bir National Trading Standards araştırması, 20 milyondan fazla İngiliz yetişkinin farkında olmadan bir aboneliğe kaydolmuş olabileceğini tahmin etmişti.

400 milyon sterlinlik hedefin kaynağı ne?

Burada önemli bir ayrım bulunuyor.

Hükümetin açıkladığı yaklaşık 400 milyon sterlinlik yıllık tüketici faydası, ağırlıklı olarak yeni abonelik sözleşmesi rejimine ilişkin resmi etki değerlendirmesinden geliyor.

Parlamentoya verilen hükümet yanıtında, abonelik önlemlerinin birlikte tüketicilere yılda yaklaşık 400 milyon sterlin fayda, işletmelere ise yaklaşık 171 milyon sterlin yıllık doğrudan net maliyet getirmesinin beklendiği belirtildi.

Dolayısıyla bu rakamı sahte indirimlerin yasaklanmasından doğacak ayrı bir tasarruf rakamı olarak değerlendirmek doğru olmayacak.

Perakendeciler de baskı altında

Hükümetin tüketiciyi koruma hamlesi, perakende sektörünün maliyet baskılarının arttığı bir döneme denk geliyor.

British Retail Consortium, perakendecilerin yüksek iş gücü maliyetleri, enerji giderleri, ambalaj vergileri ve diğer işletme maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.

Kuruluş, Temmuz ayında Burnham hükümetinden işletmelerin maliyetlerini azaltacak adımlar atmasını istemiş ve perakende sektörünün fiyatları düşük tutabilmesi için enerji, işletme vergileri ve istihdam maliyetlerinde destek çağrısı yapmıştı.

Bu nedenle hükümetin yeni tüketici düzenlemeleri, işletmeler açısından “ek bürokrasi ve uyum maliyeti” tartışmasını da beraberinde getirebilir.

Burnham’ın “gündelik hayatı kolaylaştırma” politikası

Başbakan Burnham'ın tüketici hamlesi, göreve gelmesinin ardından açıkladığı daha geniş “gündelik hayatı kolaylaştırma” yaklaşımının bir parçası olarak görülüyor.

Burnham hükümeti daha önce hane elektrik faturalarındaki vergi yükünü azaltma ve ulaşım maliyetlerini düşürme gibi adımları öne çıkarmıştı. Yeni tüketici düzenlemeleri ise doğrudan alışveriş sırasında karşılaşılan sorunlara odaklanıyor.

Burnham'ın yaklaşımı, büyük ekonomik reformlardan ziyade vatandaşın günlük yaşamında doğrudan hissedilebilecek küçük ancak somut maliyetleri hedeflemek üzerine kuruluyor.

Sırada hangi uygulamalar var?

Hükümetin önündeki tartışma yalnızca sahte indirimler ve aboneliklerle sınırlı değil.

İngiltere'de tüketici grupları;

gizli bilet ücretlerinin kaldırılması, küçülen ürünlerde “shrinkflation” uyarılarının zorunlu hale getirilmesi, enerji şirketlerinin otomatik ödeme tutarlarını artırması, şirketlerin müşterilere ulaşmasını kolaylaştıracak iletişim kuralları ve otopark cezalarının daha adil hale getirilmesi

gibi başlıkların da gündeme alınmasını istiyor.

Bu nedenle Burnham'ın açıkladığı paket, hükümetin tüketici politikalarının son noktası olmaktan çok yeni bir başlangıç olarak değerlendiriliyor.

İngiliz tüketiciyi ne bekliyor?

Sonbahar 2026: Sahte indirimler ve yanıltıcı fiyatlandırma konusunda istişare.

Ocak 2027: Yeni abonelik kurallarının yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Yeni sistem: Daha açık sözleşme bilgileri, yenileme hatırlatmaları ve kolay iptal.

14 gün: Belirli yenileme ve deneme süresi durumlarında tüketiciye ek cayma/iptal süresi.

£400 milyon: Abonelik düzenlemelerinden tüketicilere sağlanması beklenen yıllık fayda.

£1,6 milyar: İngiltere'de istenmeyen aboneliklere yılda harcandığı tahmin edilen tutar.

Burnham hükümeti böylece yaşam maliyeti sorununa yalnızca maaşları ve vergileri değiştirerek değil, tüketicinin parasını harcarken karşılaştığı “gizli maliyetleri” azaltarak da müdahale etmeye hazırlanıyor.

Özellikle sahte indirimlerin yasaklanmasına ilişkin sonbahar istişaresinin ardından hangi ticari uygulamaların doğrudan yasak kapsamına alınacağı, İngiltere'deki perakende sektörünün önündeki en önemli yeni düzenleme başlıklarından biri olacak.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın siyasi rotasına dair ortaya atılan son iddialar, gündemde geniş yankı uyandırdı. Gazeteci Sinan Burhan tarafından paylaşılan çarpıcı kulis bilgilerine göre, Tugay'ın 14 Ağustos tarihinde AK Parti saflarına katılması bekleniyor. Bu hamle gerçekleşirse, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarihinde ilk kez AK Parti yönetimine geçmiş olacak.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığınca, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın taşıdığı birlik, dayanışma ve işbirliği mesajının kamuoyuna ulaştırılması amacıyla Ankara ve İstanbul'un simgesel noktalarında iletişim kampanyası yürütülüyor. İstanbul'un simge yapılarından Galata Kulesi'nde Mekke Ortak Savunma Anlaşmasına özel olarak hazırlanan içerikler gösterime sunuldu.

'Ben yürüyen parayım bebeğim' yazışmaları deşifre olan ve İzmir’de yürütülen soruşturma kapsamında tutuklanan Menderes Belediye Başkanı İlkay Çiçek, CHP’nin kesin ihraç talebiyle disipline sevk edilmesinin ardından partisinden istifa etti. Çiçek, istifa dilekçesinde CHP yönetiminin kendisini “lekelediğini” savundu.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın imzaladığı Mekke Anlaşması, savunmada 3 ayaklı bir strateji üzerine oturuyor: Taraflar askeri personel değişimi yaparak birbirlerinin askeri tecrübe ve kabiliyetlerinden yararlanacak. Üç ülke ortak askeri tatbikatlar düzenleyecek. Savunma sanayiinde iş birliği yapılacak ve ortak projeler geliştirilecek.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın imzaladığı Mekke Anlaşması’nın Orta Doğu’da yeni bir güç ve güvenlik dengesi oluşturması bekleniyor.

Rusya, Ukrayna’daki işgalini her geçen gün genişletirken iki ülke arasındaki saldırılar da artık sınır tanımıyor. Dün her iki güç de limanları ve gemileri hedef alırken, Kiev yine füzelerle vuruldu.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, işgalci İsrailli savunma şirketi Elbit Systems ile ortak kurulacak insansız hava aracı (İHA) fabrikasının eylül ayında açılacağını açıkladı.

İngiltere’de göç ve güvenlik politikalarıyla öne çıkan Reform UK, High Street’lerde faaliyet gösteren işletmelerde yasa dışı çalıştırma ve organize suçla mücadele gerekçesiyle yeni bir ihbar mekanizması kurulmasını önerdi. Ancak planın kamuoyuna sunuluş biçimi, ülkedeki Türk toplumu ve özellikle Türk berber işletmeleri açısından yeni bir tartışma başlattı.

Reform UK’nin İçişleri Sözcüsü Zia Yusuf tarafından 6 Ağustos Perşembe günü açıklanan pakete göre vatandaşlar, yasa dışı işçi çalıştırdığından şüphelendikleri işletmeleri yetkililere bildirebilecek.

Polis ve Ticaret Standartları birimlerinin güvenilir ihbarları soruşturması öngörülürken, yapılan ihbarın başarılı bir yaptırım veya kovuşturmayla sonuçlanması halinde ihbarda bulunan kişilere, tahsil edilen cezalardan finansal ödül verilmesi planlanıyor.

“Yasa dışı çalışmayı fiilen suç olmaktan çıkardılar”

Zia Yusuf, Muhafazakâr ve İşçi Partisi hükümetlerini yasa dışı çalışmayla yeterince mücadele etmemekle suçladı.

Yusuf, Reform UK’nin iktidara gelmesi halinde yasa dışı işçi çalıştıran işverenlere yönelik cezaların ciddi biçimde artırılacağını belirterek, şirketlere küresel cirolarının yüzde 10’una kadar para cezası verilmesini ve bazı üst düzey yöneticilerin hapis cezasıyla karşı karşıya kalmasını önerdi.

Ancak Yusuf’un basın toplantısına ilişkin yayımlanan metinlerde özellikle Türklerden söz edilmedi.

Buna karşın Reform UK’nin politikayı kamuoyuna sunma biçimi, kısa sürede “Türk berber” ifadesinin planla özdeşleşmesine yol açtı.

İngiliz basınında Reform lideri Nigel Farage’ın “Turkish Barber tip line” yani “Türk berber ihbar hattı” kurulmasını vaat ettiği aktarılırken, BBC, Daily Mail, The Independent ve The Telegraph da haberlerinde Reform’un planını aynı ifadeyle tanımladı.

Jenrick: “Şüpheli Türk berberler High Street’leri düzensiz gösteriyor”

Tartışmayı daha da büyüten açıklama ise Reform UK Hazine Sözcüsü Robert Jenrick’ten geldi.

Jenrick yayımladığı videoda “şüpheli Türk berberlerin” High Street’leri “dağınık” gösterdiğini ve yasalara uygun çalışan işletmelerin yerini aldığını savundu.

Jenrick’in Türk berberlere yönelik sözleri yeni değil.

Mayıs 2025’te henüz Muhafazakâr Parti milletvekiliyken Londra’daki suç ve kamu düzeni sorunlarını konu alan bir sosyal medya videosunda Jenrick, “garip Türk berber dükkânlarını” bisiklet hırsızlığı, telefon hırsızlığı, mağazalardan hırsızlık ve uyuşturucuyla aynı bağlamda değerlendirmişti.

Tepkilerin ardından Jenrick, “birçok Türk berberin iyi yerel işletmeler olduğunu” kabul etmek zorunda kalmıştı.

Farage da Türk berberleri daha önce hedef aldı

Reform UK lideri Nigel Farage da uzun süredir Türk markalı berberleri siyasi söyleminin bir parçası haline getiriyor.

Farage daha önce yayımladığı bir videoda İngiltere’de Türk berberlerin sayısındaki artışı sorgulamış, bazı dükkânların az müşteriye rağmen nakit para kabul ettiğini ve arkalarında pahalı araçların bulunduğunu öne sürmüştü.

Farage’ın bu yaklaşımı, dönemin Toplumlar Bakanı Miatta Fahnbulleh tarafından “köpek düdüğü siyasetiyle ırkçılık” ve “bölücü siyaset” yapmakla eleştirilmişti.

Türk berberlere yönelik bu söylem, sektörde de tepkiyle karşılandı.

Glasgow’da G11 Barbers adlı işletmenin sahibi Ali Ghasr, Şubat ayında dükkânının camlarını Farage’ın 13 farklı saç modeliyle hazırlanmış fotoğraflarıyla kaplayarak tartışmaya mizahi bir yanıt vermişti.

Ghasr, LBC’ye yaptığı açıklamada Türk berberlerin dolandırıcılık veya vergi kaçakçılığıyla ilişkilendirilmesinin haksız olduğunu belirterek kendi işletmesinde kartla ödeme kabul edildiğini ve çok sayıda müşteriye hizmet verdiklerini söylemişti.

Suçla mücadelede sorun gerçek, ancak “Türk” bağlantısının kanıtı nerede?

İngiltere’de berber dükkânları ve diğer nakit ağırlıklı işletmeler üzerinden yürütülen bazı ciddi suç faaliyetlerinin güvenlik birimlerince tespit edildiği konusunda ise tartışma bulunmuyor.

Ulusal Suç Ajansı’nın (NCA) 2025 ilkbaharında yürüttüğü Operation Machinize operasyonunda 380 işletme hedef alınmış, 84 arama kararı uygulanmış ve 35 kişi gözaltına alınmıştı.

Operasyon kapsamında en az 10 işletmenin kapatıldığı, toplam değeri 1 milyon sterlinin üzerinde banka hesaplarının dondurulduğu açıklanmıştı. Güvenlik güçleri ayrıca yasa dışı çalıştırma şüpheleri ve modern kölelik mağduru olabilecek kişilerle de karşılaşmıştı.

Ancak NCA, söz konusu operasyonu “Türk suçluluğu” olarak tanımlamadı.

Aksine kurumun uyarısı; berberler, elektronik sigara mağazaları, güzellik ve tırnak salonları, Amerikan tarzı şekerleme dükkânları ve oto yıkamalar gibi geniş bir nakit ağırlıklı işletme grubuna yönelikti.

Bu işletmelerin, suç örgütleri tarafından yasa dışı gelirleri yasal ticari kazançlarla karıştırmak amacıyla kullanılabileceği belirtildi.

İngiliz hükümetinin 2025 Ulusal Risk Değerlendirmesi de berberleri, oto yıkamalar ve tırnak salonlarıyla birlikte kara para aklama açısından risk taşıyabilecek işletmeler arasında sayıyor. Raporda risk faktörü olarak işletme sahiplerinin Türk olması ya da belirli bir etnik kökene mensup bulunması gösterilmiyor.

Parlamento sorusunda da “Türk” bağlantısı kurulmadı

Reform milletvekili Lee Anderson geçen yıl hükümete özellikle “Türk berber dükkânları” üzerinden kara para aklama konusunda soru yöneltti.

Ancak İçişleri Bakanlığı’nın verdiği yanıtta Türk vatandaşları veya Türk kökenli işletmeler hakkında herhangi bir tespit yapılmadı.

Hükümet, bunun yerine berberler gibi nakit ağırlıklı işletmelerin suçlular tarafından kullanılabildiğini belirtti ve Operation Machinize operasyonunun sonuçlarına dikkat çekti.

Bu durum, Reform UK’nin söylemiyle resmi güvenlik kurumlarının kullandığı dil arasındaki farkı da ortaya koydu.

“Türk berber” ifadesi her zaman işletme sahibinin milliyetini göstermiyor

Tartışmanın bir başka boyutunu ise “Türk berber” ifadesinin kendisi oluşturuyor.

İngiliz basınında daha önce yayımlanan bazı araştırmalarda, “Turkish barber” adıyla faaliyet gösteren işletmelerin önemli bölümünün aslında Türkler tarafından işletilmediğine dikkat çekilmişti.

The National’ın 2025 yılında yayımladığı bir habere göre, Türk markası veya “Turkish barber” konsepti kullanan bazı işletmeler Kürt veya Arnavut kökenli kişiler tarafından işletiliyor.

Dolayısıyla İngiltere’de “Türk berber” ifadesi giderek işletme sahibinin milliyetinden çok erkek kuaförlüğünde belirli bir hizmet ve işletme tarzını tanımlayan ticari bir kavrama dönüşmüş durumda.

Türk toplumu “hedef gösterme” endişesi yaşıyor

Reform UK’nin yeni ihbar hattı planı, yasa dışı çalıştırma ve organize suçla mücadele gibi meşru bir hedef üzerine kurulsa da, özellikle “Türk berber” söyleminin öne çıkarılması İngiltere’deki Türk toplumunda damgalama tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Eleştirilerin merkezinde, suçla mücadelede belirli işletme türlerinin denetlenmesiyle bir ulusal veya etnik kimliğin suçla ilişkilendirilmesi arasındaki çizginin aşılmaması gerektiği görüşü bulunuyor.

İngiltere’de güvenlik kurumlarının verileri, nakit ağırlıklı işletmelerin suç örgütleri tarafından istismar edilebildiğini gösterirken, mevcut resmi açıklamalarda bu riskin Türk işletmeleri veya Türk toplumuna özgü bir sorun olduğuna dair bir tespit bulunmuyor.

Bu nedenle Reform UK’nin “Türk berber ihbar hattı” şeklinde kamuoyuna yansıyan politikası, yasa dışı çalışma ve kara para aklamayla mücadele tartışmasının ötesine geçerek, İngiltere’de yaşayan Türk toplumunun siyasi söylemde nasıl temsil edildiği konusunda yeni bir tartışmanın fitilini ateşlemiş durumda.

“Türk berber” tartışması büyüyor: Söylem gerçek işletmeleri de vuruyor

Resmi denetim verileri, Türklerin işlettiği berberlerin diğer berberlere, nakit ağırlıklı işletmelere veya farklı topluluklara kıyasla daha yüksek oranda suç işlediğini gösteren herhangi bir etnik dağılım ortaya koymuyor. Buna rağmen siyasi söylemde “Türk” kelimesinin başlı başına bir şüphe göstergesi haline gelmesi, İngiltere’de faaliyet gösteren yasal işletmeler açısından ciddi endişe meydana getiriyor.

Bu ayrım büyük önem taşıyor.

Bir işletmenin yasa dışı işçi çalıştırdığı, kara para akladığı, vergi kaçırdığı veya organize suç faaliyetlerine karıştığına ilişkin kanıt bulunması halinde işletmenin soruşturulması ve yaptırım uygulanması, hukukun uygulanması anlamına geliyor.

Ancak “Türk” kelimesinin kendisinin şüphe nedeni olarak kullanılmaya başlanması, bambaşka bir risk yaratıyor: Suçun belirli bir etnik veya ulusal kimlikle özdeşleştirilmesi.

Yasalara uyan berberler: “Müşterilerimiz gitmeye başladı”

Siyasi söylemin yasalara uygun faaliyet gösteren işletmeleri de etkilemeye başladığına ilişkin somut örnekler bulunuyor.

Bristol yakınlarındaki Keynsham kentinde Turkish Style Barbers adlı işletmeyi işleten Alan Ahmea, Reform UK’nin son açıklamasının ardından The Independent’a yaptığı açıklamada, bazı müşterilerin dükkânının yasa dışı işçi çalıştırdığı veya vergi kaçırdığı endişesiyle başka yerlere gitmeye başladığını söyledi.

Ahmea, “Çok çalışıyoruz, her şeyi yasalara uygun yapıyoruz ve vergilerimizi ödüyoruz” diyerek bazı işletmelerde yaşanan usulsüzlüklerin tüm Türk tarzı berberlerin şüpheyle karşılanmasına yol açmaması gerektiğini vurguladı.

Ancak son dönemde yaşanan bazı olaylar, sosyal medyada ve siyasi söylemde yayılan şüphelerin ne kadar kolay biçimde düşmanlığa ve şiddete dönüşebileceğini de ortaya koyuyor.

Kuzey İrlanda’da Türk berber dükkânına saldırı

Bu yıl 9 Haziran’da Kuzey İrlanda genelinde yaşanan ırkçı ve göçmen karşıtı olaylar sırasında Ballyclare kentindeki bir Türk berber dükkânının camları kırıldı.

Sky News, olaylar sırasında etnik azınlıklara ait ev ve işletmelerin hedef alındığı anlaşılan çok sayıda saldırının gerçekleştiğini doğruladı.

Ancak daha çarpıcı bir örnek Bristol’da yaşandı.

“Türk berber” söylemi bir saldırıda delil olarak kullanıldı

2 Ağustos 2025’te neo-Nazi aşırı sağcı Alina Burns, Bedminster bölgesinde çalıştığı berber dükkânının önünde bulunan Kürt-İranlı berber Mohammed Mahmoodi’ye arkadan baltayla saldırdı ve onu öldürmeye çalıştı.

Mahmoodi saldırıdan mucizevi biçimde hafif yaralarla kurtuldu.

Terör motivasyonuyla gerçekleştirilen cinayete teşebbüs suçundan bu yıl mayıs ayında hapse gönderilen Burns, Mental Health Act kapsamında yapılan değerlendirmede, dükkânın “Türk berberi” olması nedeniyle kara para aklama faaliyetlerine karıştığına inandığını söyledi.

Burns, polisin bu konuda harekete geçmediğini düşündüğünü belirterek saldırısının dükkânın soruşturulmasını sağlayabileceğini ifade etti.

Saldırının ardından savcılar, Burns’ün eyleminin başkalarını benzer şiddet saldırıları gerçekleştirmeye teşvik etmesini istediğini belirtti.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Burns’ün gerçekleştirdiği saldırıdan Reform UK’nin sorumlu olduğuna dair herhangi bir iddia bulunmuyor.

Ancak olay, etnik kimlikle ilişkilendirilen belirli bir işletme türünün kamuoyundaki söylemlerde sürekli suçla yan yana getirilmesinin yaratabileceği tehlikeyi açık biçimde gösteriyor.

Bir siyasi söylemde “Türk berber” ifadesinin suçla özdeşleşmesi, bu işletmelerin çalışanları ve sahipleri açısından yalnızca itibar kaybına değil, daha ciddi güvenlik risklerine de yol açabilecek bir ortam oluşturabiliyor.

İngiliz Türkleri için eski bir tartışmanın yeni versiyonu

Son tartışma, İngiltere’de yaşayan Türk toplumu açısından geçmişteki siyasi söylemleri de hatırlatıyor.

Türkiye, 2016’daki Brexit referandumu öncesinde göç tartışmalarında defalarca siyasi bir araç haline getirilmişti.

Nigel Farage’ın o dönem liderliğini yaptığı UKIP, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılma ihtimaline karşı hazırlanan bir reklam yayımlamış; Türkiye’nin Müslüman nüfusuna dikkat çekilerek milyonlarca Türk vatandaşının Avrupa’ya göç edebileceği öne sürülmüştü.

Farage da dönemin medya açıklamalarında benzer söylemleri sık sık dile getirmişti.

Söz konusu yayın, ırkçılık ve İslamofobi gerekçeleriyle çok sayıda şikâyete konu olmuştu.

İngiltere’nin medya düzenleyicisi Ofcom ise sonunda soruşturma başlatmamış, reklamın rahatsız edici olabilecek nitelikte olduğunu kabul etmekle birlikte siyasi söylemin bağlamı nedeniyle ifade özgürlüğünün özel bir ağırlık taşıdığına karar vermişti.

Aradan yaklaşık 10 yıl geçtikten sonra, “Türk berberler” İngiltere’nin göç ve suç tartışmalarında yeni bir siyasi kısa yola dönüşmüş durumda.

Siyasi söylemin denetiminde büyük boşluk

İngiltere’de siyasi aktörlerin bu tür söylemlerinin denetlenmesi konusunda da önemli bir düzenleyici boşluk bulunuyor.

Seçim Komisyonu, siyasi partilerin ve adayların kampanya materyallerinde neler söyleyebileceği konusunda “çok az kısıtlama” bulunduğunu açıkça belirtiyor. Komisyon, siyasi kampanya içeriklerini genel anlamda denetlemiyor.

Siyasi reklamlar da ticari reklamlardan farklı değerlendiriliyor.

Reklam Standartları Kurumu’na (ASA) göre temel amacı seçmenleri etkilemek olan siyasi reklamlar, normal reklamlar için geçerli olan reklamcılık kurallarının dışında tutuluyor.

Bu nedenle siyasi reklamlar, ticari reklam verenlerin uymak zorunda olduğu yanıltıcı, zararlı veya saldırgan iddialara ilişkin aynı kurallara tabi değil.

Bu özgürlük, demokratik siyasi tartışmanın önemli unsurlarından biri olarak kabul ediliyor.

Ancak aynı zamanda siyasetçilere, toplumların tamamını daha geniş sosyal sorunların kolay ve kullanışlı bir sembolüne dönüştürmeme konusunda daha büyük bir sorumluluk yüklüyor.

Hedefte sadece berberler yok

İngiltere’nin bazı High Street bölgelerinde organize suç ve yasa dışı çalıştırma sorunu bulunduğu açık.

Hükümet de bu nedenle yeni bir adım atarak 30 milyon sterlinlik High Street Organised Crime Unit oluşturdu.

Yeni birim; şüpheli berberler, elektronik sigara mağazaları, mini marketler ve şekerleme dükkânları gibi işletmeler üzerinden yürütülebilecek organize suç faaliyetlerini hedef alıyor.

Yasa dışı faaliyetlerden sorumlu olanların, milliyetleri veya etnik kökenleri ne olursa olsun, yasaların öngördüğü en ağır yaptırımlarla karşılaşması gerektiği konusunda ise tartışma bulunmuyor.

Ancak mevcut verilerin ortaya koymadığı bir şey var:

Yasalara uygun faaliyet gösteren yüzlerce, hatta binlerce Türk ve Türk markalı işletmenin topluca şüpheli ilan edilmesi.

“Bedelini sıradan işletme sahipleri ödüyor”

İngiltere’deki Türk toplumu, diğer bazı toplulukların sahip olduğu güçlü ulusal lobi ve temsil mekanizmalarından yoksun, daha parçalı bir yapıya sahip.

Bu nedenle Reform UK’nin “Türk berberler” ifadesini siyasi bir söylem aracına dönüştürmesinin bedelini, sıradan işletme sahiplerinin ödemek zorunda kaldığı belirtiliyor.

Üstelik son dönemde yaşanan olaylar, tartışmanın yalnızca siyasi ifadelerden ibaret olmadığını gösteriyor.

Kuzey İrlanda’daki ırkçı olaylar sırasında Türk markalı bir berber dükkânının saldırıya uğraması, Bristol’da bir berberin aşırı sağcı bir saldırgan tarafından neredeyse öldürülmesi ve yasalara uygun faaliyet gösteren işletmelerin müşteri kaybettiklerini bildirmesi, tartışmanın gerçek hayattaki sonuçlarını ortaya koyuyor.

Bristol’daki saldırıda sanığın, saldırısına gerekçe olarak doğrudan “Türk berber” ve kara para aklama iddiasını göstermesi ise tehlikenin boyutunu daha da çarpıcı hale getiriyor.

Bu nedenle eleştirmenlere göre konu artık yalnızca “siyasetçilerin kullandığı sert ifadeler” meselesi değil.

Söz konusu söylemlerin, belirli bir topluluğu ve işletme grubunu suçla ilişkilendiren bir algıyı besleyip beslemediği ve bunun gerçek hayatta ayrımcılık, müşteri kaybı veya fiziksel saldırı riskini artırıp artırmadığı tartışılıyor.

Reform UK’den açıklama gelmedi

Reform UK, haberle ilgili görüşünü açıklaması için davet edildi.

Ancak haberin yayımlandığı saate kadar partiden herhangi bir açıklama alınamadı.

(Kaynak: t-vine.com)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi bin Selman, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şerif, anlaşmayı resmileştirmek üzere Cidde’de toplanacak. Dönüm noktası niteliğindeki anlaşmayla, ABD-İran savaşının tırmandırdığı gerilimin ardından bölgesel güvenlik iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Suudi Arabistan ordusu ve hükümetine yakın kaynaklardan edinilen bilgiye göre Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, cuma günü Cidde’de ortak savunma anlaşması imzalayacak.

Anlaşma, bölgede savaşların, çatışmaların ve askeri gerilimlerin arttığı bir dönemde gündeme geldi. Özellikle Körfez ülkelerini de içine çeken ABD-İran savaşı, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığını sekteye uğrattı.

İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynak, “Anlaşma uzun süredir görüşülüyordu ancak bölgedeki son gelişmeler süreci hızlandırdı,” dedi.

Suudi Arabistan hükümetine yakın ikinci bir kaynak da anlaşmanın cuma günü imzalanacağını doğruladı.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Kızıldeniz kıyısındaki Cidde kentinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüşmesi bekleniyor.

Şerif ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir, cumartesi gününe kadar sürecek ziyaret kapsamında perşembe günü Suudi Arabistan’a geldi. Türkiye Cumhurbaşkanlığına göre Erdoğan’ın ise cuma günü Cidde’ye gitmesi bekleniyor.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ziyaretin 6-8 Ağustos tarihlerinde gerçekleştirileceğini açıkladı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi perşembe günü yaptığı açıklamada, “Ziyaret, Körfez’deki gerilimin tırmandığı bir dönemde gerçekleşse de taşıdığı önem mevcut krizin ve kısa vadeli değerlendirmelerin ötesine geçiyor,” dedi.

Üç ülkenin olası bir stratejik ittifak kuracağına ilişkin aylardır çeşitli iddialar gündeme geliyordu.

Pakistan, ABD-İran savaşının sona erdirilmesine yönelik ara buluculuk girişimlerinde bulunurken Türkiye de Gazze’deki savaşı sonlandırmayı amaçlayan müzakerelerde diplomatik rol üstlendi.

Suudi Arabistan ile Pakistan, 2025 yılında da ortak savunma anlaşması imzalayacaklarını açıklamıştı. Pakistan’ın Müslüman dünyada

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 7 Ağustos'ta gerçekleştireceği Suudi Arabistan ziyareti nedeniyle Cumhurbaşkanlığı görevine, Anayasa'nın 106'ncı maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz vekalet edecek. Karara ilişkin tezkere Resmi Gazete'de yayımlandı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yarın Suudi Arabistan'a günübirlik çalışma ziyareti gerçekleştireceğini bildirdi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik soruşturmada Veli Ağbaba'nın ağabeyi Hür Ağbaba ile Ferhat Yetişsin tutuklandı. Ağbaba ile Yetişsin, Egeşehir Yapı Planlama Müşavirlik ve Teknoloji AŞ'nin Genel Müdürü Süleyman Ekinci ile bağlantıları tespit edilmiş, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve örgüte üye olma" ve "ihaleye fesat karıştırma" suçlamasıyla gözaltına alınmıştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılan Milli Güvenlik Kurulu toplantısının ardından yazılı açıklama yapıldı. Sekiz maddelik bildiride istikrar ve refah vurgusuyla Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge mesajı verildi. Gazze Barış Planı kapsamında son günlerde ilerleme sağlanmasına rağmen İsrail yönetiminin ateşkes ihlallerini sürdürdüğü belirtilen bildiride, Filistin topraklarındaki yerleşimci terörünün tırmandırıldığı ve başta Mescid-i Aksa olmak üzere kutsal mekanlara yönelik kışkırtıcı saldırıların devam ettiği ifade edildi. Bildiride ayrıca İran-ABD gerilimi için müzakere çağrısında bulunulurken, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda gerilimin düşürülmesi istendi.

Geçtiğimiz yılın mayıs ayında tutuklanan ve görevden uzaklaştırılan Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara hakkında tahliye kararı verildi.

ABD'de kamuoyundan yıllarca gizli tutulan FBI belgelerinin yayımlanması, Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminin en tartışmalı olaylarından birini yeniden gündeme taşıdı.

Gizliliği kaldırılan belgelere göre FBI, Mayıs 2017'de Başkan Donald Trump hakkında "Oxferd Comma" kod adıyla gizli bir karşı istihbarat soruşturması başlattı. Soruşturmanın temel amacı, Trump'ın Rusya adına "bilerek ya da bilmeyerek" hareket edip etmediğini ve bunun ABD'nin ulusal güvenliği açısından bir risk oluşturup oluşturmadığını belirlemekti.

Belgeler, soruşturmanın Trump'ın FBI Direktörü James Comey'yi görevden almasının hemen ardından başlatıldığını gösteriyor.

"Ciddi ulusal güvenlik riski" değerlendirmesi

Soruşturma dosyalarındaki dikkat çekici ifadelerden biri, Trump'ın eylemlerinin "ciddi bir ulusal güvenlik riski" oluşturabileceği yönündeki değerlendirme oldu.

CBS News'e ismi açıklanmayan bir yetkilinin verdiği bilgiye göre dosya, FBI içinde dahi son derece sınırlı sayıda kişinin erişebildiği "hassas soruşturma" statüsünde yürütüldü. Böylece soruşturmanın varlığından kurum içindeki çok sayıda görevlinin dahi haberdar olmadığı belirtiliyor.

Axios'un aktardığı belgelere göre soruşturmacılar, Trump'ın Rusya lehine hareket ederek federal ceza yasalarını ihlal edip etmediğini ve ulusal güvenliği tehlikeye atabilecek faaliyetlerde bulunup bulunmadığını değerlendirdi.

Mueller soruşturmasına dahil edildi

"Oxferd Comma" dosyası daha sonra, eski FBI Direktörü Robert Mueller'in yürüttüğü özel yetkili savcılık soruşturmasına entegre edildi.

Mueller, 2017 yılında Rusya'nın 2016 başkanlık seçimlerine müdahale ettiği ve Trump seçim kampanyasıyla olası bağlantıları araştırmak üzere görevlendirilmişti.

Yaklaşık iki buçuk yıl süren soruşturmanın ardından 2019'da yayımlanan Mueller Raporu'nda, Rusya'nın seçimlere müdahale ettiği sonucuna yer verilmesine rağmen Trump'ın ya da seçim kampanyasının Moskova ile suç teşkil edecek düzeyde gizli iş birliği yaptığına ilişkin yeterli delil bulunamadığı açıklandı. Buna karşın rapor, kampanya ekibi ile Rus bağlantılı kişiler arasında çok sayıda temas yaşandığını da kayıt altına almıştı.

Belgeler neden şimdi yayımlandı?

Belgelerin kamuoyuna açıklanması da Washington'da yeni bir siyasi tartışma başlattı.

Beyaz Saray bünyesindeki "Government Transparency Task Force" (Hükümet Şeffaflığı Görev Gücü) tarafından yayımlanan belgelerin, Trump yönetiminin geçmişteki soruşturmaların nasıl yürütüldüğünü kamuoyuna göstermek amacıyla açıklanmasına karar verdiği bildirildi. Açıklamanın, eski FBI Direktörü James Comey hakkındaki yeni hukuki süreçlerin tartışıldığı bir döneme denk gelmesi de dikkat çekti.

Rusya soruşturmaları yeniden siyasetin merkezinde

Son haftalarda ABD istihbarat kurumlarınca gizliliği kaldırılan farklı belgeler de 2016 seçimlerine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Özel Yetkili Savcı John Durham'ın daha önce hazırladığı rapora ait bazı ek belgelerin yayımlanmasının ardından Trump yönetimi, FBI'ın Rusya soruşturmalarını başlatırken ciddi usul hataları yaptığını savunuyor. Buna karşılık bağımsız incelemeler ve Senato İstihbarat Komitesi'nin önceki raporları, Rusya'nın 2016 seçimlerine müdahalede bulunduğu yönündeki değerlendirmelerini koruyor. Ancak Trump ile Rus hükümeti arasında suç teşkil edecek gizli bir koordinasyonu ortaya koyan kesin kanıt bugüne kadar açıklanmış değil.

Siyasi ve hukuki tartışmalar yeniden alevlendi

Yeni belgelerin yayımlanmasıyla birlikte Trump ile eski FBI yönetimi arasındaki yıllardır süren gerilim yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.

Cumhuriyetçiler, belgelerin FBI'ın Trump'a yönelik soruşturmalarında siyasi saiklerle hareket edildiğini gösterdiğini savunurken; Demokratlar ise belgelerin, dönemin güvenlik birimlerinin olağan karşı istihbarat prosedürleri çerçevesinde hareket ettiğini ve Rusya'nın seçimlere müdahalesi konusundaki kaygıların gerçek olduğunu belirtiyor.

Gizliliği kaldırılan belgeler, Trump-Rusya soruşturmalarının hukuki boyutundan çok, Washington'da yıllardır süren siyasi kutuplaşmanın ve istihbarat kurumlarına yönelik tartışmaların yeniden canlanmasına neden olmuş görünüyor.

Ankara, bugün kritik bir zirveye ev sahipliği yapacak.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nde şehit aileleri ve gazilerin hassasiyetlerinin temel ilke olarak gözetildiğini söyledi. "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında 18 ilde şehit aileleri ve gazilerle bir araya geldiklerini belirten Göktaş, bu görüşmelerde dile getirilen taleplerin kanun teklifine yansıtıldığını ifade etti. Göktaş, düzenlemeyle gazi aylıklarının artırıldığını, şehit anne ve babalarının aylıklarının asgari ücretin altına düşmeyecek şekilde güvence altına alındığını, ayrıca terörle mücadelede yaralanmasına rağmen malul sayılmayanlar ile 15 Temmuz gazilerine de ilk kez düzenli aylık bağlanacağını açıkladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kudüs konulu Bakanlar Toplantısı için bulunduğu Ürdün'ün başkenti Amman'daki temaslarını sürdürüyor. Fidan, programı kapsamında Ürdün Kralı II. Abdullah tarafından kabul edildi.

İngiltere'de düzensiz göç tartışmaları yeniden siyasetin merkezine oturdu. Reform UK lideri Nigel Farage'ın, iktidara gelmeleri halinde İngiliz Kanalı'nı geçen göçmen botlarını Kraliyet Donanması tarafından durdurup Fransa'ya geri göndereceklerini açıklaması, hem Londra'da hem de Paris'te büyük tartışma yarattı. Fransa İçişleri Bakanlığı planı "egemenliğin ihlali" olarak nitelendirirken, uluslararası hukuk uzmanları ve eski askeri yetkililer de önerinin ciddi hukuki engeller içerdiğini belirtti.

"Operation Fortress" planı

Reform UK, "Operation Fortress" adını verdiği yeni göç politikası kapsamında İngiliz Kanalı'nda onlarca yıldır görülmemiş büyüklükte bir askeri operasyon düzenlemeyi vaat ediyor.

Nigel Farage, hükümete gelmeleri halinde Kraliyet Donanması'nın küçük tekneleri denizde durduracağını, göçmenleri güvenli şekilde gemilere alarak Fransa veya Belçika'ya geri götüreceğini ve düzensiz tekne geçişlerini iki hafta içinde sona erdirebileceklerini öne sürdü.

Fransa'dan sert uyarı

Planın açıklanmasının ardından en sert tepki Paris'ten geldi.

Fransa İçişleri Bakanlığı, İngiliz savaş gemilerinin Fransız kara sularında veya Fransa'nın onayı olmadan böyle bir operasyon gerçekleştirmesinin uluslararası hukuka aykırı olacağını belirterek bunun iki ülke arasındaki egemenlik ilkelerini ihlal edeceğini vurguladı.

Fransız yetkililer ayrıca göç krizinin tek taraflı askeri adımlarla değil, iki ülke arasındaki mevcut iş birliği mekanizmalarıyla çözülebileceğini savundu.

Uzmanlar: "Uygulanması çok zor"

Savunma ve uluslararası hukuk uzmanları da Farage'ın önerisinin pratikte hayata geçirilmesinin oldukça güç olduğu görüşünde birleşiyor.

Eski askeri yetkililer;

• Kraliyet Donanması'nın görev tanımının bu tür göç operasyonlarını kapsamadığını,
• İngiliz gemilerinin Fransız karasularında izinsiz faaliyet gösteremeyeceğini,
• Denizde geri itme (pushback) uygulamalarının uluslararası mülteci hukuku açısından ciddi davalara konu olabileceğini,
• Böyle bir operasyonun insan hayatını riske atabileceğini ifade ediyor.

Hükümetten "gerçekçi değil" eleştirisi

Başbakan Andy Burnham liderliğindeki İşçi Partisi hükümeti ise Reform UK'nin önerisini "uygulanamaz bir seçim vaadi" olarak değerlendirdi.

Hükümet yetkilileri, son dönemde Fransa ile ortak devriye faaliyetleri, istihbarat paylaşımı ve kaçakçı şebekelerine yönelik operasyonların artırıldığını belirterek, sorunun uluslararası iş birliğiyle çözülmeye çalışıldığını savunuyor.

Muhalefetten de eleştiriler geldi

Muhafazakâr Parti de Farage'ın planına mesafeli yaklaştı.

Parti yetkilileri, düzensiz göçün ciddi bir sorun olduğunu kabul etmekle birlikte, önerilen askeri operasyonun maliyetinin, hukuki zemininin ve uygulanabilirliğinin belirsiz olduğunu dile getirdi.

Siyasi gözlemcilere göre Farage'ın çıkışı, göç konusunu yeniden seçim gündeminin ilk sıralarına taşımayı hedefliyor. Ancak aynı dönemde Reform UK'nin bağışlar ve mali şeffaflık konularındaki tartışmalar nedeniyle baskı altında bulunması da dikkat çekiyor.

Kamuoyu göç konusunda sertleşiyor

Son kamuoyu araştırmaları, İngiliz seçmenlerin önemli bölümünün Fransa'nın Kanal'daki göçmen geçişlerini önleme konusunda yeterince çaba göstermediğine inandığını ortaya koyuyor. Bu tablo, düzensiz göç konusunun önümüzdeki dönemde İngiliz siyasetindeki en önemli tartışma başlıklarından biri olmaya devam edeceğine işaret ediyor.

Londra-Paris ilişkileri yeniden sınanıyor

Analistler, Farage'ın önerisinin yalnızca göç politikası tartışması olmadığını, aynı zamanda Brexit sonrası yeniden şekillenen İngiltere-Fransa ilişkileri açısından da kritik bir sınav niteliği taşıdığını değerlendiriyor.

İki ülke, insan kaçakçılığıyla mücadelede ortak çalışmayı sürdürürken, tek taraflı askeri müdahale söylemlerinin diplomatik gerilimi artırabileceği ve mevcut iş birliği mekanizmalarını zayıflatabileceği uyarısı yapılıyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, BBC'ye verdiği kapsamlı röportajda hükümetin hazırladığı "yetki devri (devolution) reformu"nun yalnızca yerel yönetimleri güçlendiren bir idari düzenleme olmayacağını, aynı zamanda Birleşik Krallık'ın anayasal yapısını kökten değiştirecek tarihi bir dönüşümün başlangıcı olacağını söyledi.

Burnham, İngiltere'nin yüzyıllardır yazılı bir anayasa yerine parlamento egemenliği, ortak hukuk (common law), mahkeme kararları ve anayasal teamüllerle yönetildiğini hatırlatarak, "Ülke değişiyor. İngiltere'nin yönetim modeli değiştikçe bunun yazılı kurallara bağlanması gerekecek" ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık, İsrail ve Yeni Zelanda ile birlikte dünyada halen tek bir yazılı anayasaya sahip olmayan az sayıdaki gelişmiş demokrasiden biri olarak gösteriliyor.

Gelir vergisinin bir bölümü bölgelerde kalacak

Hükümetin hazırladığı reform paketinin en dikkat çekici maddesi ise mali yetkilerin Westminster'dan bölgelere aktarılması olacak.

Plana göre 2028 yılına kadar İngiltere'deki bölgesel belediye başkanları, kendi bölgelerinde toplanan gelir vergisinin belirli bir kısmını doğrudan kullanabilecek.

Böylece Londra, Greater Manchester, West Yorkshire ve West Midlands gibi ekonomik merkezler ulaşım, konut, altyapı, eğitim ve yerel kalkınma yatırımlarını merkezi hükümetten bağımsız biçimde planlayabilecek.

Burnham, bunun İngiltere tarihinde yerel yönetimlere gerçekleştirilecek en büyük mali yetki devri olacağını vurguladı.

"İyi büyüme her posta koduna ulaşmalı"

Başbakan Burnham, reformun temel hedefini "good growth in every postcode" (her posta koduna iyi büyüme) sloganıyla özetledi.

Burnham'a göre ekonomik büyümenin yalnızca Londra ve Güneydoğu İngiltere'de yoğunlaşması yerine ülkenin tamamına yayılması gerekiyor.

Bu kapsamda;

· ulaşım yatırımları,

· mesleki eğitim,

· konut politikaları,

· yerel ekonomik kalkınma,

· planlama yetkileri

· giderek daha fazla bölgesel yönetimlerin kontrolüne bırakılacak.

Almanya modeli örnek alınıyor

Burnham, hükümetin hazırladığı sistem için Almanya'nın II. Dünya Savaşı sonrasında kabul ettiği Grundgesetz (Temel Yasa) modelini örnek aldıklarını söyledi.

Almanya'da eyaletler arasında uygulanan mali dengeleme sistemi sayesinde zengin bölgelerin daha az gelişmiş eyaletlere katkı sağladığını hatırlatan Burnham, benzer bir modelin İngiltere'de de uygulanabileceğini belirtti.

Bu çerçevede ekonomik olarak güçlü bölgelerin daha zayıf bölgelere mali katkı sağlaması planlanıyor.

Başbakan, "Bir ülkede insanların yaşadığı yer kaderlerini belirlememeli" diyerek bölgesel eşitsizliklerin azaltılmasının hükümetin temel hedeflerinden biri olduğunu söyledi.

Yazılı anayasa tartışması yeniden gündemde

Burnham'ın açıklamaları, uzun yıllardır akademik çevrelerde tartışılan yazılı anayasa konusunu yeniden ülke gündemine taşıdı.

Başbakan, yeni yetki paylaşımının yalnızca siyasi uzlaşılarla yürütülemeyeceğini, bölgesel yönetimlerin hak ve sorumluluklarının açık biçimde anayasal güvence altına alınmasının gerekebileceğini ifade etti.

Uzmanlara göre böyle bir adım;

Westminster ile bölgesel yönetimler arasındaki yetki sınırlarını,

Parlamento egemenliği ilkesini,

· merkezi hükümetin müdahale alanlarını,

· vatandaşların temel anayasal haklarını

· yeniden tanımlayabilecek tarihi bir reform anlamına geliyor.

Uzmanlar uyarıyor: Reform kolay olmayacak

Ancak uzmanlar, reformun uygulanmasının siyasi ve idari açıdan oldukça zorlu olacağı görüşünde.

İngiltere bugün Avrupa'nın en merkeziyetçi mali sistemlerinden birine sahip. Yerel yönetimler topladıkları vergilerin yalnızca yaklaşık yüzde 5'ini doğrudan kontrol edebiliyor. Reformun bu oranı önemli ölçüde artırması hedefleniyor. Öte yandan bazı uzmanlar, mali kapasitesi yüksek bölgelerin daha hızlı gelişebileceği, bunun da yeni eşitsizlikler doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca yerel yönetimlerin son yıllardaki bütçe kesintileri nedeniyle artan yetkileri kullanabilmeleri için kurumsal kapasitelerinin de güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Yerel demokrasi ve hesap verebilirlik öne çıkacak

Reform sürecinde yalnızca mali yapı değil, yerel demokrasinin güçlendirilmesi de hükümetin öncelikleri arasında yer alıyor.

Yerel yönetimlerin daha fazla bütçe ve karar alma yetkisi üstlenmesiyle birlikte yerel denetim mekanizmalarının, bağımsız denetim sistemlerinin ve yerel medyanın da güçlendirilmesi gerektiği yönünde çağrılar yapılıyor. Basın kuruluşları, güçlü bir yerel gazetecilik olmadan yetki devrinin şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından eksik kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Burnham hükümeti, reform paketini önümüzdeki aylarda parlamentoya sunmayı hedeflerken, sürecin yalnızca yerel yönetimlerin yetkilerini artırmakla kalmayıp, Birleşik Krallık'ın yüzyıllardır süregelen yönetim anlayışını yeniden tanımlayacak en kapsamlı anayasal değişimlerden biri olarak tarihe geçebileceği değerlendiriliyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, İşçi Partisi'nde yaşanan liderlik değişiminin ardından oluşturduğu ilk Bakanlar Kurulu'nu büyük ölçüde tamamladı. Kabine, ekonomi, güvenlik, enerji, dış politika ve yerel yönetim reformlarını merkeze alan isimlerden oluşurken, Burnham'ın hem deneyimli hem de parti içindeki farklı kanatları temsil eden siyasetçileri aynı masada buluşturması dikkat çekti.

Yeni hükümet, hayat pahalılığıyla mücadele, ekonomik büyümenin yeniden hızlandırılması, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve ülke genelinde yetki devrini artıracak kapsamlı reformlara odaklanacağını açıkladı. Başbakan Burnham, göreve gelir gelmez "ülkeyi Westminster merkezli yönetim anlayışından çıkaracak en büyük yerel yönetim reformunu" hayata geçireceklerini duyurdu.

Ekonominin başında John Healey

Kabinenin en dikkat çeken tercihlerinden biri Hazine'nin John Healey'e emanet edilmesi oldu. Healey, sonbaharda açıklanacak ilk bütçe hazırlıkları kapsamında bakanlıklardan mevcut kaynaklar içinde tasarruf planları hazırlamalarını isterken, yeni hükümetin mali disiplini koruyacağını vurguladı. Buna karşın bölgesel kalkınma, teknik eğitim ve yaşam maliyetini düşürmeye yönelik projeler Burnham hükümetinin öncelikleri arasında yer alıyor.

Deneyimli isimler görevlerini korudu

Kabinede birçok önemli isim görevine devam etti veya farklı sorumluluklar üstlendi.

Kesinleşen başlıca kabine üyeleri şöyle:

• Başbakan: Andy Burnham
• Maliye Bakanı (Chancellor): John Healey
• Dışişleri Bakanı: Ed Miliband
• İçişleri Bakanı: Shabana Mahmood
• Savunma Bakanı: Wes Streeting
• Konut, Yerel Yönetimler ve İskân Bakanı: Angela Rayner
• Kültür, Medya ve Spor Bakanı: Lisa Nandy
• Adalet Bakanı: Yvette Cooper

Angela Rayner'ın yeniden kabineye dönerek Konut ve Yerel Yönetimler Bakanlığı görevini üstlenmesi, Burnham'ın yerel yönetim reformuna verdiği önemin güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Lisa Nandy'nin Kültür Bakanlığı görevini koruması da hükümette istikrar mesajı veren adımlardan biri oldu.

İlk hedef ekonomi ve bölgesel kalkınma

Burnham hükümeti, ilk haftalarda enerji faturalarının düşürülmesi, yerel yönetimlere daha fazla mali yetki verilmesi, konut üretiminin hızlandırılması ve ekonomik büyümeyi destekleyecek yatırım programlarını gündeme almayı planlıyor.

Başbakan ayrıca Manchester'da oluşturduğu "No.10 North" ofisiyle merkezi yönetimin bir bölümünü Londra dışına taşıyarak karar alma süreçlerini bölgelere yaklaştırmayı hedefliyor. Hükümet, bu modeli İngiltere genelinde ekonomik dengesizlikleri azaltacak yeni bir yönetim anlayışının başlangıcı olarak tanımlıyor.

Muhalefet yakından izliyor

Muhalefet partileri, Burnham'ın iddialı reform vaatlerinin finansmanına ilişkin ayrıntıları beklediklerini belirtirken, özellikle sonbaharda açıklanacak bütçenin yeni hükümetin ekonomik yaklaşımını ortaya koyacağını ifade ediyor. Öte yandan İşçi Partisi içinde de Kuzey Denizi enerji politikası ve kamu harcamalarının sınırlandırılması gibi bazı başlıklarda tartışmalar sürüyor.

Yeni kabineyle birlikte Andy Burnham, hem parti içindeki birlik görüntüsünü güçlendirmeyi hem de seçmenlere ekonomik istikrar, kamu hizmetlerinde iyileşme ve yerel yönetimlere daha fazla yetki vaat eden yeni bir yönetim anlayışı sunmayı hedefliyor.

Greater Manchester'da gerçekleştirilen ara seçim, Andy Burnham'ın İşçi Partisi liderliğine seçilmesi ve ardından Makerfield milletvekili olarak Westminster'a dönerek başbakanlık görevini üstlenmesi nedeniyle boşalan belediye başkanlığı koltuğu için yapıldı.

Yaklaşık 2,9 milyon nüfusa sahip Greater Manchester; Manchester, Salford, Bolton, Bury, Oldham, Rochdale, Stockport, Tameside, Trafford ve Wigan'dan oluşan İngiltere'nin en güçlü bölgesel yönetimlerinden biri olarak kabul ediliyor. Bölge, yıllık milyarlarca sterlinlik bütçesi, ulaşım sistemi, konut politikaları, polis ve itfaiye denetimi ile ülke siyasetinde Londra'dan sonraki en etkili yerel yönetimlerden biri olarak öne çıkıyor.

İkinci Tercih Oyları Sonucu Belirledi

Seçimin ilk turunda hiçbir aday oyların yüzde 50'sini aşamadı. Bunun üzerine tercihli oy sisteminin ikinci aşamasına geçildi ve elenen adayların ikinci tercihleri yeniden dağıtıldı.

Yapılan sayım sonunda İşçi Partisi adayı Bev Craig, toplam 309 bin 525 oya ulaşırken, Reform UK adayı Sian Astley ise 157 bin 178 oyda kaldı.

Ortaya çıkan sonuç, İşçi Partisi'nin bölgedeki güçlü siyasi tabanını koruduğunu gösterirken, Reform UK'nin ilk turdaki yüksek oy performansının ikinci tercih oylarında aynı desteği bulamadığını da ortaya koydu.

Kimdir Bev Craig?

Bev Craig, son yıllarda Greater Manchester siyasetinin yükselen isimlerinden biri olarak görülüyor.

Manchester Şehir Konseyi'nin liderliğini yürüten Craig, aynı zamanda Greater Manchester Birleşik Otoritesi'nde ekonomi ve kapsayıcı büyümeden sorumlu başkan yardımcılığı görevini üstlenmişti.

Özellikle;

• sosyal konut üretimi,
• şehir merkezinin yeniden canlandırılması,
• yeşil yatırım projeleri,
• düşük karbonlu ulaşım,
• bölgesel ekonomik kalkınma

alanlarında hazırladığı çalışmalarla dikkat çekti.

Göreve seçildikten sonra yaptığı ilk açıklamada:

"Kararlarımızın merkezinde her zaman Greater Manchester halkının yaşam kalitesini yükseltmek olacak. Daha güvenli mahalleler, daha iyi ulaşım, daha fazla konut ve daha güçlü bir ekonomi için çalışacağız." ifadelerini kullandı.

Burnham'ın Politikalarını Sürdürmesi Bekleniyor

Siyasi gözlemcilere göre Craig'in, Andy Burnham döneminde başlatılan birçok projeyi devam ettirmesi bekleniyor.

Bunlar arasında;

• Bee Network toplu ulaşım sisteminin genişletilmesi,
• uygun fiyatlı konut projeleri,
• sağlık ve sosyal bakım entegrasyonu,
• şehir merkezlerinin ekonomik dönüşümü,
• karbon nötr Greater Manchester hedefi

öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.

Yeni belediye başkanının özellikle merkezi hükümet ile güçlü ilişkiler kurarak Greater Manchester'a daha fazla yatırım çekmeye çalışacağı değerlendiriliyor.

Sonuç Westminster İçin Ne Anlama Geliyor?

Ara seçim sonucu yalnızca yerel yönetimler açısından değil, Westminster siyaseti bakımından da dikkatle takip edildi.

Andy Burnham'ın başbakanlık görevini üstlenmesinin ardından gerçekleştirilen ilk önemli seçimlerden biri olması nedeniyle sonuç, yeni hükümete yönelik ilk siyasi testlerden biri olarak değerlendiriliyor.

İşçi Partisi'nin bölgedeki üstünlüğünü koruması, Burnham'ın parti lideri olarak kuzey İngiltere'deki etkisini sürdürdüğünü gösterirken, Reform UK'nin ikinci sırayı alması ise Nigel Farage'ın partisinin kuzeydeki seçmen tabanını genişletmeye devam ettiğini ortaya koydu.

Ancak seçim, tercihli oy sisteminin etkisini de yeniden gündeme taşıdı. İlk turda güçlü bir performans sergileyen Reform UK'nin, diğer partilerin ikinci tercih oylarını yeterince alamaması nedeniyle farkın açılması, merkez sol seçmenin ikinci tur davranışının belirleyici olduğunu gösterdi.

Yerel Yönetim Reformu Açısından Kritik Dönem

Bev Craig'in göreve başlaması, Burnham hükümetinin açıkladığı kapsamlı yerel yönetim reformlarıyla aynı döneme denk geliyor.

Yeni düzenlemeler kapsamında Greater Manchester gibi metro belediyelerine gelir vergisi ve işletme vergilerinden daha fazla pay aktarılması, yatırım kararlarında daha geniş yetkiler verilmesi ve altyapı projelerinde merkezi hükümete bağımlılığın azaltılması planlanıyor.

Bu nedenle Craig'in yalnızca bir belediye başkanı değil, aynı zamanda İngiltere'de yerel yönetimlere daha fazla yetki devrini öngören yeni modelin en önemli uygulayıcılarından biri olması bekleniyor.

Analiz

Greater Manchester sonucu, İşçi Partisi açısından yalnızca geleneksel bir "kale"nin korunması anlamına gelmiyor. Aynı zamanda Andy Burnham sonrası dönemde partinin bölgedeki kurumsal gücünün devam ettiğini gösteriyor. Bev Craig'in açık farkla kazanması, Burnham'ın yıllar içinde oluşturduğu yerel yönetim modelinin seçmen nezdinde karşılık bulduğunu ortaya koyarken, Reform UK'nin ikinci sıraya yerleşmesi İngiliz siyasetindeki iki kutuplu rekabetin kuzey İngiltere'de de giderek belirginleştiğine işaret ediyor.

Önümüzdeki dönemde Craig'in performansı yalnızca Greater Manchester'ın ulaşım, konut ve ekonomik kalkınma politikalarını değil, Burnham hükümetinin yerel yönetim reformlarının başarısını da ölçen önemli göstergelerden biri olarak yakından izlenecek. Bu nedenle Greater Manchester, Westminster siyasetinin yönünü etkileyebilecek en kritik siyasi laboratuvarlardan biri olmayı sürdürecek.

2019 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'nden ayrılan Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu tarafından kurulan Gelecek Partisi, Türk siyasetindeki yolculuğunu resmen sona erdirdi.

Ahmet Davutoğlu, sosyal medya üzerinden yayımladığı kapsamlı açıklamada, partinin yetkili organlarıyla yapılan istişareler sonucunda Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldıklarını duyurdu.

Davutoğlu, açıklamasında Türkiye'deki mevcut siyasi ortamı eleştirerek, "kirlenmiş siyasi iklimin bir parçası olmamak amacıyla parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldık" ifadelerini kullandı.

"Bu bir teslimiyet değil"

Davutoğlu, kararın siyasetten tamamen çekilmek ya da Türkiye'nin sorunlarına sırt çevirmek anlamına gelmediğini belirtti.

Açıklamasında bundan sonraki süreçte düşünce üretimi, akademik çalışmalar, diplomasi, ekonomi, kültür ve sivil toplum alanlarında faaliyetlerini sürdüreceğini ifade eden Davutoğlu, ülkenin geleceğine katkı sunmaya farklı platformlarda devam edeceğini söyledi.

2019'da büyük iddiayla kurulmuştu

Gelecek Partisi, 12 Aralık 2019'da Ahmet Davutoğlu liderliğinde kurulmuş, özellikle parlamenter sisteme dönüş, hukuk devleti, demokratikleşme ve ekonomi politikaları üzerine söylemleriyle dikkat çekmişti.

2023 genel seçimlerinde CHP listelerinden TBMM'ye milletvekili sokan parti, daha sonra DEVA Partisi ve Saadet Partisi ile birlikte Meclis'te Yeni Yol çatısı altında çalışmalarını sürdürmüştü.

Milletvekillerinin siyasi geleceği merak konusu

Partinin kapanmasının ardından en çok merak edilen konuların başında Gelecek Partisi kökenli milletvekillerinin siyasi yol haritası geliyor.

Siyasi kulislerde bazı isimlerin Yeni Yol bünyesinde siyaset yapmayı sürdüreceği, bazılarının ise farklı partilere katılabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Ancak bu konuda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Muhalefette yeni denge arayışı

Siyaset uzmanları, Gelecek Partisi'nin kapanmasının muhalefet cephesindeki yeniden yapılanma sürecini hızlandırabileceği görüşünde. Özellikle merkez sağ seçmene hitap eden partilerin önümüzdeki dönemde yeni iş birlikleri geliştirebileceği, Meclis'teki temsil yapısında ise Yeni Yol'un nasıl şekilleneceğinin belirleyici olacağı değerlendiriliyor.

Davutoğlu'nun aktif parti siyasetinden çekilmesi de son yıllarda Türk siyasetinde yaşanan en dikkat çekici gelişmelerden biri olarak yorumlanıyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yabancı plakalı araçların ücretli kara yollarını kullanımına ilişkin kuralları yeniden düzenledi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelikle birlikte geçiş ücretleri, idari para cezaları ve tahsilat süreçlerinde önemli değişikliklere gidildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, düzenlemenin yabancı plakalı araçların ücretli otoyollar ve erişme kontrollü kara yollarındaki geçişlerine ilişkin uygulamaları tek çatı altında topladığını belirterek, tahsilat süreçlerinin daha etkin ve hızlı yürütülmesinin hedeflendiğini söyledi.

HGS kullanımı zorunlu olacak

Yeni düzenlemeye göre yabancı plakalı araçların ücretli kara yollarını kullanabilmeleri için Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya benzeri elektronik geçiş sistemlerinden birine abone olmaları gerekiyor. Araç sahipleri ve sürücüler, elektronik etiketin çalışır durumda olmasından, ön cama uygun şekilde yerleştirilmesinden ve hesaplarında geçiş ücretini karşılayacak yeterli bakiyenin bulunmasından sorumlu olacak.

HGS hesapları PTT şubeleri, PTT acenteleri ile anlaşmalı banka ve üye iş yerleri üzerinden açılabilecek.

İhlalli geçişlerde yeni ceza sistemi

Yönetmelikte, geçiş sistemi aboneliği olmadan, hesapta yeterli bakiye bulunmadan veya geçiş ücreti ödenmeden yapılan kullanımlar “ihlalli geçiş” olarak tanımlandı.

İhlalli geçiş yapan sürücüler, geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde ücretlerini öderse idari para cezası uygulanmayacak. Bu sürenin ardından başlayacak 30 günlük dönemde ödeme yapılması halinde ise geçiş ücretine ek olarak geçiş ücreti kadar idari para cezası tahsil edilecek.

İhlalli geçişin üzerinden 45 gün geçmesi durumunda ise geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Aynı kurallar Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen otoyollar için de geçerli olacak.

Borç ödenmeden yurt dışına çıkışa izin verilmeyecek

Yeni yönetmelikle sınır kapılarındaki tahsilat sistemi de güncellendi. Türkiye’de tahsil edilemeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları, yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmek üzere sınır kapısına gelmesi halinde elektronik ortamda sorgulanacak.

Karayolları Genel Müdürlüğü kayıtlarında borcu bulunan araçların geçiş ücretleri ve cezaları tahsil edilmeden gümrük idaresi tarafından yurt dışına çıkış işlemi gerçekleştirilmeyecek.

Farklı ödeme seçenekleri sunulacak

Sınır kapılarında geçiş ücretleri ve idari para cezaları banka kartı, kredi kartı veya ilgili muhasebe birimlerinde nakit olarak ödenebilecek. Böylece sürücülere farklı ödeme yöntemleri sunularak tahsilat işlemlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı

Yeni düzenlemeyle birlikte 2017 yılında yürürlüğe giren yabancı plakalı araçların geçiş ücretleri ve idari para cezalarına ilişkin yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Bakanlık, güncellenen kurallarla birlikte veri paylaşımı, ödeme ve tahsil süreçlerinin daha koordineli ve etkin şekilde yürütülmesinin hedeflendiğini bildirdi.

Kıbrıs Açıklarındaki Kronos Gaz Sahasında Üretim Kararı Alındı

Doğu Akdeniz’de uzun süredir siyasi ve hukuki anlaşmazlıklara konu olan Kıbrıs açıklarındaki Kronos doğal gaz sahasında üretim süreci resmen başlıyor. İtalyan enerji şirketi ENI ile Fransız TotalEnergies, sahaya yönelik nihai yatırım kararını alarak üretimin 2028 yılında başlamasını hedeflediklerini duyurdu.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) içerisinde yer alan 6 numaralı parselde bulunan Kronos sahasında çıkarılacak doğal gazın, Mısır’daki sıvılaştırma tesislerine boru hattıyla taşınması ve burada LNG’ye dönüştürüldükten sonra Avrupa pazarına ihraç edilmesi planlanıyor.

Şirketlerin açıklamasına göre sahadan yılda yaklaşık 2,8 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretilecek. Pazarlama faaliyetleri ise ENI ve TotalEnergies tarafından eşit ortaklık esasına göre yürütülecek.

Avrupa’nın enerji arzı açısından stratejik önem taşıyor

Kıbrıs kıyılarının yaklaşık 185 kilometre açığında bulunan Kronos sahasının yaklaşık 85 milyar metreküp çıkarılabilir doğal gaz rezervine sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu miktar, sahayı Doğu Akdeniz’in önemli enerji kaynaklarından biri haline getiriyor.

Projenin, Avrupa’nın enerji tedarikini çeşitlendirme hedefi açısından da kritik bir rol üstlenmesi bekleniyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının ardından Avrupa Birliği, doğal gaz arzında alternatif kaynaklara yönelme stratejisini hızlandırmıştı.

Türkiye ve KKTC’den itiraz

Kronos sahasının yer aldığı 6 numaralı parsel, uzun süredir Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında görüş ayrılıklarına konu oluyor. Türkiye, söz konusu alanın bir bölümünün kendi kıta sahanlığı sınırları içinde bulunduğunu savunurken, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) de Kıbrıs Türk halkının doğal kaynaklar üzerindeki haklarının tek taraflı girişimlerle göz ardı edildiğini belirtiyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti ise uluslararası hukuk çerçevesinde ilan ettiği münhasır ekonomik bölge içerisinde enerji arama ve üretim faaliyetlerini sürdürme hakkına sahip olduğunu ifade ediyor.

Doğu Akdeniz’deki enerji projelerinin, bölgedeki ekonomik fırsatların yanı sıra deniz yetki alanları konusundaki siyasi ve hukuki tartışmaları da önümüzdeki dönemde gündemde tutması bekleniyor.

ABD ve Suudi Arabistan’dan Irak’ta Ortak Hava Operasyonu

ABD ile Suudi Arabistan, Irak’ta İran destekli silahlı gruplara yönelik ortak hava saldırıları düzenledi. Operasyonda, İran’a yakınlığıyla bilinen Haşdi Şabi’ye ait hedeflerin vurulduğu, ilk belirlemelere göre en az 10 örgüt mensubunun hayatını kaybettiği bildirildi.

Haşdi Şabi yönetimi, saldırıların Irak’ın farklı kentlerinde gerçekleştirildiğini açıkladı. Yapılan açıklamada, can kaybının artabileceği belirtilirken operasyon “Irak’ın egemenliğinin açık ihlali ve tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirildi. Saldırılarda çok sayıda binanın zarar gördüğü ve çeşitli bölgelerde yaralıların bulunduğu ifade edildi.

Riyad’dan İHA saldırıları gerekçesi

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, operasyona gerekçe olarak ülkedeki petrol tesislerini hedef alan insansız hava aracı saldırılarını gösterdi. Riyad yönetimi, söz konusu İHA’ların Irak’ta faaliyet gösteren İran destekli gruplar tarafından fırlatıldığını öne sürdü.

Bakanlık, bölgesel gerilimi artırmayı amaçlamadıklarını ancak ülkeye yönelik her türlü saldırıya karşı gerekli karşılığın verileceğini açıkladı.

İran destekli gruplar ise suçlamaları reddederek iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu ve Suudi Arabistan’ı Irak’a yönelik askeri operasyonlardan kaçınması konusunda uyardı.

Irak üzerindeki baskı artıyor

ABD ile İran arasındaki rekabet, uzun süredir Irak topraklarında vekâlet çatışmalarına neden oluyor. Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ülkedeki silahlı grupların devlet kontrolü altına alınması için girişimlerini sürdürürken, bu süreçte hem Washington hem de Tahran ile diplomatik temaslarını yoğunlaştırmış durumda.

İran’dan ABD üslerine füze saldırısı

Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Irak’taki operasyonlardan saatler önce İran kaynaklı balistik füzelerin Ürdün’deki ABD üslerini hedef aldığını, saldırının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini duyurdu.

İran Devrim Muhafızları da Ürdün’de bulunan ABD askeri tesislerine füze fırlattıklarını açıkladı.

Böylece kısa süreli durgunluğun ardından ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden tırmanırken, bölgedeki güvenlik risklerinin artması enerji piyasalarını da etkiledi. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden geçen gemilere yönelik tehditleri sonrasında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3 yükselerek 87 doların üzerine çıktı.

Guterres: Kıbrıs İçin 5+1 Görüşmeleri Yeniden Başlıyor

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununa çözüm arayışları kapsamında Türk ve Rum tarafları ile garantör ülkelerin katılımıyla 5+1 formatındaki görüşmelerin yeniden başlayacağını açıkladı.

16 yıl aradan sonra Kıbrıs’ı ziyaret eden ilk BM Genel Sekreteri olan Guterres, temasları kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Kıbrıslı Türklerin lideri Tufan Erhürman ve sivil toplum temsilcileriyle ayrı ayrı görüştü. Ardından iki liderle üçlü bir toplantı gerçekleştirdi.

Toplantının ardından basın açıklaması yapan Guterres, Kıbrıs’taki iki tarafın yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık ile BM temsilcilerinin katılacağı yeni bir 5+1 toplantısı düzenlenmesi konusunda mutabakata varıldığını duyurdu.

Guterres, tüm taraflardan toplantıya katılım konusunda onay aldığını belirterek, hazırlık sürecinin tamamlanmasının ardından görüşmenin tarih ve yerinin açıklanacağını ifade etti.

Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık, 1960 yılında Kıbrıs’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından adadaki anayasal düzeni korumak amacıyla garantör ülke statüsünü üstlenmişti.

Tarafların çözüm önerileri farklı

Kıbrıs Cumhuriyeti yönetimi, çözüm için iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon modelini savunmayı sürdürüyor. Kıbrıslı Türklerin lideri Tufan Erhürman ise müzakerelerin yeniden başlaması için öncelikle karşılıklı güven ortamının oluşturulması gerektiğini vurguluyor ve adanın yeniden birleşmesini destekleyen bir yaklaşım sergiliyor.

Buna karşılık Türkiye, iki devletli çözüm tezini koruyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile yaptığı son görüşmede, kalıcı çözümün adadaki iki devletin yan yana varlığına dayandığını yineleyerek Kıbrıs Türk halkı için “egemen eşitlik” ve “eşit uluslararası statü” taleplerini tekrarladı.

Kıbrıs’ta 52 Yıllık Bölünmüşlük

Kıbrıs, 1974 yılından bu yana fiilen ikiye bölünmüş durumda. Aynı yıl Yunanistan destekli darbenin ardından Türkiye adaya askeri harekât düzenlemiş ve kuzey kesimini kontrol altına almıştı.

1976 yılında Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulurken, 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi. KKTC, uluslararası alanda yalnızca Türkiye tarafından tanınıyor.

Adanın güneyindeki Kıbrıs Cumhuriyeti ise 1 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Birliği’ne tam üye oldu.

Yeni 5+1 görüşmelerinin, 2017 yılında başarısızlıkla sonuçlanan müzakere sürecinin ardından tarafları yeniden aynı masa etrafında buluşturması bekleniyor. Görüşmelerin, Kıbrıs sorununda uzun süredir devam eden çıkmazın aşılması açısından önemli bir diplomatik fırsat olarak değerlendirildiği belirtiliyor.

BM Genel Sekreteri Guterres Kıbrıs’ta Yeni Müzakere Zemini Arayacak

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununda yeni bir müzakere sürecinin önünü açmak amacıyla Ada’ya resmi bir ziyaret gerçekleştiriyor. Guterres, 16 yıl aradan sonra Kıbrıs’ı ziyaret eden ilk görevdeki BM Genel Sekreteri olurken, temaslarına Salı günü başlayacak.

Ziyaret kapsamında Guterres, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’le ayrı ayrı görüşecek. Çarşamba günü ise BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nin ara bölgedeki merkezinde üçlü bir toplantı düzenlenecek.

Diplomatik kaynaklara göre Guterres’in temel hedefi, Kıbrıslı Türk ve Rum liderlerin yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın katılımıyla “5+1” formatında yeni bir uluslararası toplantı gerçekleştirilmesini sağlamak. Böyle bir zirvenin Ağustos sonu veya Eylül başında yapılabileceği değerlendiriliyor.

Yeni girişimde dikkat çeken unsurlardan biri, Ekim ayında KKTC Cumhurbaşkanı seçilen Tufan Erhürman’ın göreve gelmesi oldu. Diplomatik çevreler, Erhürman’ın selefi Ersin Tatar’a kıyasla müzakerelere daha açık bir yaklaşım sergilemesinin yeni bir diyalog zemini oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Ancak çözüm modeli konusunda taraflar arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor. Türkiye ve KKTC yönetimi, iki devletli çözüm ve Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ile eşit uluslararası statüsünü savunurken, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Yunanistan ise Birleşmiş Milletler parametreleri doğrultusunda iki toplumlu, iki bölgeli ve siyasi eşitliğe dayalı federal çözümü destekliyor.

Uluslararası basında yer alan bazı iddialara göre BM’nin üzerinde çalıştığı yeni plan, iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon modelini temel alırken, kurucu devletlere daha geniş özerklik verilmesini ve federal hükümetin yetkilerinin sınırlandırılmasını öngörüyor. Aynı iddialarda, Kapalı Maraş ve Güzelyurt’un statüsü ile Ada’daki askeri varlığa ilişkin yeni düzenlemelerin de yer aldığı öne sürülüyor. Ancak BM bu haberleri doğrulamazken, Kıbrıs Rum yönetimi de söz konusu iddiaların tamamının gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Öte yandan Avrupa Birliği’nin de süreçte daha aktif rol üstlenmeye başladığı görülüyor. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Temmuz ayında Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kıbrıs konusunu görüşmesinin ardından Avrupa Komisyonu, Raffaele Fitto’yu Kıbrıs Özel Temsilcisi olarak görevlendirdi.

Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik daha önce yürütülen girişimler sonuçsuz kalmıştı. 2004 yılında hazırlanan Annan Planı, Kıbrıs Rum tarafında yapılan referandumda reddedilmiş, 2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde gerçekleştirilen federasyon temelli müzakereler ise anlaşma sağlanamadan sona ermişti. Guterres’in son girişimi, yıllardır çözülemeyen Kıbrıs meselesinde yeni bir diplomatik sürecin başlayıp başlamayacağını ortaya koyacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

İngiltere'de İşçi Partisi, yaklaşık 16 ay sonra ilk kez bir kamuoyu araştırmasında Reform UK'nin önüne geçti.

Araştırma şirketi More in Common tarafından 24-27 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilen ankete göre, bugün seçim yapılması halinde seçmenlerin yüzde 28'i İşçi Partisi'ne, yüzde 24'ü Reform UK'ye, yüzde 22'si Muhafazakâr Parti'ye, yüzde 12'si Liberal Demokratlar'a ve yüzde 8'i Yeşiller'e oy vereceğini belirtti. İşçi Partisi bir önceki ankete göre dört puan yükselirken, Reform UK iki puan geriledi.

Anket, Andy Burnham'ın başbakan olarak göreve başlamasının ardından açıklanan ilk kapsamlı araştırma olması nedeniyle Westminster'da ayrı bir önem taşıyor.

Yaşam Maliyeti Mesajları Karşılık Buldu

More in Common UK Direktörü Luke Tryl, seçmenlerin hükümetin ilk haftasında ortaya koyduğu performansa olumlu tepki verdiğini belirterek, özellikle yaşam maliyeti krizini hafifletmeye yönelik politikaların kamuoyunda karşılık bulduğunu söyledi.

Burnham hükümeti göreve gelir gelmez;

• elektrik faturalarındaki KDV'nin kaldırılacağını açıklaması,
• otobüs ücretlerinde üst sınır uygulamasını duyurması,
• işletmelere yönelik vergi indirimleri ve yaşam maliyetini düşürmeye yönelik ekonomik mesajlar vermesi

gibi adımlarla dikkat çekmişti. Siyasi gözlemciler, kamuoyunda oluşan bu yükselişi "Burnham etkisi" (Burnham bounce) olarak tanımlıyor.

Burnham: "Rehavete Kapılmayacağım"

Anket sonuçlarını değerlendiren Başbakan Andy Burnham ise yükselişten memnun olduğunu ancak tek bir kamuoyu araştırmasının kendilerini rehavete sürüklemeyeceğini söyledi.

Burnham, seçmenlerle yeniden güven ilişkisi kurmayı hedeflediklerini belirterek, "İnsanlarla bağ kurabildiysem bundan memnuniyet duyarım ancak hiçbir ankete kapılıp gitmeyeceğim." mesajını verdi.

Başbakan, önümüzdeki günlerde genç işsizliğiyle mücadele, sosyal bakım reformu, konut üretiminin artırılması ve eğitim sisteminin iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendirilmesine yönelik yeni paketlerin açıklanacağını da duyurdu.

Farage Zor Günlerden Geçiyor

Anketin dikkat çeken diğer yönü ise Reform UK'nin son haftalarda yaşadığı oy kaybı oldu.

Parti lideri Nigel Farage, son dönemde parti finansmanı ve bağışlarla ilgili tartışmalar nedeniyle yoğun baskı altında bulunuyor.

İngiliz basınında yer alan haberlere göre, yüksek tutarlı bağışlar, hediye bildirimleri ve bazı bağışçıların geçmişiyle ilgili iddialar hem polis hem de parlamenter denetim mekanizmalarının incelemesine konu oldu. Reform UK ise tüm suçlamaları reddederek bunların siyasi amaçlı olduğunu savunuyor.

Siyasi analistler, Farage'ın kişisel popülaritesindeki gerilemenin de Reform UK'nin oy oranına yansımaya başladığını değerlendiriyor.

Muhafazakârlar Hâlâ Yarışta

Ankette Muhafazakâr Parti'nin yüzde 22 ile üçüncü sırada yer alması, İngiltere'deki üç büyük parti arasındaki rekabetin oldukça sıkı geçtiğini gösteriyor.

Uzmanlara göre, İşçi Partisi'nin öne geçmiş olması önemli bir psikolojik eşik olsa da oy farkının hata payı içinde değerlendirilebilecek seviyede olması nedeniyle önümüzdeki haftalarda yayımlanacak diğer kamuoyu araştırmaları siyasi eğilimin kalıcı olup olmadığını gösterecek.

Siyasi kulislerde ise Burnham hükümetinin özellikle ekonomi, sosyal bakım ve konut alanlarında açıklayacağı yeni reformların, kamuoyundaki bu olumlu havayı sürdürüp sürdüremeyeceğinin önümüzdeki dönemin en kritik belirleyicisi olacağı yorumları yapılıyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkenin uzun yıllardır çözüm bekleyen sosyal bakım krizinin artık ertelenemeyeceğini belirterek, hükümetinin kapsamlı bir reform paketi hazırlığında olduğunu açıkladı.

BBC'ye göreve gelmesinin ardından verdiği ilk kapsamlı röportajda konuşan Burnham, sosyal bakım hizmetlerindeki yetersizliklerin yalnızca yaşlıları ve engellileri değil, doğrudan sağlık sistemini de olumsuz etkilediğini söyledi.

Başbakan, mevcut yapının hastaneler üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Sosyal bakım sistemini düzeltmezsek NHS, aslında hastaneye gelmek zorunda olmayan kişilere bakım vermeye çalışmanın yükü altında çökecek."

Burnham, hastanelerde tıbben taburcu edilmeye hazır olmasına rağmen evde veya bakım merkezlerinde uygun destek bulunamadığı için yatmaya devam eden binlerce hastanın bulunduğunu, bunun da acil servislerde bekleme sürelerini ve ameliyat kuyruklarını artırdığını vurguladı.

Yaşlanan nüfus sistemi zorluyor

İngiltere'de yaşlı nüfusun hızla artması, sosyal bakım hizmetlerine olan talebi her geçen yıl yükseltiyor.

Uzmanlara göre bakım personeli açığı, yerel yönetim bütçelerindeki kısıtlamalar ve artan bakım maliyetleri nedeniyle birçok aile yakınlarının bakımını kendi imkânlarıyla üstlenmek zorunda kalıyor.

Hükümet kaynakları, sosyal bakım reformunun yalnızca yaşlı bakımını değil;

• evde bakım hizmetlerinin güçlendirilmesini,
• bakım çalışanlarının ücret ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini,
• yerel yönetimlere ek kaynak sağlanmasını,
• NHS ile sosyal bakım hizmetleri arasındaki koordinasyonun artırılmasını

hedeflediğini belirtiyor.

Sosyal yardım sisteminde de değişiklik sinyali

Burnham, röportajında sosyal yardım (welfare) sistemine ilişkin planlanan değişikliklere de değindi.

Çalışabilecek durumda olan daha fazla kişinin yeniden istihdama kazandırılmasının hedeflendiğini belirten Başbakan, sosyal yardımların tamamen kesilmesi yerine insanların iş gücüne dönüşünü kolaylaştıracak yeni bir model üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Hükümetin yaklaşımının, yalnızca tasarruf sağlamaya değil, uzun vadede ekonomik büyümeyi desteklemeye odaklanacağını ifade eden Burnham, çalışma hayatına dönüşü teşvik edecek eğitim, rehabilitasyon ve sağlık desteklerinin de reform paketinin önemli parçaları arasında yer alacağını dile getirdi.

NHS üzerindeki baskı büyüyor

Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), son yıllarda artan hasta sayısı, personel eksikliği ve finansman baskısı nedeniyle tarihinin en yoğun dönemlerinden birini yaşıyor.

Acil servislerde uzun bekleme süreleri, planlı ameliyatlarda uzayan listeler ve aile hekimlerine erişimde yaşanan sıkıntılar kamuoyunun en önemli gündem maddeleri arasında bulunuyor.

Sağlık uzmanları, hastanelerde tıbbi tedavisi tamamlanan ancak sosyal bakım desteği bulunmadığı için taburcu edilemeyen hastaların oluşturduğu "yatak işgali" sorununun, NHS kapasitesini önemli ölçüde azalttığını belirtiyor.

Muhalefet de reform çağrısı yapıyor

Sosyal bakım sistemi uzun yıllardır İngiliz siyasetinin çözüm bekleyen en önemli sorunlarından biri olarak görülüyor.

Farklı hükümetler çeşitli reform planları açıklasa da finansman modeli ve bakım hizmetlerinin nasıl sürdürülebilir hale getirileceği konusunda kalıcı bir uzlaşma sağlanamadı.

Burnham hükümeti ise bu kez sosyal bakım reformunu sağlık sisteminin geleceğiyle doğrudan bağlantılı bir mesele olarak ele alıyor.

Başbakan, hükümetinin önümüzdeki aylarda ayrıntılı reform paketini kamuoyuna sunacağını belirterek, "NHS'yi korumanın yolu yalnızca hastanelere daha fazla kaynak aktarmaktan değil, insanların doğru zamanda doğru bakım hizmetini almasını sağlayacak sosyal bakım sistemini kurmaktan geçiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Hükümetin hazırlayacağı reform paketinin, NHS üzerindeki yükü hafifletmesi, yaşlı ve bakıma muhtaç bireylerin yaşam kalitesini artırması ve uzun yıllardır çözüm bekleyen sosyal bakım krizine kalıcı bir çerçeve oluşturması hedefleniyor.

İngiltere'de devlet emeklilik yaşının beklenenden yedi yıl önce 68'e yükseltileceği yönündeki haberler siyaset ve ekonomi gündeminin ilk sıralarına yerleşti.

Tartışmanın merkezinde, Bütçe Sorumluluğu Ofisi'nin (OBR) yayımladığı uzun vadeli mali görünüm raporu bulunuyor. Raporda, devlet emeklilik yaşının mevcut takvim yerine 2037-2039 yılları arasında 68'e yükseltilmesinin kamu maliyesi açısından temel varsayım olarak değerlendirildiği ifade edilirken, bu değişikliğin gecikmesi halinde devlet bütçesine yıllık yaklaşık 6 milyar sterlin ek yük bineceği öngörüldü.

Bu değerlendirme, özellikle 1971-1977 yılları arasında doğan yaklaşık 5 milyon kişiyi yakından ilgilendirdiği gerekçesiyle geniş yankı uyandırdı.

Hükümet: "Yasa değişmedi"

Artan tartışmalar üzerine açıklama yapan Emeklilik Bakanı Torsten Bell, emeklilik yaşının erkene çekildiğine ilişkin haberlerin mevcut hükümet kararı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Bell, yürürlükteki mevzuata göre devlet emeklilik yaşının hâlâ 2044-2046 yılları arasında 68'e yükseleceğini belirterek, hükümetin bu takvimi değiştiren herhangi bir karar almadığını vurguladı. Ayrıca önceki Muhafazakâr hükümetin 68 yaşın daha erken uygulanmasını istediğini, ancak bunun hiçbir zaman yasalaşmadığını da hatırlattı.

Hazine Bakanlığı da benzer bir açıklama yaparak mevcut yasal düzenlemenin değişmediğini ve emeklilik yaşına ilişkin üçüncü resmi incelemenin devam ettiğini doğruladı. İncelemenin tamamlanmasının ardından hükümetin nihai kararını açıklaması bekleniyor.

Mali baskılar artıyor

OBR, İngiltere'nin hızla yaşlanan nüfusu nedeniyle emeklilik harcamalarının önümüzdeki yıllarda ciddi biçimde yükseleceğine dikkat çekiyor.

Rapora göre devlet emekliliği harcamalarının önümüzdeki yarım yüzyılda milli gelirin yaklaşık yüzde 5'i seviyesinden yüzde 9'una yaklaşması bekleniyor. Bu artışın en önemli nedenleri arasında yaşam süresinin uzaması ve emekli maaşlarını enflasyon, ücret artışı veya yüzde 2,5'in en yükseğine göre artıran "Triple Lock" sistemi gösteriliyor.

Ekonomistler, emeklilik yaşının artırılması, Triple Lock sisteminin gözden geçirilmesi veya vergi düzenlemeleri gibi seçeneklerin önümüzdeki yıllarda kamu maliyesinin en önemli başlıklarından biri olacağını değerlendiriyor.

OECD de reform çağrısı yaptı

Emeklilik sistemi üzerindeki baskı yalnızca OBR tarafından değil, uluslararası kuruluşlar tarafından da gündeme getiriliyor.

OECD geçen hafta yayımladığı değerlendirmede, mevcut Triple Lock sisteminin uzun vadede kamu maliyesi üzerinde önemli yük oluşturacağını belirterek hükümete emeklilik reformlarını değerlendirme çağrısında bulundu. Ancak Başbakan Andy Burnham hükümeti, mevcut parlamento dönemi boyunca Triple Lock uygulamasını koruma taahhüdünü sürdürdüğünü açıkladı.

Karar henüz verilmedi

Uzmanlar, kamuoyunda oluşan "68 yaş kesinleşti" algısının doğru olmadığını vurguluyor.

Şu aşamada yürürlükte bulunan yasa değişmediği için devlet emeklilik yaşı 2026-2028 döneminde 67'ye, ardından 2044-2046 döneminde 68'e yükselecek. Ancak devam eden üçüncü resmi inceleme sonucunda hükümetin farklı bir takvim önermesi ve bunun Parlamento tarafından yasalaştırılması halinde bu tarihler değişebilecek.

Bu nedenle OBR'nin raporunda yer alan 2037-2039 takvimi hükümetin kesinleşmiş politikası değil, kamu maliyesine ilişkin bir varsayım ve olası senaryo olarak değerlendiriliyor.

Özgür Özel, CHP'de yaptığı son grup toplantısında yeni partiyi kuracaklarını açıkladı. Yeni oluşumun TBMM'de ana muhalefet partisi olacağını söyleyen Özel, Kılıçdaroğlu'na yaklaşık 2 milyon üyeyle seçime gitme çağrısı yaparak 'Hodri meydan,' dedi.

Ana muhalefet Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) seçilmiş lideri ve Grup Başkanı Özgür Özel, salı günü yapılan parti grup toplantısında, yeni bir siyasi parti kuracaklarını açıkladı.

Özgür Özel, CHP'de yaptığı son grup toplantısında yeni partiyi kuracaklarını açıkladı. Yeni oluşumun TBMM'de ana muhalefet partisi olacağını söyleyen Özel, Kılıçdaroğlu'na yaklaşık 2 milyon üyeyle seçime gitme çağrısı yaparak 'Hodri meydan,' dedi.

Ana muhalefet Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) seçilmiş lideri ve Grup Başkanı Özgür Özel, salı günü yapılan parti grup toplantısında, yeni bir siyasi parti kuracaklarını açıkladı.

onuşmasını "mecbur bırakılmış, vakti gelmiş hüzünlü bir vedanın eşiği" olarak nitelendiren Özel, "Bugün bu kürsüye her zamankinden farklı duygularla belki de vakti gelmiş bir vedanın hüznünü taşıyarak çıktım. Hep beraber tarihi bir kavşaktayız," dedi ve buna karşılık yeni bir başlangıcın umudunu taşıdıklarını ifade etti.

CHP'nin TBMM grup kürsüsüne veda edeceklerini ancak ana muhalefet partisi konumunu koruyacaklarını iddia eden Özel, teknik işlemlerin ardından milletvekilleriyle birlikte kuracakları partinin "TBMM'nin ana muhalefet partisi olacağını" iddiasını sundu.

Siyasette "gömlek çıkarmadıklarını", ülkenin geleceği için "ateşten bir gömlek giydiklerini" söyleyen Özel, hedeflerinin ana muhalefette kalmak değil iktidara gelmek olduğunu vurgulayarak, "Artık ana muhalefet partisi grup kürsüsüne veda edip iktidar partisi grup kürsüsüne kavuşacağımız günleri sayıyoruz," ifadelerini kullandı.

Yeni parti kararının bir ayrılık veya vazgeçiş olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Özel, "Bu, Türkiye'de değişimi daha güçlü şekilde sürdürmenin ve iktidara yürüyüşün kararlı adımlarıdır," dedi.

Geçiş süreci kademeli yürütülecek

Özel, milletvekillerinin katılımıyla kurulacak partiye belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve diğer yöneticilerin hemen geçmesi yönünde baskı yapılmamasını istedi.

Sürecin planlanan bir takvim doğrultusunda ilerleyeceğini belirten Özel, "Yarın sabah kimse belediye başkanına 'Sen niye geçmedin?', belediye meclisi üyesine 'Hâlâ niye buradasın?' demesin," diye konuştu.

Yeni oluşumun "doğru takvimlendirilmiş, doğru hazırlanmış ve riskleri analiz edilmiş" bir planla büyütüleceğini söyleyen Özel, geçiş sürecindeki temel ilkelerini "Kimseyi geride bırakmayacağız," sözleriyle açıkladı.

Özel, kendileriyle birlikte olmadığını açık biçimde ilan etmeyen herkesin bu siyasi yürüyüşün parçası olarak görülmesi gerektiğini belirtti.

"Ben yeni partide yokum, Özgür Özel ve arkadaşlarıyla birlikte değilim" dediği doğrudan duyulmayan herkesin kendileriyle hareket ettiğini savunan Özel, belediye başkanlarının da sürecin dışında bırakılmayacağını söyledi.

Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş, Zeydan Karalar ve Vahap Seçer'in isimlerini anan Özel, "Bu iktidar yürüyüşünde ne Ekrem İmamoğlu'nu ne Mansur Yavaş'ı geride bırakırız. Ne Zeydan Karalar Adana'da ne Vahap Seçer Mersin'de kalır," dedi.

Kılıçdaroğlu'na 'Hodri meydan' çağrısı: Yüzde 90'ın altındaki oyu güvensizlik sayarım

Kemal Kılıçdaroğlu'na seslenen Özel, CHP genel başkanının yaklaşık iki milyon üyenin katılacağı bir seçimle belirlenmesi çağrısında bulundu.

Yarıştıkları kurultayın veya son kurultayın delegeleriyle de sandığa gitmeye hazır olduğunu belirten Özel, "En doğrusu, iki milyon üyemizin her biriyle sandığı ortaya koyalım. Genel başkana onlar karar versin. Yüzde 90'ın altındaki oyu güvensizlik sayarım, partinin önünü açarım. Hodri meydan, var mısın?" dedi.

Bu noktayı siyasi mücadelede kritik bir eşik olarak nitelendiren Özel, "Tarih bir yerde kırılacaksa burada kırılacak. İnceldiği yerden kopacaksa burada kopacak," ifadelerini kullandı.

Özel, Kılıçdaroğlu'na yönelik sözlerini, "Kimse bana particilik oynamayacak. Ya Cumhuriyet Halk Partili gibi davranılacak ya da Saray'dan alınan talimatlar unutulacak," diye sürdürdü.

Yaşanan süreçte kişi ve kurumların takındığı tutumları unutmayacaklarını söyleyen Özel, "Size söz veriyorum, her şey bittiğinde asla unutkan olmayacağız. Her şey bitecek ama hep birlikte hatırlayacağız," dedi.

Yapılanların zaman içinde unutulup sorumluların yanına kâr kalacağının düşünülmemesi gerektiğini belirten Özel, "Zalimi zalim, mazlumu mazlum; tembeli tembel, emek vereni çalışkan; sinip kaçanı korkak, sorumluluk alanı kahraman olarak anacağız. Dost olanı da olmayanı da bugünlerdeki tutumunu unutmadan hatırlayacağız. Millet de hatırlayacak," ifadelerini kullandı.

Konuşmasını "Tarih kaydediyor. Tarih herkesi bugünlerde nasıl duruyorsa öyle yazacak," sözleriyle sürdürdü.

'Türkiye İttifakı' için geniş katılım çağrısı

Özel, yeni oluşumun yalnızca sosyal demokrat seçmene seslenen bir parti olmayacağını belirterek farklı siyasi kesimlere "Türkiye İttifakı" çatısı altında birlikte hareket etme çağrısı yaptı.

Yerel seçimlerde yüzde 25 seviyesinden yüzde 38'e ulaşırken sosyal demokratlar, muhafazakâr demokratlar, milliyetçi demokratlar, Kürt demokratlar, sosyalistler ve liberal demokratlarla birlikte hareket ettiklerini savunan Özel, bu yaklaşımı sürdüreceklerini söyledi.

"Atatürk'le, Misak-ı Milli sınırlarıyla ve Cumhuriyet ile sorunu olmayan bütün demokratları Türkiye İttifakı'nda kucaklamaya, birlikte iktidara yürümeye davet ediyorum," diyen Özel, yeni partinin geniş bir demokratik birliktelik oluşturmayı hedefleyeceğini belirtti.

Özel; kontrollü muhalefeti, bitmeyen kutuplaşmaları, insanları karşı karşıya getiren siyasi dili, devleti partiye dönüştüren yaklaşımı ve siyaseti hukuk yoluyla şekillendirme girişimlerini reddettiklerini söyledi.

Yeni bir siyasi rekabet anlayışı oluşturacaklarını savunan Özel, eski ve yozlaşmış siyaset anlayışını geride bırakarak "yeni nesil siyaset" kurmayı amaçladıklarını ifade etti.

'Partinin adı ve logosu değişir ancak bizi bölemezler'

Özel, yeni parti kararının CHP kadrolarında bir bölünmeye yol açmayacağını savundu.

"Partinin adı değişir, logosu değişir, gün gelir devran değişir. Ayrı düşenler birleşir ama bizim birlikteliğimizi bölemezler," diyen Özel, bu birlikteliğin 103 yıllık bir siyasi geleneğe dayandığını söyledi.

CHP binalarından ayrılmalarının partinin tarihsel mirasından vazgeçtikleri anlamına gelmediğini belirten Özel, "Biz binayı terk ettik ama çıkarken mirası, emaneti alıp çıktık. Miras bizdedir, meşruiyet bizdedir, yetki bizdedir, görev bizdedir," ifadelerini kullandı.

Konuşmasının yeni partiye ilişkin bölümünü salondakilere yönelttiği "Yeni bir yol açmaya var mısınız?" sorusuyla tamamlayan Özel, "Yolları kapattılar, yeni bir yol açıyoruz. Yeni yolda hep birlikte yürüyeceğiz, iktidara yürüyeceğiz," dedi.

Kılıçdaroğlu'na kurultay tepkisi

Özel, konuşmasının devamında CHP'deki kurultay ve "butlan" tartışmalarına değindi. Sürecin çözülmesi için bütün hukuki ve siyasi yolları denediklerini söyleyen Özel, parti yönetimine kurultay çağrısı yaptıklarını ancak bu talebin karşılanmadığını belirtti.

Tedbir kararının kurultaya engel olmadığını savunan Özel, 32 hukuk profesörü ile ilgili kanunun hazırlanmasında görev alan üç akademisyenin de aynı yönde görüş bildirdiğini aktardı. Özel, "Tedbir kararı kurultaya engel değildir. Aksine kurultay yapılmasını zorunlu kılar," dedi.

İlgili kanunun hazırlanmasında görev alan üç hukuk profesörünün de aynı değerlendirmeyi yaptığını belirten Özel, tedbir kararının kurultayı engellemek bir yana, parti iradesinin yeniden oluşturulmasını zorunlu hale getirdiğini savundu.

Özel, dokuz milletvekili ile dört PM üyesinin ihraç süreçleri üzerinden Parti Meclisindeki çoğunluğun düşürülmeye çalışıldığını öne sürdü. Altmış kişilik PM'nin üye sayısının 23'e kadar gerilediğini belirten Özel, bu durumda kanun gereği kurultayın derhal toplanması gerektiğini söyledi.

Kurultay talebiyle bin 40 delegeden imza toplandığını belirten Özel, bu delegelerin yaklaşık 500'ünün 2023'teki genel başkanlık seçiminde Kemal Kılıçdaroğlu'na oy verdiğine dikkat çekti.

Özel, söz konusu delegelerin önceki tercihlerinden bağımsız olarak partinin geleceği için yeniden kurultay istediğini savundu.

Kadın ve gençlik kollarına müdahale eleştirisi

Özel, "butlan" kararının ardından seçilmiş il ve ilçe örgütlerine müdahale edildiğini ileri sürdü.

Geçmişte Kılıçdaroğlu döneminde görev yapan bazı il başkanlarının daha sonra yeniden seçildiğini ancak kendisine destek verdikleri için görevden alındığını savunan Özel, 74 seçilmiş il başkanının grup toplantısına katıldığını söyledi.

Bilecik'te kadın üyeler tarafından seçilen kadın kolları il başkanının görevden alındığını belirten Özel, kadınların iradesine Ankara'dan atanan erkek yöneticilerin müdahale ettiğini ifade etti.

Benzer müdahalelerin gençlik kollarında da yaşandığını öne süren Özel, "Otuz yaş altındaki gençlerin seçtiği gençlik kolları başkanlarını, 70 yaş üstündekiler Ankara'dan belirliyor," dedi.

Özel, bu müdahalelerin kaynağında "butlan" kararının bulunduğunu savunarak, "Kadının seçtiğine karşı Saray'ın seçtirdikleri, gençlerin seçtiğine karşı Saray'ın yetkilendirdikleri karar verecek," ifadelerini kullandı.

Parti içi kongre sürecinin aylarca sürdürülmek istendiğini belirten Özel, bunun CHP kadrolarını kendi aralarında mücadeleye yönelterek iktidar hedefinden uzaklaştırmayı amaçladığını öne sürdü.

Özel, genel başkanlık meselesinin delegeler veya yaklaşık iki milyon CHP üyesinin katılacağı bir seçimle çözülmesi çağrısını da yineledi. Böyle bir seçimde yüzde 90'ın altında oy almayı güvensizlik olarak kabul edeceğini ve partinin önünü açacağını söyledi.

'Ekrem'i bırak, Ankara merkezli siyaset yap dediler'

Özel, kendisine İmamoğlu'ndan ve tutuklu belediye başkanlarından uzaklaşması yönünde mesajlar iletildiğini öne sürdü.

"Ankara merkezli siyaset yap, otobüsün üzerinden in, Ekrem'i bırak" şeklinde çağrılar aldığını anlatan Özel, arkadaşlarıyla arasına mesafe koyması karşılığında uzun yıllar parti yönetiminde kalabileceğinin söylendiğini iddia etti.

Özel, bu öneriyi şu sözlerle anlattı:

"Gel, burada çimento var, kum var, harç var. Karalım, eline verelim. Arkadaşlarının üzerine betonu sen dök. Daha 50 yaşındasın, 80'e kadar 30 yıl partinin başında oturursun, diyorlar."

Böyle bir uzlaşmayı kabul etmeyeceğini söyleyen Özel, önlerindeki yol ayrımının parti içindeki konumunu korumak ile tutuklu yol arkadaşları için mücadele etmek arasında bulunduğunu belirtti.

Belediye başkanlarına yönelik operasyonların partiyi "adaysızlaştırma, kurumsuzlaştırma ve lidersizleştirme" amacı taşıdığını savunan Özel, Ekrem İmamoğlu ile belediye başkanları, meclis üyeleri ve bürokratların çeşitli suçlamalarla hedef alındığını söyledi.

Bağımsız yargıya güvendiklerini ve yargı süreçlerini takip edeceklerini ifade eden Özel, bununla birlikte arkadaşlarından uzaklaşması veya partinin onlardan "arındırılması" yönünde bir tutum benimsemeyeceğini vurguladı.

2023'teki değişim sürecini hatırlattı

Özel, konuşmasında 2023 genel seçimlerinin ardından başlayan CHP'deki değişim hareketini de anlattı.

14 ve 28 Mayıs seçimlerindeki yenilgilerin ardından toplumda yaşanan hayal kırıklığını gördüklerini ifade eden Özel, CHP'nin bu tablo karşısında öz eleştiri yapması ve yeni bir yol açması gerektiğini savunduklarını söyledi.

O dönemde partinin oy oranının yüzde 13-14 seviyelerine kadar gerilediğini belirten Özel, aynı siyasi anlayışla yerel seçime gidilmesi halinde daha büyük bir yenilgi yaşanacağını düşündüklerini aktardı.

CHP'de genel başkan değişikliğinin mevcut delege yapısıyla mümkün olmadığı yönündeki değerlendirmeleri hatırlatan Özel, delegelerin yalnızca parti yöneticilerini değil, sokaktan ve ailelerinden gelen talepleri de dinlediğini söyledi.

2023 kurultayındaki "Delege, sokağın sözünü dinle" sloganını hatırlatan Özel, partinin tarihinde ilk kez görevdeki bir genel başkanın yarışmalı seçimle değiştirildiğini belirtti.

Genel başkan değişikliğinin yalnızca kadroları değil, yönetim anlayışını da değiştirdiğini savunan Özel, partide üyeleri ve örgütleri dinleyen bir yapının göreve geldiğini söyledi.

Yerel seçim sonuçlarını değişim sürecine bağladı

Özel, 2024 yerel seçimlerinde elde edilen sonucu 2023 kurultayında başlayan değişim sürecinin devamı olarak değerlendirdi.

Kurultay ile yerel seçim arasında yalnızca dört ay bulunduğunu hatırlatan Özel, bu dönemde aday belirleme süreçlerinde kadınlara, gençlere, ölçme ve değerlendirme yöntemlerine ağırlık verdiklerini söyledi.

İzmir'de dokuz kadın adaydan sekizinin, 14 genç adaydan ise 13'ünün seçildiğini belirten Özel, aday tercihlerinde kişisel yakınlık yerine seçim başarısını ve değişim görüntüsünü esas aldıklarını savundu.

CHP'nin 47 yıl sonra ilk kez birinci parti olduğunu vurgulayan Özel, genel başkanlık yarışında verdiği "Partiyi bir seçimde ikinci sıraya düşürürsem kurultayı toplar ve yeniden aday olmam" sözünü hatırlattı.

Yerel seçimin ardından iktidarın "demokrasi sınavını" geçemediğini ileri süren Özel, seçimi kazanırken milli iradeyi savunanların kaybettiklerinde sonucu kabul etmediğini ifade etti.

Türk siyasetinden her gün yeni bir gelişme yaşanıyor.

Son yaşanan gelişmenin başrolünde ise Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu var.

Deneyimli siyasetçi hakkında dikkat çeken bir iddia ortaya atıldı.

• SİYASETİ BIRAKACAK İDDİASI

Ahmet Davutoğlu'nun aktif siyaseti bırakma kararı aldığı öne sürüldü.

Deneyimli siyasetçiden, konu hakkında resmi bir açıklama henüz gelmedi.

• PARTİNİN DE FESHEDİLMESİ BEKLENİYOR

Öte yandan siyaseti bırakma kararı aldığı iddia edilen Ahmet Davutoğlu'nun, hem kurucularla hem il başkanlarıyla toplantı halinde olduğu ve yarın da milletvekilleri ile bir araya geleceği belirtildi.

Gelecek Partisi'nin kapanması ile ilgili resmi açıklama henüz yapılmasa da Ahmet Davutoğlu kurmayları ile yaptığı toplantıdan partinin feshedilmesi kararı çıkması bekleniyor.

• AÇIKLAMA BEKLENİYOR

Gelecek Partisi 12 Aralık 2019 tarihinde eski Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından kurulmuştu.

Gözler Gelecek Partisi Genel Merkezi’nden gelecek açıklamaya çevrildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ATO Congresium'da "2. İletişim Şurası"nda konuşuyor.https://www.tvnet.com.tr/live/tv...

İngiltere hükümeti, ekonomik büyümeyi hızlandırmak ve özel sektör yatırımlarını artırmak amacıyla küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştıracak kapsamlı bir reform paketini hayata geçiriyor.

Maliye Bakanı Rachel Reeves tarafından açıklanan düzenlemeler, özellikle büyüme potansiyeli taşıyan işletmelerin krediye daha kolay ulaşmasını, yatırım yapmasını ve yeni istihdam oluşturmasını hedefliyor. Reform paketi, aynı zamanda İngiltere'nin uzun süredir karşı karşıya olduğu verimlilik ve yatırım açığını kapatmayı amaçlıyor.

Büyüme Garanti Programı genişletiliyor

Reformların merkezinde, British Business Bank tarafından yürütülen Growth Guarantee Scheme (Büyüme Garanti Programı) bulunuyor.

Program kapsamında hükümet, KOBİ'lere sağlanan ticari kredilerin yüzde 70'ine kadar garanti vererek bankaların kredi verme riskini azaltıyor. Böylece işletmelerin krediye erişimi kolaylaşırken, daha uygun koşullarda finansman bulmaları da mümkün hale geliyor. Program; işletme kredileri, kredili mevduat hesapları, ekipman finansmanı, fatura finansmanı ve varlık teminatlı finansman gibi farklı finansman araçlarını kapsıyor.

6,5 milyar sterlinlik yeni kaynak

Hükümetin son açıkladığı düzenlemeyle programa 6,5 milyar sterlinlik ilave kapasite eklendi.

Bu genişleme sayesinde önümüzdeki dört yıl içinde yaklaşık 33 bin işletmenin ilave finansmana ulaşması bekleniyor. Programın kredi vadesi bazı ürünlerde 6 yıldan 10 yıla çıkarılırken, programa başvurabilecek işletmeler için yıllık ciro üst sınırı da 45 milyon sterlinden 54 milyon sterline yükseltilecek.

80 milyar sterlinlik ilave kredi potansiyeli

Reform paketi yalnızca garanti programıyla sınırlı kalmıyor.

Hükümet, 2008 küresel finans krizinin ardından uygulamaya konulan bankacılık kurallarında da değişikliğe giderek bankaların işletmelere daha fazla kredi verebilmesini amaçlıyor. Hazine'nin değerlendirmesine göre düzenlemeler sayesinde finans sektörünün önümüzdeki yıllarda işletmelere 80 milyar sterline kadar ilave finansman sağlamasının önü açılabilecek.

Yetkililer, bu değişikliklerin finansal istikrarı korurken bankaların yatırım ve kredi verme kapasitesini artıracağını belirtiyor.

İhracat yapan KOBİ'lere de yeni destek

Açıklanan paket kapsamında ihracat yapmak isteyen küçük işletmeler için de yeni bir finansman modeli devreye alınacak.

UK Export Finance ile British Business Bank ortaklığında oluşturulacak yeni program sayesinde özellikle işletme sermayesi bulmakta zorlanan ihracatçı KOBİ'lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor. Programın gelecek yılın ilkbaharında başlaması planlanıyor.

Ekonomik büyüme hedefleniyor

İngiltere hükümeti, söz konusu reformların yalnızca işletmeleri değil, ülke ekonomisinin genelini de olumlu etkilemesini bekliyor.

Hazine'ye göre finansmana erişimin kolaylaşmasıyla şirketlerin daha fazla yatırım yapması, yeni teknolojilere yönelmesi ve istihdamını artırması mümkün olacak. Böylece üretkenliğin yükselmesi ve ekonomik büyümenin hız kazanması hedeflenirken, özellikle Londra dışındaki bölgelerde faaliyet gösteren işletmelerin de daha güçlü şekilde desteklenmesi amaçlanıyor. Bugüne kadar Growth Guarantee Scheme kapsamında sağlanan finansmanın yaklaşık yüzde 70'inin Londra ve Güneydoğu İngiltere dışındaki işletmelere kullandırıldığı belirtiliyor.

İngiltere'de İşçi Partisi'nin gelecekteki lider adayları arasında gösterilen Andy Burnham, Gazze savaşına ilişkin partisinin izlediği politikaya yönelik bugüne kadarki en sert eleştirilerden birini yaptı.

Guardian gazetesine konuşan Burnham, İşçi Partisi'nin savaşın ilk döneminde İsrail'in askeri operasyonlarına karşı yeterince güçlü bir tavır ortaya koyamadığını belirterek, "Partimiz doğru davranmadı. Bunun için üzgünüm." ifadelerini kullandı.

Burnham, İngiltere'nin ateşkes çağrısını geciktirmesinin hem insani hem de diplomatik açıdan yanlış bir yaklaşım olduğunu savunurken, gelecekte ülke yönetiminde görev alması halinde Orta Doğu politikasında daha farklı bir çizgi izleyeceğinin mesajını verdi.

"İsrail üzerindeki diplomatik baskı artırılmalı"

Burnham, İngiltere'nin yalnızca ateşkes çağrısıyla yetinmemesi gerektiğini belirterek İsrail hükümeti üzerinde siyasi ve ekonomik baskının artırılmasını istedi.

Bu kapsamda Batı Şeria'daki uluslararası hukuka aykırı kabul edilen Yahudi yerleşimlerinden üretilen ürünlerin İngiltere pazarına girişinin yasaklanmasını öneren Burnham, ayrıca insan hakları ihlalleriyle bağlantılı olduğu değerlendirilen İsrailli kişi ve kuruluşlara yönelik ilave yaptırımların da gündeme alınabileceğini söyledi.

İngiliz siyasetçi, Londra'nın uluslararası hukukun uygulanması konusunda daha tutarlı bir dış politika izlemesi gerektiğini savundu.

"Gazze'deki görüntüler vicdanları yaralıyor"

Gazze'de yaşanan insani krizin dünya kamuoyunu derinden etkilediğini ifade eden Burnham, bölgeden gelen görüntülerin kendisini de büyük ölçüde sarstığını söyledi.

Savaş suçlarına ilişkin giderek daha fazla delilin ortaya çıktığını belirten Burnham, uluslararası toplumun sivillerin korunmasına yönelik sorumluluklarını daha etkin biçimde yerine getirmesi gerektiğini dile getirdi.

Bununla birlikte yaşananları "soykırım" olarak nitelendirmekten kaçınan Burnham, bunun siyasi bir değerlendirmeden ziyade uluslararası hukuk çerçevesinde mahkemeler tarafından karara bağlanması gereken bir konu olduğunu ifade etti.

İşçi Partisi içinde Gazze tartışmaları sürüyor

Burnham'ın açıklamaları, İşçi Partisi içinde Gazze politikasına yönelik süregelen görüş ayrılıklarını da yeniden gündeme taşıdı.

Parti yönetimi, savaşın ilk haftalarında İsrail'in kendini savunma hakkına güçlü vurgu yapmış, ancak ilerleyen süreçte sivillerin korunması, insani yardım koridorlarının açılması ve kalıcı ateşkes çağrılarına daha fazla ağırlık vermişti.

Bu süreçte özellikle İngiltere'deki Müslüman toplumun yoğun olarak yaşadığı seçim bölgelerinde çok sayıda seçmenin İşçi Partisi'ne yönelik eleştirileri dikkat çekmiş, bazı milletvekilleri de parti yönetiminin tutumunu açık şekilde sorgulamıştı.

Liderlik hesaplarının bir parçası mı?

Siyasi kulislerde Burnham'ın açıklamaları, yalnızca dış politika değerlendirmesi olarak değil, aynı zamanda olası liderlik yarışına yönelik stratejik bir mesaj olarak yorumlanıyor.

İşçi Partisi içinde uzun yıllardır partinin sol ve merkez kanadı arasında denge kurabilen isimlerden biri olarak görülen Burnham'ın, özellikle Gazze politikası nedeniyle partiden uzaklaşan ilerici, genç ve Müslüman seçmenlerin güvenini yeniden kazanmayı hedeflediği değerlendiriliyor.

Siyaset uzmanlarına göre Burnham, sosyal adalet, kamu hizmetleri ve yerel yönetim deneyiminin yanı sıra dış politika başlıklarında da daha bağımsız bir profil çizerek parti tabanındaki farklı kesimlere hitap etmeye çalışıyor.

İngiltere'nin Orta Doğu politikası yeniden tartışılıyor

Burnham'ın çıkışı, İngiltere'nin İsrail-Filistin meselesindeki dış politika yaklaşımına ilişkin tartışmaları da yeniden alevlendirdi.

Son aylarda İngiliz kamuoyunda Gazze'deki insani durum nedeniyle hükümete ve muhalefete yönelik eleştiriler artarken, birçok sivil toplum kuruluşu Londra yönetiminin uluslararası hukukun uygulanması konusunda daha aktif rol üstlenmesini talep ediyor.

Uzmanlar, İşçi Partisi içinde Gazze konusunda yapılan bu tür özeleştirilerin önümüzdeki dönemde hem parti politikalarının şekillenmesinde hem de İngiltere'nin Orta Doğu'ya yönelik diplomatik yaklaşımında etkili olabileceğini değerlendiriyor. Özellikle olası bir liderlik değişikliği tartışmasının hız kazanması halinde Burnham'ın açıklamalarının parti içindeki dış politika tartışmalarına yön veren önemli çıkışlardan biri olarak anılabileceği ifade ediliyor.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni liderliğindeki hükümet, göreve geldiği 2022 yılından bu yana aile politikalarını muhafazakâr bir çerçevede şekillendirmeye devam ediyor. "Tanrı, vatan ve aile" söylemini siyasi programının önemli unsurlarından biri haline getiren hükümet, aile kurumunun anne, baba ve çocuk ekseninde korunmasının toplumsal istikrar açısından temel öneme sahip olduğunu savunuyor.

Meloni yönetimi, son dönemde özellikle taşıyıcı annelik, aynı cinsiyetten çiftlerin ebeveynlik hakları ve doğurganlığı teşvik eden sosyal politikalar konusunda attığı adımlarla dikkat çekiyor.

Taşıyıcı annelik yasağı genişletildi

Hükümetin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, taşıyıcı anneliğe ilişkin yaptırımların kapsamının genişletilmesi oldu.

İtalya'da uzun yıllardır yasak olan taşıyıcı annelik uygulamasının, yurt dışında gerçekleştirilmesi halinde de İtalyan vatandaşları açısından cezai yaptırıma konu olmasını öngören düzenleme parlamentodan geçti. Böylece İtalya, vatandaşlarının ülke dışında yaptırdığı taşıyıcı annelik işlemlerini de cezalandırabilen ülkeler arasına girdi.

Hükümet, söz konusu düzenlemenin kadın bedeninin ticari amaçlarla kullanılmasını önlemeyi ve çocukların "metalaştırılmasının" önüne geçmeyi hedeflediğini belirtiyor.

Muhalefet partileri ise düzenlemenin özellikle çocuk sahibi olamayan çiftleri ve aynı cinsiyetten aileleri olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.

Ebeveynlik kayıtlarında yeni yaklaşım

Meloni hükümeti, aynı cinsiyetten çiftlerin çocuklarının resmi kayıtlara her iki ebeveyn adına da kaydedilmesine ilişkin uygulamalarda da daha sınırlayıcı bir politika izliyor.

İçişleri Bakanlığı'nın talimatları doğrultusunda bazı belediyelerde biyolojik ebeveyn olmayan partnerin doğrudan nüfus kayıtlarına ebeveyn olarak yazılması uygulaması durduruldu. Bu durumda ikinci ebeveynin hukuki statü kazanabilmesi için evlat edinme süreçlerinin işletilmesi gerekiyor.

Bu uygulama özellikle büyükşehir belediyeleri ile merkezi hükümet arasında hukuki tartışmalara neden olurken, konu zaman zaman İtalyan mahkemelerinin de gündemine taşınıyor.

Doğum oranlarını artırmaya yönelik teşvikler

Meloni hükümetinin aile politikalarının yalnızca sınırlayıcı düzenlemelerden ibaret olmadığına dikkat çekiliyor.

İtalya, Avrupa'nın en düşük doğum oranlarına sahip ülkeleri arasında yer alırken hükümet, çocuk sahibi olmayı teşvik etmek amacıyla çeşitli ekonomik destek programlarını da yürürlüğe koydu.

Bu kapsamda;

• Çocuklu ailelere yönelik vergi avantajları artırıldı.
• Kreş desteği ve çocuk bakım yardımları genişletildi.
• Çalışan annelere yönelik sosyal güvenlik prim teşvikleri hayata geçirildi.
• Çok çocuklu ailelere yönelik çeşitli mali destek paketleri uygulamaya alındı.

Hükümet, bu adımların hem demografik krizin etkilerini azaltmayı hem de aile kurumunu güçlendirmeyi amaçladığını ifade ediyor.

Avrupa'da farklı değerlendirmeler

Meloni hükümetinin aile politikaları Avrupa genelinde de geniş yankı uyandırıyor.

Muhafazakâr siyasi çevreler, İtalya'nın aile kurumunu ve çocukların korunmasını önceleyen yaklaşımını desteklediklerini belirtirken, insan hakları kuruluşları ile LGBTİ+ haklarını savunan örgütler söz konusu düzenlemelerin ayrımcılık riski taşıdığı ve aile çeşitliliğini yeterince tanımadığı görüşünü dile getiriyor.

Bazı Avrupa hukukçuları ise çocukların mevcut hukuki statülerinin korunması ile aile politikalarının devletlerin egemenlik alanı arasında hassas bir denge bulunduğuna dikkat çekiyor.

Tartışmaların sürmesi bekleniyor

Uzmanlara göre Meloni hükümeti, muhafazakâr seçmen tabanının beklentileri doğrultusunda aile politikalarını önümüzdeki dönemde de gündemin üst sıralarında tutmayı sürdürecek.

Öte yandan söz konusu düzenlemelerin bir kısmının İtalya'daki yüksek yargı organları ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Birliği hukukuyla ilişkisi bakımından yeni hukuki tartışmalara konu olabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle aile politikaları, Meloni hükümetinin hem iç siyasette hem de Avrupa ile ilişkilerinde en fazla tartışılan başlıklardan biri olmaya devam edecek.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara'da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenen 2026 NATO Zirvesi'nin ardından ittifak liderlerine isimlerine özel hazırlanmış, gerçek mermileriyle birlikte sunulan nostaljik Magnum .357 tipi revolver hediye etti. Türkiye'nin savunma sanayisini tanıtmayı amaçlayan jest, bazı liderler tarafından ilgiyle karşılanırken, bazı ülkelerde ise silah mevzuatı ve diplomatik hediye kuralları nedeniyle farklı uygulamalara konu oldu.

Ahşap kutuda kişiye özel tabanca

Zirvenin sona ermesinin ardından liderlere verilen hediyeler arasında, her biri alıcısının adına özel olarak işlenmiş Gümüşay .357 Magnum revolver yer aldı. Türk bayrağı ve NATO logosunun bulunduğu ahşap teşhir kutusunda sunulan tabancaya, gerçek mermiler ile ihracat kontrollerinden muafiyet belgesi de eşlik etti.

Kutudaki plakette Türkçe ve İngilizce olarak, "Gümüşay, ülkemizde üretilen ilk revolver tipi tabanca" ifadesi yer aldı. Söz konusu modelin, 1990'lı yıllarda Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından sınırlı sayıda üretildiği belirtiliyor. Hediye paketinde ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İngilizce biyografisi ile kişiselleştirilmiş kalem ve not defteri setlerinin de bulunduğu bildirildi.

Liderlerden farklı yaklaşımlar

Silah hediyesi, NATO ülkelerinde farklı tepkilere yol açtı. Bazı liderler hediyeyi ülkelerine götürmemeyi tercih ederken, bazıları ise tabancaların etkisiz hale getirilerek müzelere bağışlanması veya resmi koleksiyonlarda muhafaza edilmesi yönünde karar aldı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın tabancayı Türkiye'de bıraktığı, Kanada Başbakanı Mark Carney'nin ise silahın bir müzeye verilmesi seçeneğini değerlendirdiği belirtildi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in tabancayı devre dışı bırakıldıktan sonra askeri bir müzeye bağışlamayı planladığı, Almanya, Hollanda ve Hırvatistan'ın da benzer bir yaklaşım benimsediği aktarıldı. Belçika Başbakanı Bart De Wever ise ülkesine döndüğünde silahı havaalanındaki yetkililere teslim ederek resmi işlemlerin tamamlanmasını sağladı.

Savunma sanayii vurgusu

Diplomatik çevreler, sıra dışı hediyenin Türkiye'nin son yıllarda büyüyen savunma sanayisini uluslararası kamuoyuna tanıtma amacı taşıdığı değerlendirmesinde bulunuyor. Ankara'nın özellikle insansız hava araçları, deniz platformları ve hafif silah üretimindeki kapasitesini öne çıkarmayı hedeflediği ifade edilirken, gerçek mermilerle birlikte verilen revolverler, bazı ülkelerde güvenlik ve gümrük mevzuatı açısından tartışma yarattı. Buna karşın hediyelerin, diplomatik prosedürler çerçevesinde kayıt altına alınarak ilgili ülkelerin kendi kurallarına göre muhafaza edileceği veya tasarrufa konu olacağı bildirildi.

İngiliz siyasetinin en tartışmalı isimlerinden Nigel Farage, milletvekilliğinden istifasının ardından yapılacak ara seçimde yeniden aday olacağını duyurdu.

Seçim bölgesi Clacton'a vurgu yapan Farage, "Yaptıklarım hakkındaki kararı Clacton halkı vermeli" ifadelerini kullanarak, kendisi hakkında yürütülen tartışmalara son sözü seçmenlerin söylemesi gerektiğini savundu.

Farage, açıklamasında "İşte bu yüzden yapılacak ara seçimde adaylığımı koyacağım. Kazanmak için mücadele edeceğim. Reform'un başlattığı siyasi devrimi sürdürmek için savaşacağım." dedi.

İstifanın ardından Clacton'da Temmuz ayının sonu veya Ağustos ayının başında ara seçim yapılması bekleniyor.

Muhalefetten ortak tavır: "Bu bir gündem değiştirme hamlesi"

Farage'ın yeniden adaylık kararına İngiltere'nin büyük siyasi partilerinden dikkat çekici bir tepki geldi.

İktidardaki İşçi Partisi, ana muhalefetteki Muhafazakâr Parti ile Liberal Demokratlar ve Yeşiller, ortak bir siyasi tutum sergileyerek ara seçimde aday göstermeyeceklerini açıkladı.

Partiler, Farage'ın seçim çağrısını demokratik bir hesaplaşmadan çok, hakkında ortaya atılan iddiaların önüne geçmeye yönelik siyasi bir hamle olarak değerlendirdi.

Muhalefet cephesine göre Farage, kamuoyunun dikkatini kişisel tartışmalardan uzaklaştırarak seçimi bir "güven oylaması"na dönüştürmeye çalışıyor.

Mali sorular gündemin merkezinde

Farage'ın yeniden seçime gitme kararının arka planında, son dönemde kamuoyunda tartışılan mali konular bulunuyor.

Siyasi faaliyetlerinin finansmanı, kişisel gelir kaynakları, bağışlar ve mal varlığına ilişkin çeşitli sorular uzun süredir İngiliz kamuoyunun gündeminde yer alıyor.

Farage ise hakkındaki eleştirileri reddederken, siyasi rakiplerinin kendisini itibarsızlaştırmaya çalıştığını savunuyor. Yeniden aday olmasının temel gerekçesini de seçmenlerden doğrudan destek istemek olarak açıklıyor.

Ancak muhalefet partileri, seçim kampanyasının Farage'ın hukuki veya etik açıdan cevaplaması gereken soruların yerini alamayacağını dile getiriyor.

Reform UK için kritik sınav

Ara seçim yalnızca Nigel Farage açısından değil, Reform UK açısından da önemli bir test niteliği taşıyor.

Son genel seçimlerde oy oranını artıran parti, özellikle göç, vergi politikaları ve devlet harcamaları konusundaki sert söylemleriyle dikkat çekmişti.

Farage'ın yeniden seçilmesi halinde, Reform UK'nin taban desteğini koruduğu ve liderinin kişisel popülaritesini sürdürdüğü yönünde güçlü bir siyasi mesaj ortaya çıkabilir.

Buna karşılık beklentilerin altında kalacak bir sonuç ise hem Farage'ın liderliğini hem de partinin yükseliş ivmesini sorgulatabilir.

Rakipsiz seçim tartışması

İşçi Partisi, Muhafazakâr Parti, Liberal Demokratlar ve Yeşillerin aday çıkarmama kararı, ara seçimi alışılmışın dışında bir siyasi mücadeleye dönüştürüyor.

Bu durum, seçim yarışının rekabet düzeyi kadar demokratik temsil açısından da tartışmalara neden olabilir.

Siyasi gözlemcilere göre büyük partilerin ortak tavrı, Farage'a meşruiyet kazandırmama amacı taşırken, aynı zamanda seçmenin tercih alanını da daraltabilir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet...

umhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ardınd...

Ankara'da gerçekleşecek kritik görüşmeyi İletişim Başkanı Burhanettin Duran duyurdu. Duran, görüşmeye ilişkin şu açıkla...

İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre görüşmede, Türkiye ile İtalya arasındaki ikili ilişkilerin yanı sıra b...

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'da IKBY Başbakan Yardımcısı Kubat Talabani ile bir araya geldi.Bakanlıktan yapılan...

Erken seçim tartışmalarının gündemdeki yerini koruduğu süreçte araştırma şirketleri kamuoyunun siyasi eğilimlerini ölçm...

Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi 7-8 Temmuz'da düzenlenecek.ABD Başkanı Donald Trump da zirve ve öncesindeki ziyaret i...

İlk kez ehliyet alanların, belgeyi teslim aldıkları tarihten itibaren 2 yıl süren aday sürücülük döneminde uyması gerek...

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü bir yolsuzluk soruşturması sürüyor.Soruşturma kapsamında CHP Malatya Mil...

İngiltere’de Başbakanlık koltuğuna oturması beklenen Andy Burnham’ın, ülkenin uzun yıllardır tartışılan bölgesel ekonomik dengesizliklerini azaltmayı amaçlayan geniş kapsamlı bir reform paketi hazırlığında olduğu bildirildi. Reformların, ekonomik faaliyetlerin büyük ölçüde Londra ve Güneydoğu İngiltere'de yoğunlaşmasının yarattığı gelir ve yatırım farklarını azaltmayı hedeflediği ifade ediliyor.

Hazırlanan paketin temelini, merkezi hükümetin bazı yetkilerinin yerel yönetimlere devredilmesi, altyapı yatırımlarının artırılması ve bölgesel kalkınmanın hızlandırılması oluşturuyor. Böylece ülkenin kuzeyi, Midlands bölgesi ve diğer şehirlerde istihdam olanaklarının artırılması, özel sektör yatırımlarının teşvik edilmesi ve kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Steve Reed: Londra üzerindeki baskı azalacak

Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimlerden Sorumlu Devlet Bakanı Steve Reed, katıldığı bir televizyon programında Burnham'ın açıklaması beklenen yetki devri reformlarına destek verdi.

Reed, taşra kentlerine milyarlarca sterlinlik altyapı yatırımı yapılmasını ve bölge belediye başkanlarına vergilendirme dahil daha geniş mali ve idari yetkiler verilmesini savunarak şu değerlendirmede bulundu:

"Eğer insanlar istihdam ve ekonomik büyüme fırsatlarını yalnızca Londra'da görürse, bu durum Londra'ya da fayda sağlamaz. Ülkenin dört bir yanından gelen göç, başkentte konut maliyetlerini ve talebini artırıyor. Ülkenin geri kalanı iyi performans gösterirse, bundan Londra ve güneydoğu bölgesi de kazançlı çıkacaktır."

Reed'e göre ekonomik büyümenin ülke geneline yayılması, yalnızca bölgeler arasındaki gelir farkını azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda Londra'daki konut krizi, ulaşım yoğunluğu ve kamu hizmetleri üzerindeki baskının da hafiflemesine katkı sağlayacak.

Yerel yönetimlere daha fazla yetki

Kulislere yansıyan bilgilere göre reform paketi, İngiltere'de son yıllarda uygulanan "devolution" (yetki devri) modelini daha ileri bir aşamaya taşımayı hedefliyor.

Bu kapsamda büyükşehir belediye başkanlarının;

• ulaşım yatırımları,
• konut planlaması,
• ekonomik kalkınma,
• beceri ve mesleki eğitim programları,
• belirli vergi ve harçların belirlenmesi

gibi alanlarda daha geniş karar alma yetkisine sahip olması öngörülüyor.

Merkezi hükümetin yatırım bütçelerinin önemli bölümünün doğrudan bölgesel yönetimlere aktarılması da reform paketinin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.

Londra merkezli büyüme modeli tartışılıyor

Uzmanlara göre İngiltere ekonomisi uzun yıllardır Londra odaklı büyüme modeli nedeniyle eleştiriliyor. Finans sektörü ve yüksek katma değerli hizmetlerin büyük ölçüde başkentte yoğunlaşması, ülkenin kuzeyi ile güneyi arasındaki üretkenlik ve gelir farkının giderek açılmasına neden oldu.

Ekonomistler, Manchester, Birmingham, Liverpool, Leeds, Newcastle ve Sheffield gibi şehirlerin daha güçlü yatırım ve ulaşım ağlarıyla desteklenmesi halinde ülke ekonomisinin daha dengeli büyüyebileceğini değerlendiriyor.

Konut krizine de çözüm aranıyor

Reformların bir diğer önemli hedefi ise Londra'daki konut krizini hafifletmek. Son yıllarda yüksek kira fiyatları, artan konut talebi ve yetersiz arz nedeniyle başkentte yaşam maliyeti önemli ölçüde yükseldi.

Hükümet çevreleri, kaliteli iş imkanlarının ülkenin farklı bölgelerinde oluşturulmasının iç göçü daha dengeli hale getireceğini, bunun da Londra üzerindeki nüfus baskısını azaltarak konut piyasasının rahatlamasına katkı sağlayacağını savunuyor.

Uzmanlar ise reformların başarıya ulaşabilmesi için yalnızca altyapı yatırımlarının değil, özel sektör yatırımlarını teşvik edecek vergi politikalarının, ulaşım projelerinin ve uzun vadeli sanayi stratejilerinin de eş zamanlı uygulanması gerektiğine dikkat çekiyor. Böyle bir dönüşümün, İngiltere'nin ekonomik büyümesini daha dengeli hale getirirken bölgesel refah farklarının azaltılmasına da önemli katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.

İşçi Partisi liderlik yarışının favorisi olarak gösterilen Makerfield Milletvekili ve eski Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, adaylığını ilan ettikten sonra yaptığı ilk kapsamlı politika konuşmasında mevcut yönetim sistemine sert eleştiriler yöneltti.

Manchester'daki People's History Museum'da konuşan Burnham, Westminster ve Whitehall merkezli yönetim anlayışının artık işlemediğini belirterek, "İngiliz siyasetinin kalbi parçalanmış ve mutsuz durumda. Aynı sistemi sürdürerek ne ekonomiyi ayağa kaldırabiliriz ne de insanların siyasete olan güvenini yeniden sağlayabiliriz" dedi.

Merkezi bürokrasinin karar alma süreçlerini yavaşlattığını, bakanlıklar arasındaki koordinasyonsuzluğun kamu hizmetlerini aksattığını savunan Burnham, İngiltere'nin "aşağıdan yukarıya" yeniden inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Yetki Londra'dan yerel yönetimlere devredilecek

Burnham'ın reform paketinin merkezinde, bugüne kadar Westminster ve Whitehall'da toplanan yetkilerin belediyelere ve bölgesel yönetimlere aktarılması bulunuyor.

Konut politikaları, ulaşım, eğitim, sağlık, istihdam ve ekonomik kalkınma gibi alanlarda yerel yönetimlere daha geniş karar alma yetkisi verilmesini öneren Burnham, "İnsanların hayatını etkileyen kararlar, o insanların yaşadığı şehirlerde alınmalı" ifadelerini kullandı.

Yerel yönetimlerin yıllardır artan sorumluluklara rağmen yetersiz bütçelerle baş başa bırakıldığını söyleyen Burnham, merkezi hükümetin kaynak dağıtım modelini de değiştireceğini açıkladı.

Manchester'da ikinci yönetim merkezi kurulacak

Burnham'ın en dikkat çeken vaatlerinden biri ise Başbakanlık Ofisi'nin bazı birimlerinin Manchester'a taşınması oldu.

"Kuzey No.10" (No.10 North) adını verdiği yeni yönetim merkeziyle ülkenin ekonomik ve idari kararlarının yalnızca Londra'da alınmasına son vermeyi hedeflediğini belirten Burnham, bölgesel kalkınma politikalarının doğrudan yerel yönetimlerle birlikte yürütüleceğini söyledi.

Burnham, "İngiltere'nin geleceği yalnızca Westminster koridorlarında değil, Manchester'da, Liverpool'da, Newcastle'da, Birmingham'da ve ülkenin dört bir yanında yazılacak" dedi.

10 yıllık dönüşüm programı

Burnham, lider seçilmesi halinde uygulanacak kapsamlı bir ekonomik ve sosyal reform programı da açıkladı.

Programa göre 10 yıl içinde 1,5 milyon yeni konut inşa edilmesi, ulaşım altyapısının güçlendirilmesi, teknik eğitimin yeniden yapılandırılması, şehir merkezlerinin canlandırılması ve kamu hizmetlerinde yerel yönetimlerin rolünün artırılması hedefleniyor.

Greater Manchester'da uyguladığı yerel kalkınma modelini ülke geneline yaymayı planladığını belirten Burnham, bu yaklaşımın ekonomik büyümeyi Londra dışındaki bölgelere taşıyacağını savundu.

"Mali disiplin korunacak"

Kapsamlı reform vaatlerine rağmen mali disiplinden taviz vermeyeceğini söyleyen Burnham, mevcut mali kurallara bağlı kalacağını vurguladı.

Gelir vergisi, ulusal sigorta primi ve Katma Değer Vergisi (KDV) oranlarında artış planlamadıklarını belirten Burnham, kamu yatırımlarının sürdürülebilir bir mali yapı içerisinde gerçekleştirileceğini ifade etti.

Siyasi dengeleri değiştirebilir

Burnham'ın konuşması, yalnızca İşçi Partisi liderlik yarışının değil, İngiliz siyasetinin geleceğine ilişkin en kapsamlı vizyon açıklamalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Parti içinde geniş destek bulan reform önerileri, özellikle Londra merkezli yönetim anlayışının değiştirilmesi ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesi hedefiyle dikkat çekiyor.

Siyasi gözlemcilere göre Burnham'ın açıkladığı program, İşçi Partisi'nin geleneksel sosyal demokrat politikalarını yerel yönetim odaklı yeni bir yönetim modeliyle birleştiriyor. Liderlik yarışını kazanması halinde Burnham'ın önerileri, İngiltere'de son yılların en kapsamlı idari reformlarından birinin önünü açabilir.

Londra’da derinleşen konut krizi, bu kez yargıya taşındı. Bağımsız yönetimdeki Tower Hamlets Belediyesi ile Yeşiller Partisi’nin yönettiği Hackney ve Lewisham belediyeleri, Londra Büyükşehir Belediye Başkanı Sadiq Khan’ın uygun fiyatlı konut kotasını yüzde 35’ten yüzde 20’ye düşürme kararının iptali için Yüksek Mahkeme’de adli inceleme (judicial review) süreci başlattı. Davaya Lambeth, Southwark, Waltham Forest ve Haringey belediyeleri de resmi destek verdi.

Belediyeler tarafından Büyük Londra İdaresi’ne (GLA) sunulan başvuruda, söz konusu politikanın yerel yönetimlerin vatandaşlar için yüksek oranda uygun fiyatlı konut üretmesini zorlaştıracağı ve geliştiricilerin sosyal konut yükümlülüklerini azaltacağı savunuldu.

“Londra yatırım aracına dönüşüyor”

Tower Hamlets Belediye Başkanı Lutfur Rahman, kararın kentin geleceğini tehdit ettiğini belirterek, "Uygun fiyatlı konut ihtiyacının zirve yaptığı bir dönemde kotayı düşürmek skandaldır. Londra, çalışan insanların yaşayabileceği bir şehir olmaktan çıkıp süper zenginler için bir yatırım aracına dönüşüyor." ifadelerini kullandı.

Lewisham Belediye Başkanı Liam Shrivastava ise belediyelerinde 10 bin 500'den fazla hanenin sosyal konut bekleme listesinde bulunduğunu, yaklaşık 2 bin 450 ailenin de geçici barınma merkezlerinde yaşadığını belirterek, alınan kararın "sıradan Londralılar için yıkıcı sonuçlar doğuracağını" söyledi.

Belediyelerin hukuki itirazı neye dayanıyor?

Davacı belediyeler, Khan yönetiminin Londra Planı'nda böylesine önemli bir değişikliği gerekli yasal prosedürü işletmeden yaptığını öne sürüyor. Başvuruda;

• Politika değişikliğinin yeterli kamu istişaresi yapılmadan kabul edildiği,
• Yüzde 20'lik yeni sınırı destekleyecek somut kanıt ortaya konulmadığı,
• Tüm Londra ilçelerine tek tip uygulama getirmenin hukuki gerekçesinin bulunmadığı

iddialarına yer verildi.

Khan yönetimi neden kotayı düşürdü?

Londra Büyükşehir Belediyesi ise uygulamanın kalıcı değil, "geçici acil önlem" olduğunu savunuyor. Kentte artan inşaat maliyetleri, yüksek faiz oranları ve finansman sıkıntısı nedeniyle çok sayıda büyük konut projesinin durma noktasına geldiğini belirten City Hall, uygun fiyatlı konut oranının yüzde 20'ye çekilmesiyle ekonomik olarak askıya alınan projelerin yeniden başlayacağını ve sonuçta daha fazla konut üretileceğini ifade ediyor.

İnşaat sektörü temsilcilerinin bir bölümü de mevcut yüzde 35 şartının birçok projeyi ekonomik açıdan uygulanamaz hale getirdiğini savunurken, belediyeler ise bunun geliştiricilerin kârını artıracağını, buna karşılık sosyal konut üretimini azaltacağını dile getiriyor.

Londra'da konut krizi büyüyor

Son yıllarda Londra'da hem özel sektör hem de sosyal konut üretiminde ciddi bir yavaşlama yaşanıyor. Artan inşaat maliyetleri, yüksek kredi faizleri ve ekonomik belirsizlik nedeniyle çok sayıda proje ertelenirken, belediyelerin sosyal konut bekleme listeleri rekor seviyelere ulaştı. Bu tablo, uygun fiyatlı konut hedeflerinin düşürülmesi konusunu yalnızca bir planlama tartışması olmaktan çıkarıp Londra'nın en önemli siyasi ve sosyal gündemlerinden biri haline getirmiş durumda.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın İşçi Partisi liderliğinden ve başbakanlıktan ayrılacağını açıklamasının ardından, Westminster’da yeni dönemin en kritik tartışmalarından biri ekonomi yönetimi oldu. Parti içinde başbakanlığa en yakın isim olarak gösterilen Makerfield milletvekili Andy Burnham’ın göreve gelmesi halinde mevcut Maliye Bakanı Rachel Reeves ile yola devam edip etmeyeceği merak ediliyor.

Starmer’ın istifasının ardından başlayan liderlik sürecinde Burnham’ın rakipsiz şekilde parti liderliğine ve dolayısıyla başbakanlığa ulaşabileceği değerlendiriliyor. Parti içinden gelen destek açıklamaları da Burnham’ın elini güçlendiriyor. Wes Streeting’in liderlik yarışına girmeyeceğini duyurması ve Burnham’a destek vermesi, olası bir “taç giyme” sürecini daha da hızlandırdı.

Ekonomi yönetiminde kritik tercih

Yeni başbakanın önündeki en önemli kararlardan biri Maliye Bakanlığı koltuğuna kimin oturacağı olacak.

Görevdeki Maliye Bakanı Rachel Reeves’in ekonomik istikrar ve piyasa güveni açısından görevine devam etmesinin güçlü bir seçenek olduğu belirtiliyor. Reeves’in Hazine’de sürdürdüğü mali disiplin politikalarının finans çevrelerinde destek gördüğü ifade edilirken, Burnham’ın daha müdahaleci ve yatırım odaklı ekonomi yaklaşımını benimsemesi nedeniyle yeni bir isimle çalışabileceği de konuşuluyor.

Parti kulislerinde ise üç isim özellikle öne çıkıyor: Sağlık Bakanı Wes Streeting, Enerji Bakanı Ed Miliband ve Kabine Ofisi Bakanı Pat McFadden.

Streeting piyasalara güven mesajı verebilir

Liderlik yarışına girmeyeceğini açıklayan Wes Streeting’in Burnham hükümetinde üst düzey bir ekonomik görev üstlenebileceği belirtiliyor. Parti içindeki merkezci kanadı temsil eden Streeting’in Maliye Bakanı olması durumunda yatırımcıların ve iş dünyasının olumlu karşılayacağı değerlendiriliyor. Streeting’in Burnham’a açık destek vermesi de kabinede önemli bir rol üstlenebileceği yorumlarını güçlendirdi.

Miliband seçeneği tartışma yaratıyor

Enerji Bakanı Ed Miliband ise Burnham’a yakın isimlerden biri olarak görülüyor. Ancak Miliband’ın Maliye Bakanlığına getirilmesi parti içinde ve iş dünyasında tartışmalara yol açıyor.

Son günlerde bazı sendika temsilcileri ve parti içindeki gruplar, Miliband’ın ekonomi yönetimini üstlenmesine karşı kampanya yürütürken, buna karşın çok sayıda ekonomist yeşil dönüşüm politikalarının ekonomik büyüme ve istihdam açısından önemli fırsatlar sunduğunu savunuyor. Miliband’ın adı Burnham’ın geçiş ekibinde de yer alıyor ve başbakan olması halinde güçlü adaylardan biri olarak gösteriliyor.

Pat McFadden sürpriz yapabilir

Westminster kulislerinde dikkat çeken bir diğer isim ise Pat McFadden. Parti yönetiminde deneyimli bir figür olarak görülen McFadden’ın, özellikle kamu maliyesi ve hükümet koordinasyonu konularındaki tecrübesi nedeniyle Burnham’ın tercih edebileceği isimlerden biri olduğu belirtiliyor.

Parti kaynakları, Burnham’ın ekonomi yönetiminde ideolojik dönüşüm ile piyasa güveni arasında denge kurmaya çalışacağını ifade ediyor. Bu nedenle McFadden gibi uzlaşıcı bir ismin öne çıkabileceği değerlendiriliyor.

Burnham’ın tercihi yeni dönemin yönünü belirleyecek

Andy Burnham’ın ekonomi politikaları konusunda mevcut hükümetten daha müdahaleci bir çizgiye yakın olduğu biliniyor. Kamu yatırımlarının artırılması, altyapı projelerinin hızlandırılması ve bazı stratejik sektörlerde devletin rolünün güçlendirilmesi gibi öneriler, yeni dönemin ekonomi politikalarına ilişkin beklentileri artırıyor.

Bu nedenle Burnham’ın Maliye Bakanlığı için yapacağı tercih yalnızca kabinenin şekillenmesini değil, İngiltere ekonomisinin önümüzdeki yıllardaki yönünü de belirleyecek. Şimdilik Rachel Reeves’in görevde kalma ihtimali masada olsa da Westminster kulislerinde Streeting, Miliband ve McFadden isimleri güçlü alternatifler olarak konuşulmaya devam ediyor. Nihai kararın ise Burnham’ın liderlik sürecinin tamamlanmasının ardından açıklanması bekleniyor.

İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılmasına yol açan Brexit referandumu, dönemin Başbakanı David Cameron'un girişimiyle 23 Haziran 2016'da gerçekleştirildi. Referandumda seçmenlerin yüzde 51,9'u Avrupa Birliği'nden ayrılma yönünde oy kullanırken, İngiltere yaklaşık yarım asırlık üyeliğin ardından 31 Ocak 2020 tarihinde resmen AB'den ayrıldı.

Brexit sürecinin mimarları arasında yer alan Muhafazakâr Parti hükümetleri, ayrılığı ülkenin egemenliğini güçlendiren tarihi bir adım olarak sunarken, İşçi Partisi uzun yıllar boyunca Avrupa ile yakın ilişkilerin korunmasından yana tavır aldı. Her ne kadar Brexit'in geri çevrilmesini savunmasa da parti yönetimi, Avrupa ile ekonomik ve siyasi bağların mümkün olduğunca güçlü tutulmasını destekledi.

Bu yaklaşım, 4 Temmuz 2024 seçimlerinde İşçi Partisi'nin ezici bir zafer elde ederek iktidara gelmesiyle birlikte hükümet politikasına dönüştü.

Starmer'ın Hedefi: Brexit'i Geri Almak Değil, Sonuçlarını Yönetmek

Başbakan Keir Starmer göreve geldiği günden bu yana Avrupa Birliği'ne yeniden katılmanın, ortak para birimi euroya geçmenin veya tek pazara dönüşün gündemlerinde olmadığını sık sık vurguladı.

Ancak Starmer hükümeti aynı zamanda Brexit'in meydana ekonomik ve ticari sorunların azaltılması gerektiğini savunuyor. Bu nedenle Londra'nın yeni stratejisi, Brexit'i tersine çevirmek yerine Avrupa ile daha işlevsel ve pragmatik bir ilişki kurmak üzerine şekilleniyor.

Bu politika, özellikle İngiliz ihracatçıların karşılaştığı bürokratik engellerin azaltılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve ekonomik büyümenin desteklenmesi hedefleriyle doğrudan bağlantılı görülüyor.

Ticaret İlişkilerinde Yeni Arayış

Brexit sonrasında İngiltere ile Avrupa Birliği arasındaki ticaret hacmi tamamen ortadan kalkmasa da işletmeler için maliyetler önemli ölçüde arttı. Özellikle gıda, tarım ve küçük ölçekli ihracat yapan şirketler yeni gümrük uygulamalarından olumsuz etkilendi.

İşçi Partisi hükümeti bu nedenle Avrupa ile yeni ticaret kolaylıkları üzerinde çalışıyor. Tarım ve gıda ürünlerinde denetim süreçlerini azaltacak düzenlemeler, teknik standartların uyumlaştırılması ve sınır işlemlerinin sadeleştirilmesi müzakere edilen başlıklar arasında yer alıyor.

Ekonomistler, İngiltere'nin Avrupa pazarına erişiminin kolaylaştırılmasının büyüme hedefleri açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor.

Gençler İçin Avrupa Kapısı Yeniden Aralanabilir

Londra ile Brüksel arasındaki görüşmelerde en dikkat çekici başlıklardan biri ise gençlik hareketliliği programı.

Taraflar, belirli yaş grubundaki gençlerin karşılıklı olarak eğitim alabilmesi, staj yapabilmesi ve çalışma deneyimi kazanabilmesini sağlayacak yeni bir sistem üzerinde çalışıyor. Brexit sonrasında sona eren Erasmus benzeri fırsatların bir kısmının yeniden hayata geçirilmesi ihtimali özellikle üniversiteler ve gençler tarafından yakından takip ediliyor.

Bu konuda tam bir anlaşmaya henüz varılmış olmasa da diplomatik kaynaklar müzakerelerde önemli ilerleme sağlandığını belirtiyor.

Savunma ve Enerji Alanında Ortak Çıkarlar

Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa'nın güvenlik mimarisinde yaşanan değişim de İngiltere ile AB arasındaki yakınlaşmayı hızlandıran faktörlerden biri oldu.

İngiltere, NATO'nun en güçlü üyelerinden biri olmayı sürdürürken Avrupa güvenliği konusunda da kritik rol üstleniyor. Bu nedenle savunma sanayii iş birliği, ortak güvenlik projeleri ve istihbarat paylaşımı son dönemde ilişkilerin en hızlı gelişen alanları arasında yer alıyor.

Benzer şekilde enerji güvenliği ve karbon piyasalarının entegrasyonu da tarafların ortak çıkarlarının kesiştiği başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

22 Temmuz Zirvesi Yeni Dönemin Yol Haritasını Çizebilir

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Avrupa Birliği liderlerinin 22 Temmuz'da Brüksel'de gerçekleştireceği zirve, Brexit sonrasında kurulan yeni ilişkinin en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Zirvede ticaret kolaylıkları, gençlik hareketliliği, enerji iş birliği ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik somut adımların ele alınması bekleniyor.

Uzmanlara göre taraflar arasında AB üyeliğine dönüşü içermeyen ancak ekonomik ve siyasi iş birliğini derinleştiren yeni bir model şekilleniyor. Brexit'in ardından uzun süre mesafeli seyreden ilişkilerde yaşanan bu değişim, hem Londra'nın ekonomik önceliklerinin hem de Avrupa'nın güvenlik ve rekabetçilik ihtiyaçlarının bir sonucu olarak görülüyor.

Temmuz ayındaki zirve, İngiltere ile Avrupa Birliği arasında son altı yıldır devam eden ayrışma sürecinin ardından yeni bir yakınlaşma döneminin başlangıcı olarak tarihe geçebilir.

Başbakanlık konutu önünde kameraların karşısına geçen Keir Starmer, sabah saatlerinde Kral Charles ile görüştüğünü belirterek, partinin yeni liderini seçmesine kadar görevine devam edeceğini söyledi. Liderlik yarışının başlangıç tarihinin 9 Temmuz olarak belirlendiğini açıklayan Starmer, Ulusal İcra Komitesi’nden seçim takvimini hazırlamasını istediğini ifade etti.

Görevden ayrılma kararının ardından halefine tam destek vereceğini vurgulayan Starmer, düzenli ve istikrarlı bir geçiş süreci için çalışacağını belirtti.

İktidara Gelişi ve Beklentiler

Keir Starmer, iktidara geldiğinde İngiltere’de siyasi istikrarı yeniden tesis etme, kamu hizmetlerini güçlendirme ve ekonomik büyümeyi hızlandırma vaatleriyle geniş bir destek kazanmıştı. Uzun yıllar süren siyasi kutuplaşmanın ardından daha merkezci ve teknokrat bir yönetim anlayışı sunmayı hedefleyen Starmer, özellikle sağlık sistemi, eğitim ve yaşam maliyeti krizine yönelik reform planlarıyla öne çıkmıştı.

Görev süresinin ilk dönemlerinde hükümet, mali disiplin ile kamu yatırımları arasında denge kurmaya çalışırken, uluslararası arenada da İngiltere’nin Avrupa ve küresel ortaklarıyla ilişkilerini yeniden şekillendirmeye yönelik adımlar attı.

Ekonomi ve Kamu Hizmetleri En Büyük Sınav Oldu

Starmer hükümetinin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunların başında ekonomik büyümenin yavaş seyretmesi, enflasyon baskısı ve kamu hizmetlerinde yaşanan yapısal sorunlar geldi.

Ulusal Sağlık Sistemi’ndeki (NHS) bekleme süreleri, kamu çalışanlarının ücret talepleri ve yerel yönetimlerin bütçe sorunları hükümet üzerinde sürekli baskı oluşturdu. Muhalefet partileri ve bazı ekonomi çevreleri, hükümetin reformlarının beklenen hızda ilerlemediğini savunurken, hükümet kanadı ise uzun yılların birikmiş sorunlarını kısa sürede çözmenin mümkün olmadığını dile getirdi.

Parti İçindeki Görüş Ayrılıkları Derinleşti

Starmer’ın istifasına giden süreçte parti içindeki tartışmaların belirleyici rol oynadığı değerlendiriliyor.

Özellikle ekonomi politikaları, vergi düzenlemeleri, kamu harcamaları ve seçim stratejileri konusunda farklı görüşler zamanla daha görünür hale geldi. Parti içindeki bazı gruplar daha iddialı reformlar talep ederken, diğer kanatlar mali disiplinin korunmasını savundu.

Bu görüş ayrılıkları zaman zaman parlamentodaki oylamalara ve kamuoyu önünde yapılan açıklamalara da yansıdı. Parti yönetimi uzun süre birlik görüntüsü vermeye çalışsa da, liderlik üzerindeki baskının giderek arttığı yorumları yapılıyordu.

Kabine Değişiklikleri Krizin İşareti Oldu

Starmer döneminde gerçekleştirilen kabine revizyonları, hükümetin önceliklerini yeniden belirleme çabası olarak değerlendirilmişti.

Bazı bakanların görevden alınması veya farklı görevlere kaydırılması, hükümetin performansını artırma girişimi olarak sunulsa da, siyasi kulislerde bu değişikliklerin parti içindeki memnuniyetsizliğin işareti olduğu yorumları yapıldı.

Özellikle ekonomi, içişleri ve kamu hizmetlerinden sorumlu bakanlıklarda yaşanan değişiklikler, hükümetin karşı karşıya olduğu zorlukların boyutunu ortaya koydu. Kabine içindeki farklı yaklaşımlar zaman zaman hükümet politikalarının uygulanmasını da zorlaştırdı.

İstifa Sürecine Giden Yol

Siyasi gözlemcilere göre Starmer’ın görevden ayrılma kararı tek bir gelişmenin sonucu değil; uzun süredir biriken siyasi baskıların ve parti içi tartışmaların doğal sonucu olarak ortaya çıktı.

Parti teşkilatlarından gelen eleştiriler, kamuoyu desteğindeki dalgalanmalar ve yaklaşan siyasi takvimin yarattığı baskı, liderlik değişiminin kaçınılmaz hale geldiği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

Starmer’ın açıklamasında yeni lider seçilene kadar görevde kalacağını vurgulaması ise piyasalara, kamu kurumlarına ve uluslararası ortaklara istikrar mesajı verme çabası olarak yorumlandı.

Liderlik Yarışı Başlıyor

9 Temmuz’da başlayacak liderlik yarışının, partinin gelecekteki yönünü belirlemesi bekleniyor. Yarışa katılacak isimlerin ekonomi politikalarından dış ilişkilere kadar birçok konuda farklı vizyonlar ortaya koyacağı değerlendiriliyor.

Yeni liderin önünde hem parti içindeki birlikteliği yeniden sağlamak hem de seçmen desteğini korumak gibi zorlu görevler bulunuyor. Bu nedenle liderlik seçiminin yalnızca bir isim değişikliğinden ibaret olmayacağı, aynı zamanda partinin siyasi rotasının yeniden çizileceği bir süreç olacağı ifade ediliyor.

İngiliz Siyasetinde Yeni Dönemin Eşiği

Keir Starmer’ın istifası, İngiliz siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Görev süresi boyunca ekonomik sorunlar, kamu hizmetlerindeki reform arayışları ve parti içi dengelerle mücadele eden Starmer, görevi yeni bir lidere devretmeye hazırlanıyor.

Önümüzdeki haftalarda başlayacak liderlik yarışı yalnızca iktidar partisinin geleceğini değil, İngiltere’nin siyasi ve ekonomik yönelimini de şekillendirecek. Starmer’ın ardından göreve gelecek ismin nasıl bir program ortaya koyacağı ve parti içindeki farklı görüşleri nasıl bir araya getireceği, ülke siyasetinin en önemli gündem maddelerinden biri olacak.

Parti Liderliğine 2020'de Seçildi

Keir Starmer, İşçi Partisi'nin (Labour Party) 2019 genel seçimlerindeki ağır yenilgisinin ardından başlayan liderlik yarışını kazanarak 4 Nisan 2020'de parti lideri seçildi. Oyların yüzde 56,2'sini alarak ilk turda zafere ulaşan Starmer, Jeremy Corbyn'den görevi devraldı ve aynı zamanda ana muhalefet lideri oldu.

Starmer, liderliği döneminde partiyi daha merkezci bir çizgiye taşıyarak kamuoyu nezdindeki güvenilirliğini artırmayı hedefledi. Yaklaşık dört yıl süren muhalefet liderliği sonrasında partisini yeniden iktidara taşımayı başardı.

5 Temmuz 2024'te Başbakanlık Görevine Başladı

İşçi Partisi'nin 2024 genel seçimlerinde elde ettiği tarihi zaferin ardından Keir Starmer, 5 Temmuz 2024'te Kral Charles tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi ve resmen Birleşik Krallık Başbakanı oldu. Böylece 14 yıllık Muhafazakâr Parti iktidarı sona ererken, Starmer da Gordon Brown'dan sonra göreve gelen ilk İşçi Partili başbakan olarak tarihe geçti.

Downing Street'te yaptığı ilk konuşmada "değişim" mesajı veren Starmer, ekonomik istikrarı sağlama, kamu hizmetlerini iyileştirme ve ülkeye duyulan güveni yeniden tesis etme sözü vermişti.

Başbakanlığı 718 Gün Sürdü

Keir Starmer, 5 Temmuz 2024'te başladığı başbakanlık görevinden 22 Haziran 2026 tarihinde ayrılacağını açıklayana kadar yaklaşık 718 gün görev yaptı. Bu süre içinde ekonomik zorluklar, kamu hizmetlerindeki reform tartışmaları, parti içi görüş ayrılıkları ve kabinede yaşanan değişikliklerle mücadele etti.

Siyasi baskıların artması ve parti içinde liderlik değişimi taleplerinin güçlenmesi üzerine istifa kararı alan Starmer, yeni lider seçilene kadar görevini sürdüreceğini açıkladı. Böylece İngiltere'de son yıllarda yaşanan sık lider değişikliklerine bir yenisi daha eklenmiş oldu.

Kronoloji

• 4 Nisan 2020: İşçi Partisi lideri seçildi.
• 5 Temmuz 2024: Birleşik Krallık Başbakanı olarak göreve başladı.
• 22 Haziran 2026: İstifa kararını açıkladı.
• Başbakanlık süresi: Yaklaşık 718 gün.

Başbakanlık konutu önünde yaptığı açıklamada Starmer, sabah Kral Charles ile görüştüğünü ve yeni bir lider seçilene dek görevinde kalmaya devam edeceğini söyledi.

Starmer, liderlik yarışı için başvuruların 9 Temmuz'da başlayacağını ve Ulusal İcra Komitesi'nden seçim takvimi belirlemesini istediğini anlattı.

Keir Starmer, halefine tam destek vereceğini ve normal bir devir teslim için elinden geleni yapacağını kaydetti.

Starmer istifa açıklamasında, parti içinde kendisinin partiyi bir sonraki genel seçime taşıyacak en uygun isim olup olmadığı sorusunun sorulduğunu ve yanıtı kabul ettiğini belirtti.

İşçi Partisi'nde liderlik yarışı Starmer'ın başlıca rakibi olarak Andy Burnham'ın 18 Haziran'da Makerfield bölgesinde yapılan ara seçimi kazanıp milletvekili olmasıyla hızlanmıştı.

Starmer daha önce görevinden ayrılmayacağını ve her türlü liderlik mücadelesine karşı koyacağını ifade etmişti.

İşçi Partisi Temmuz 2024'te iktidara geldi. Ancak izlenen politikalar nedeniyle Başbakan Starmer'a kamuoyu desteği kısa sürede erozyona uğradı.

7 Mayıs'ta İngiltere'de yapılan yerel seçimlerde, İskoçya ve Galler'de de özerk yönetim parlamento seçimlerinde İşçi Partisi'nin büyük kayıplar yaşaması bu süreci daha da hızlandırdı.

Seçimler öncesinde de ABD'de cinsel saldırı suçları hükümlüsü Jeffrey Epstein ile ilişkileri ifşa olan Peter Mandelson'ın İngiltere'nin ABD Büyükelçisi olarak atanması nedeniyle başlayan tartışmalar da Starmer'ın yıpranmasına neden olmuştu.

Starmer, Mandelson'un Epstein bağlantısının kendisinden gizlendiğini iddia etmişti.

İşçi Partisi milletvekilleri, sorunun partide değil, tepesindeki kişide olduğunu, Starmer'ın popülaritesinin düşük olması nedeniyle partinin ilerlemesine engel oluşturduğunu düşünüyordu.

Yüzden fazla milletvekili bu nedenle bir süredir Starmer'ın istifa etmesi gerektiğini dile getiriyordu.

Kabinedeki bazı bakanlar da bu talebi savundu. Bakan ve bakan yardımcıları düzeyinde istifalar oldu.

Eski Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, 18 Haziran'da Makerfield seçim bölgesindeki ara seçimi büyük bir farkla kazandı.

Andy Burnham şu anda İşçi Partisi liderliği ve başbakanlık için en favori isim.

Burnham seçim zaferi konuşmasında "İngiltere için yeni bir yol çizmek" istediğini söyledi. Ancak henüz parti liderliği için adaylığını açıklamadı.

(BBC)

Birleşik Krallık siyasetinde dengeleri değiştirebilecek sonuç, İngiltere’nin kuzeybatısındaki Makerfield ara seçiminde ortaya çıktı. Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, İşçi Partisi’nin adayı olarak yarıştığı seçimde oyların yaklaşık yüzde 55’ini alarak ezici bir zafer kazandı ve Westminster’a geri dönmeyi başardı.

24 bin 927 oy alan Burnham, 15 bin 696 oyda kalan Reform UK adayı Robert Kenyon’u açık farkla geride bıraktı. Restore Britain partisinin adayı Rebecca Shepherd ise 3 bin 111 oyla üçüncü sırada yer aldı. Seçim sonucu, Başbakan ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer üzerindeki baskıyı daha da artırırken, Burnham’ın parti liderliği için en güçlü isimlerden biri olduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

Starmer’a meydan okumanın yolu açıldı

Ara seçim, Makerfield Milletvekili Josh Simons’ın Mayıs ayında görevinden istifa etmesiyle yapılmıştı. Simons’ın çekilmesinin temel amacı, uzun süredir İşçi Partisi içinde alternatif lider olarak görülen Burnham’ın Avam Kamarası’na dönmesinin önünü açmaktı.

Burnham’ın zaferi yalnızca bir milletvekilliği kazanması anlamına gelmiyor. Westminster’a dönüşü, onu resmen İşçi Partisi liderliği için yarışabilecek konuma getiriyor. Parti kulislerinde uzun süredir Burnham’ın, son aylarda ciddi oy kaybı yaşayan ve yerel seçimlerde ağır darbeler alan Starmer’ın yerine geçebilecek en güçlü isim olduğu konuşuluyordu. Bugünkü sonuç, bu senaryoyu daha gerçekçi hale getirdi.

“İşçi Partisi’nin değişmek için son şansı”

Zafer konuşmasında Burnham, seçimin yalnızca Makerfield için değil, ülkenin siyasi geleceği açısından da bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Partisine açık mesaj veren Burnham, İşçi Partisi’nin seçmenle bağlarını yeniden kurması gerektiğini belirterek, “Bu sonuç bize halkın değişim istediğini gösteriyor. İşçi Partisi’nin değişmek için son bir şansı olabilir” ifadelerini kullandı.

Burnham ayrıca bölgesel eşitsizliklerin azaltılması, yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesi ve ülke siyasetinde kutuplaştırıcı dilin terk edilmesi çağrısında bulundu.

Parti içinde Burnham rüzgârı

İşçi Partisi içinde son haftalarda yaşanan huzursuzluk, Burnham’ın zaferiyle daha görünür hale geldi. Yerel seçimlerde alınan kötü sonuçların ardından çok sayıda milletvekili ve parti yöneticisi, Starmer liderliğinde partinin Reform UK karşısında güç kaybettiğini savunuyordu.

Parti içindeki bazı isimler, Burnham’ın özellikle kuzey İngiltere’deki geleneksel İşçi Partisi seçmenlerini yeniden kazanabilecek tek lider olduğunu düşünüyor. Kamuoyu araştırmalarında da Burnham’ın olası bir liderlik yarışında avantajlı konumda olduğu belirtiliyor.

Öte yandan bazı kıdemli İşçi Partililer, liderlik değişiminin kontrollü ve hızlı şekilde gerçekleşmesi gerektiğini savunurken, Starmer’a yakın isimler ise parti içi bir hesaplaşmanın hükümete zarar vereceği görüşünü dile getiriyor.

Reform UK’ye ağır darbe

Makerfield sonucu, Nigel Farage liderliğindeki Reform UK açısından da önemli bir yenilgi olarak değerlendiriliyor. Parti son dönemde ulusal anketlerde yükseliş göstermesine rağmen Burnham karşısında beklenen sıçramayı yapamadı.

Seçimde yüksek katılım oranına rağmen Reform UK’nin ikinci sırada kalması, Farage’ın seçim stratejisi ve aday tercihleri konusunda parti içinde yeni tartışmalar başlatabilir. Siyasi gözlemciler, Burnham’ın kişisel popülaritesinin ve merkez seçmeni etrafında toplama becerisinin Reform UK’nin ilerleyişini durdurduğunu belirtiyor.

Gözler Westminster’da

Makerfield’daki sonuç, Birleşik Krallık siyasetinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor. Burnham’ın Avam Kamarası’na dönüşüyle birlikte gözler şimdi Londra’ya çevrilmiş durumda.

Keir Starmer liderliğini korumakta kararlı olduğunu açıklasa da parti içindeki memnuniyetsizlik ve Burnham’ın aldığı güçlü halk desteği, önümüzdeki haftalarda İşçi Partisi’nde sert bir liderlik mücadelesinin yaşanabileceğine işaret ediyor.

Siyasi analistler, Burnham’ın önümüzdeki günlerde Westminster’daki ilk hamlelerinin hem İşçi Partisi’nin geleceğini hem de Birleşik Krallık’ın siyasi yönünü belirleyebileceğini değerlendiriyor. Eğer liderlik yarışı resmen başlarsa, Burnham yalnızca İşçi Partisi’nin değil, ülkenin bir sonraki başbakanı olmaya en yakın isimlerden biri haline gelebilir.

AK Parti MKYK Üyesi Hamza Dağ, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın CHP’den istifa ederek görevine bağımsız...

Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Bu sabah İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde; önde gelen sokak çetelerinden b...

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın CHP’den istifa etmesinin ardından Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Za...

Tugay, yaptığı yazılı açıklamada, Cumhuriyet Halk Partisi’nde yaşanan “Mutlak Butlan” süreci ve sonrasında alınan karar...

MGK, Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde toplandı. Toplantının ardından İletişim Başkanl...

TBMM Başkanlığına, CHP Grup Başkanı Özgür Özel ile İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez'in de aralarında bulunduğu ...

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yönelik 'Yolsuzluk' davasında aralarında görevinden uzaklaştırılan Ekrem İmamoğ...

İngiltere’de geçen yıl Başbakan Keir Starmer ile bağlantılı mülk ve araçlara yönelik gerçekleştirilen kundaklama saldırılarıyla ilgili davada karar çıktı. Old Bailey Mahkemesi, Ukrayna vatandaşı Roman Lavrynovych ile Romanya vatandaşı Stanislav Carpiuc’u kundaklama komplosu kurmaktan suçlu buldu. Karar 15 Haziran 2026 tarihinde açıklandı. Soruşturma kapsamında saldırıların, “El Money” takma adını kullanan gizemli bir kişi tarafından Telegram üzerinden yönlendirildiği ortaya çıktı.

Saldırılar Beş Günlük Süreçte Gerçekleşti

Mahkemede ortaya konulan delillere göre olaylar, Mayıs 2025’te peş peşe gerçekleştirildi. İlk saldırıda Starmer’a ait olduğu belirtilen eski bir Toyota RAV4 araç Londra’nın Kentish Town bölgesinde ateşe verildi. Birkaç gün sonra Başbakan ile bağlantılı iki ayrı konut hedef alındı. Bunlardan biri Starmer’ın daha önce yaşadığı bir mülk, diğeri ise kız kardeşinin ailesinin ikamet ettiği evdi. Son saldırının ardından dosya Londra Terörle Mücadele Polisi’nin (CTP) kontrolüne geçti ve geniş çaplı soruşturma başlatıldı.

Telegram Yazışmaları Dava Dosyasına Girdi

Savcılık, saldırıların tesadüfi olmadığını ve organize bir planın parçası olarak gerçekleştirildiğini belirtti. Mahkemede okunan yüzlerce Telegram mesajında, “El Money” takma adlı kişinin Lavrynovych’e saldırıları gerçekleştirmesi karşılığında kripto para üzerinden ödeme teklif ettiği ortaya çıktı. Soruşturmacılar, saldırıların arkasındaki kişinin Rusça konuştuğunu ve kimliğinin halen kesin olarak belirlenemediğini açıkladı.

Sanıklar Ne Savundu?

22 yaşındaki Roman Lavrynovych, aracı ateşe verdiğini kabul etti ancak bunu maddi sıkıntılar nedeniyle yaptığını ve hedef aldığı kişinin İngiltere Başbakanı olduğunu bilmediğini öne sürdü. Mahkemede, hasta babasına destek olmak amacıyla para kazanmak istediğini söyledi. Stanislav Carpiuc ise saldırıların planlanmasına yardım ettiği yönündeki suçlamaları reddetti ancak jüri savcılığın sunduğu delilleri yeterli bularak suçlu kararı verdi.

Üçüncü Sanık Beraat Etti

Davada yargılanan üçüncü sanık Petro Pochynok hakkında ise yeterli delil bulunamadığı gerekçesiyle beraat kararı verildi. Jüri, Lavrynovych ve Carpiuc’un kundaklama komplosuna katıldığına hükmederken, Lavrynovych ayrıca yangın çıkarma suçundan da mahkûm edildi. Ancak sanık, “hayatı tehlikeye atma kastıyla kundaklama” suçlamasından beraat etti.

Rusya Bağlantısı İddiaları Araştırıldı

Dava boyunca saldırıların olası yabancı devlet bağlantıları da gündeme geldi. Savcılık ve terörle mücadele ekipleri, “El Money” adlı kişinin Rusya ile bağlantılı olabileceğine ilişkin bulgulara ulaşıldığını ancak saldırıların doğrudan Rus devleti tarafından organize edildiğini kanıtlayacak yeterli delil elde edilemediğini açıkladı. Buna rağmen uzmanlar, olayın son yıllarda Avrupa’da görülen vekil aktörler aracılığıyla yürütülen sabotaj girişimleriyle benzerlik taşıdığına dikkat çekti.

Ceza Duruşması Bu Hafta Yapılacak

Old Bailey’de 15 Haziran 2026’da açıklanan suçlu kararının ardından gözler ceza duruşmasına çevrildi. Mahkemenin, iki sanık hakkında verilecek nihai cezayı bu hafta içerisinde açıklaması bekleniyor. İngiliz hükümeti ise kararın ardından yaptığı açıklamada, demokratik kurumları hedef alan saldırıların kabul edilemez olduğunu belirterek soruşturmayı yürüten polis ekiplerine teşekkür etti.

İngiltere hükümeti, çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı riskleri azaltmak amacıyla kapsamlı bir sosyal medya yasağı hazırladı. Başbakan Keir Starmer, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini engelleyecek düzenlemenin Parlamento'ya 2026 yılı sonuna kadar sunulacağını ve 2027 yılının ilkbaharında yürürlüğe girmesinin hedeflendiğini duyurdu.

Kararı bir ebeveyn olarak değerlendirdiğini söyleyen Starmer, “Kendi çocuklarım için yürekten istediğim tek şey onların mutlu ve güvende olmalarıdır. Sanırım her ebeveynin istediği de budur” ifadelerini kullandı. Başbakan, çocukların çevrimiçi ortamda maruz kaldığı zararlı içerikler, siber zorbalık ve bağımlılık yaratan algoritmalar nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu savundu.

Hangi Platformlar Yasak Kapsamında?

Hükümetin açıklamasına göre yasağın Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook ve X başta olmak üzere sosyal etkileşim ve içerik paylaşımı amacı taşıyan platformları kapsaması planlanıyor. Ancak nihai platform listesi henüz yayımlanmadı. Mesajlaşma uygulamaları WhatsApp ve Signal'ın ise düzenleme dışında kalması bekleniyor.

Yeni kurallarla birlikte çocukların canlı yayın yapması yasaklanacak, yabancı kişilerle doğrudan iletişim kurmaları sınırlandırılacak ve bu düzenlemeler çevrimiçi oyun platformlarını da kapsayacak.

Teknoloji Şirketlerine Yaş Doğrulama Zorunluluğu

Yasağın uygulanabilmesi için sosyal medya şirketlerinin daha güçlü yaş doğrulama sistemleri kurması gerekecek. Düzenlemenin denetiminden İngiltere'nin iletişim düzenleyicisi Ofcom sorumlu olacak. Kurallara uymayan platformlar ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.

Hükümet ayrıca 18 yaş altındakiler için gece saatlerinde sosyal medya kullanımını sınırlayabilecek dijital sokağa çıkma yasağı ve sonsuz kaydırma gibi bağımlılık yaratan özelliklere yönelik ek kısıtlamaları da değerlendiriyor.

Destek de Var, Eleştiri de

Karar kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Hükümetin danışma sürecinde ebeveynlerin yaklaşık yüzde 90'ının sosyal medya kullanım yaşının 16'ya çıkarılmasını desteklediği açıklandı.

Buna karşın bazı teknoloji şirketleri ve uzmanlar yasağın çocukları VPN gibi yöntemlerle daha az denetlenen platformlara yönlendirebileceğini savunuyor. Eleştirmenler, sorunun yalnızca erişimi engellemekle değil, platformların algoritmaları ve güvenlik politikalarının güçlendirilmesiyle çözülebileceğini belirtiyor.

Avustralya'nın Ardından En Sert Adımlardan Biri

Benzer bir düzenlemeyi dünyada ilk uygulayan ülke Avustralya olmuştu. İngiltere'nin hazırladığı modelin ise kapsam bakımından daha katı olduğu değerlendiriliyor. Kanada, Brezilya ve Endonezya gibi ülkelerde de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırlamaları ve yeni düzenlemeler gündemde bulunuyor.

Türkiye'de de Mayıs ayı itibarıyla 15 yaş altı çocukların sosyal medya erişimine yönelik çeşitli kısıtlamalar yürürlüğe girmişti. İngiltere'nin aldığı son karar, çocukların dijital güvenliği konusunda dünya genelinde yükselen yeni düzenleme dalgasının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

İngiltere'de yaklaşan Makerfield ara seçimi öncesinde dikkat çeken açıklamalarda bulunan Andy Burnham, BBC Radio Manchester'a verdiği röportajda sığınma ve göç sisteminin daha sıkı işletilmesi gerektiğini söyledi.

Burnham, “Gözaltı merkezlerinden daha fazla yararlanmalıyız ki, ülkede kalmak için haklı bir gerekçesi olmayan kişiler sisteme dahil olamasın. Böylece süreç daha hızlı ilerler ve geri gönderme işlemleri daha çabuk gerçekleşir” dedi.

İşçi Partili siyasetçi ayrıca, sığınma başvurusu yapan kişilerin yerleştirilme biçimini de eleştirerek İçişleri Bakanlığı'nın yerel yönetimlerle yeterli koordinasyon kurmadığını savundu.

“Farage'ın Bu Konudaki Görüşüne Katılıyorum”

Burnham'ın en dikkat çekici çıkışı ise göç konusunda uzun süredir sert politikalar savunan Reform UK lideri Nigel Farage ile aynı noktada buluştuğunu söylemesi oldu.

“Yerel yönetimlere çoğu zaman danışılmıyor. İçişleri Bakanlığı istediğini yapıyor. Ben bu sözleşmelerin ve sistemin reforme edilmesini istiyorum. Farage'ın söylediği bir noktaya katılıyorum; ülkenin yeniden bir düzen duygusuna kavuşması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Söz konusu açıklamalar, Burnham'ın geçmişte daha kapsayıcı ve göçmen dostu olarak görülen siyasi çizgisinden uzaklaştığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

Liderlik Hesapları ve Makerfield Sınavı

Burnham'ın açıklamaları, 18 Haziran'da yapılacak Makerfield ara seçimi kampanyasının en kritik dönemine denk geldi. Ara seçim, sadece bir milletvekilliği yarışından çok daha büyük önem taşıyor.

Burnham, seçimi kazanması halinde Avam Kamarası'na dönecek ve İşçi Partisi içinde Başbakan Keir Starmer'a karşı olası bir liderlik mücadelesine katılabilecek. Burnham geçtiğimiz günlerde, uygun koşullar oluşması halinde Starmer'ın yerine aday olacağını resmen açıklamıştı.

Reform UK Baskısı Artıyor

Makerfield yarışı aynı zamanda Burnham ile Reform UK adayı Robert Kenyon arasında sembolik bir mücadeleye dönüşmüş durumda. Reform UK, Burnham'ı uzun süredir “Açık Sınır Andy” sloganıyla hedef alırken, Burnham'ın son açıklamaları bu eleştirileri boşa çıkarmayı amaçlayan bir strateji olarak değerlendiriliyor.

Son kamuoyu araştırmaları Burnham'ın yarışta küçük bir üstünlüğe sahip olduğunu gösterse de seçim halen başa baş görülüyor. Bazı anketler Burnham'ın önde olduğunu ortaya koyarken, diğer modeller yarışın hata payı içinde seyrettiğini belirtiyor.

İşçi Partisi İçinde Tartışma Yarattı

Siyasi gözlemcilere göre Burnham'ın göç konusunda daha sert bir söylem benimsemesi, Reform UK'nin işçi sınıfı seçmenler üzerindeki etkisini kırmaya yönelik bir hamle.

Ancak bu yaklaşımın İşçi Partisi'nin ilerici kanadında rahatsızlık yaratabileceği belirtiliyor. Burnham daha önce seçim sistemi reformu, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve Westminster merkezli siyasetin dönüştürülmesi gibi daha reformist önerilerle öne çıkmıştı.

18 Haziran'daki Makerfield seçiminin sonucu yalnızca bir milletvekilini değil, aynı zamanda İşçi Partisi'nin gelecekteki liderlik mücadelesinin seyrini de belirleyebilir. Burnham'ın göç konusunda attığı son adımların seçmen nezdinde nasıl karşılık bulacağı ise seçim gecesi netleşecek.

CHP İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, partisinin 9 milletvekilinin tedbirli olarak kesin çıkarma cezası uygulanmak üze...

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü ‘rüşvet’ ve ‘çıkar amaçlı suç örgütü’ soruşturması kapsamında Şehzadeler...

CHP'deki mutlak butlan kararı sonrası Kemal Kılıçdaroğlu, Genel Başkanlığa geri döndü.Kılıçdaroğlu başkanlığında bugün ...

İYİ Parti’nin kurucu il başkanları arasında yer alan ve mayıs ayında partisinden istifa eden İstanbul Milletvekili Ersi...

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgiye göre; Bakan Fidan, yarın Bulgaristan'a resmi bir ziyaret gerçekleştir...

Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı Mansur Yavaş, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'n...

MHP Genel Başkan Yardımcısı Semih Yalçın, partisinin Kilis İl Teşkilatının feshedildiğini bildirdi.Yalçın, sosyal medya...

Birleşik Krallık'ta siyaset gündemi, kamuoyuna açıklanan kapsamlı yazışma arşiviyle sarsıldı. Avam Kamarası'nın şeffaflık ilkeleri doğrultusunda erişime açılan yaklaşık 1.500 sayfalık belge, hükümetin perde arkasındaki tartışmalarını ve parti içindeki rahatsızlıkları gözler önüne serdi.

Belgelerde, ülkenin eski ABD Büyükelçisi Lord Peter Mandelson'un, Kabine Ofisi Bakanı Pat McFadden ile yaptığı özel görüşmeler ve yazışmalar dikkat çekiyor. İşçi Partisi'nin seçim zaferinin mimarlarından biri olarak görülen Mandelson'un değerlendirmeleri, hükümetin mevcut performansına yönelik sert eleştiriler içeriyor.

“Downing Street Yönünü Kaybetmiş Görünüyor”

Yazışmalarda Mandelson'un, Başbakan Keir Starmer'ın liderlik yaklaşımını sorguladığı ve hükümetin stratejik bir rota çizmekte zorlandığını savunduğu görülüyor.

Mandelson'un değerlendirmelerine göre hükümet, iktidara gelişinden sonra seçmenlere vaat ettiği büyük dönüşüm programını somut politikalarla destekleyemedi. Belgelerde Downing Street'in "zor durumda", "savunmada kalan" ve "siyasi gündemi belirlemek yerine gündemin peşinden sürüklenen" bir görüntü verdiği yönünde ifadelerin yer aldığı belirtiliyor.

Eski büyükelçi, Starmer'ın kamuoyu baskıları ve medya eleştirileri karşısında sık sık politika değişikliğine gitmesinin liderlik algısını zedelediğini savunuyor.

Parti İçinde Sessiz Rahatsızlık

Siyasi kulislerde uzun süredir konuşulan liderlik tartışmalarının bu belgelerle birlikte daha görünür hale geldiği değerlendiriliyor.

Özellikle ekonomi politikaları, kamu harcamaları ve göç konusunda hükümetin zaman zaman farklı mesajlar vermesi, bazı İşçi Partisi milletvekilleri arasında da rahatsızlık yaratmıştı. Son aylarda yapılan kamuoyu araştırmalarında hükümetin oy desteğinde yaşanan dalgalanmalar, parti içindeki eleştirilerin daha yüksek sesle dile getirilmesine neden oldu.

Siyasi gözlemciler, Mandelson'un eleştirilerinin yalnızca kişisel görüşlerden ibaret olmadığını, parti içindeki daha geniş bir kesimin kaygılarını yansıtabileceğini belirtiyor.

Muhafazakârlar ve Reform UK'den Sert Tepki

Belgelerin yayımlanmasının ardından muhalefet partileri hükümete yüklenmeye başladı. Muhafazakâr Parti sözcüleri, yazışmaların İşçi Partisi'nin kendi yönetimine güven duymadığını gösterdiğini savundu.

Son dönemde yükselen oy oranlarıyla dikkat çeken Reform UK ise hükümetin "değişim" vaadini yerine getiremediğini öne sürerek erken politika revizyonu çağrısında bulundu.

Siyasi analistler, İşçi Partisi'nin seçimlerden sonra karşı karşıya kaldığı ekonomik zorluklar, bütçe baskıları ve kamu hizmetlerindeki sorunların hükümet üzerindeki yükü artırdığını ifade ediyor.

Starmer Cephesi Sessizliğini Koruyor

Başbakanlık kaynakları ise belgelerde yer alan değerlendirmelerin kişisel görüşler olduğunu ve hükümetin ekonomik büyüme, sağlık hizmetleri ve altyapı yatırımları konularındaki programını uygulamaya devam ettiğini vurguluyor.

Downing Street'e yakın kaynaklar, hükümetin önümüzdeki aylarda ekonomik büyüme, konut üretimi ve kamu hizmetlerinin iyileştirilmesine yönelik yeni adımlar açıklayacağını belirtiyor.

Ancak siyasi uzmanlara göre, İşçi Partisi'nin en deneyimli isimlerinden biri olan Mandelson'un eleştirileri, hükümet üzerindeki baskıyı artırabilir ve parti içindeki liderlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıyabilir.

Londra'da Siyasi Dengeler Yeniden Şekillenebilir

Açıklanan belgeler, yalnızca geçmişe ait iç yazışmalar olmanın ötesinde, İşçi Partisi'nin gelecekteki siyasi yönelimi açısından da önemli ipuçları barındırıyor.

Önümüzdeki dönemde ekonomik performansın beklentileri karşılayamaması veya hükümetin kamuoyu desteğinde yeni gerilemeler yaşanması halinde, Mandelson'un dile getirdiği eleştirilerin parti içinde daha geniş yankı bulabileceği değerlendiriliyor.

Londra kulislerinde konuşulan senaryolara göre, belgelerin yarattığı siyasi etki önümüzdeki haftalarda hem İşçi Partisi'nin iç dengelerini hem de Birleşik Krallık siyasetinin genel seyrini etkilemeye devam edecek.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, iş insanı Rahmi Koç'un hastane açılışındaki sözleri...

İZMİR’DEKİ AÇILIŞTA RAHMİ KOÇ AÇIKLAMASINA TEPKİ"Dün şehrimizde özel bir sağlık kuruluşunun açılışında gerçekleşen çirk...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarından satır başlıkları;1985 yılından beri özel sektörümüzün dış ekonom...

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 5 Haziran Dünya Çevre Günü'nün de içinde yer aldığı Türkiye Çevre Haftası dolayısıyla NSosyal he...

CHP Genel Merkezi'nde hareketli günler: İki belediye başkanı Kılıçdaroğlu'nu ziyaret ettiCan Ataklı 'CHP'de herkes birb...

Şubat ayında yapılan ara seçimle Avam Kamarası’na giren Yeşiller Partili milletvekili Hannah Spencer, Westminster’daki içki kültüründen duyduğu rahatsızlığı kamuoyuyla paylaşarak tartışmayı başlattı.

Spencer, parlamentoda oy kullanma süreçleri sırasında bazı milletvekillerinden alkol kokusu geldiğini söyledi. Parlamentonun çeşitli bölümlerinde milletvekillerinin oylamalar arasında içki içtiğine tanık olduğunu belirten Spencer, bunun birçok iş yerinde kabul edilmeyecek bir davranış olduğunu savundu. Milletvekilinin temel argümanı, milyonlarca insanı etkileyen kararların alındığı bir kurumda görev yapan siyasetçilerin oy kullanırken tamamen ayık olması gerektiği yönünde.

Spencer daha sonra yaptığı açıklamada da, “Toplumu etkileyen kararlar için oy kullanan milletvekillerinin ayık olmasının çok büyük bir talep olmadığını” ifade etti.

Hükümetten karşı çıkış

Tartışmalar sürerken, İşçi Partili Hazine Başsekreteri Darren Jones, milletvekillerinin çalışma koşullarına dikkat çekerek Spencer’ın eleştirilerine karşı çıktı.

LBC’ye konuşan Jones, parlamentodaki oturumların zaman zaman gece geç saatlere kadar sürdüğünü belirterek, “Milletvekilleri gece 10-11’e kadar parlamentoda kalıyorsa, akşam yemeğiyle birlikte bir kadeh şarap içmelerinde sorun görmüyorum” dedi. Jones, milletvekillerinin “açık kalp ameliyatı yapan kişiler olmadığını”, birçok ofis çalışanının da uzun mesailer sırasında yemek yiyip içecek tüketebildiğini savundu.

Ancak Jones, aşırı alkol tüketiminin kabul edilemez olduğunu da vurgulayarak parlamentonun sonuçta bir iş yeri olduğunu ve herkesin sorumlu davranması gerektiğini söyledi.

Siyasi cepheler oluştu

Spencer’ın açıklamaları Westminster’da farklı tepkilere yol açtı. Reform UK lideri Nigel Farage, Yeşiller Partisi’ni hedef alarak eleştirileri alaya alırken, Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski ise Spencer’a destek verdi. Polanski, “Öğleden sonra bir bira içmek ile çalışma günü sırasında alkol alıp milyonlarca insanı etkileyen kararlar için oy kullanmak aynı şey değil” değerlendirmesinde bulundu.

İşçi Partisi içinden de farklı görüşler yükseldi. Bazı milletvekilleri uzun çalışma saatlerinin ve Westminster’daki yoğun temponun zaman zaman sosyal içki tüketimini beraberinde getirdiğini savunurken, bazıları ise Spencer’ın dikkat çektiği kültürel sorunun gerçek olduğunu kabul etti. Deneyimli İşçi Partili milletvekili Emily Thornberry, parlamentodaki içki kültürünün geçmişe kıyasla azaldığını ancak hâlâ varlığını sürdürdüğünü söyledi.

Westminster’ın eski tartışması yeniden gündemde

Aslında parlamentodaki alkol kültürü İngiltere’de yeni bir konu değil. Westminster yerleşkesinde milletvekilleri ve çalışanların kullandığı çok sayıda bar ve restoran bulunuyor. Son yıllarda bazı barlarda yaşanan olaylar ve disiplin soruşturmaları nedeniyle güvenlik önlemleri artırılmıştı. Parlamento bünyesindeki şikâyet mekanizmaları da geçmiş raporlarında alkol tüketiminin uygunsuz davranışları tetikleyen faktörlerden biri olduğunu belirtmişti.

Spencer’ın çıkışı, bu nedenle yalnızca bireysel bir eleştiri olarak değil, Westminster’ın çalışma kültürüne yönelik daha geniş bir sorgulamanın parçası olarak değerlendiriliyor. Kamuoyu araştırmalarında da milletvekillerinin oylama yapılacak günlerde alkol tüketmesine yönelik eleştirilerin toplumda önemli destek bulduğu görülüyor.

Tartışma büyüyor

Son günlerde parlamentoda alkol satış ve tüketiminin tamamen yasaklanmasını isteyen bir dilekçenin başlatılması da konunun gündemde kalacağını gösteriyor. Spencer, milletvekillerinin diğer çalışanlardan farklı standartlara tabi olmaması gerektiğini savunurken, hükümet cephesi ve bazı milletvekilleri ise ölçülü içki tüketiminin Westminster’daki uzun çalışma saatlerinin doğal bir parçası olduğunu öne sürüyor.

Böylece Avam Kamarası’nda başlayan “bir kadeh şarap mı, tam ayıklık mı?” tartışması, yalnızca alkol meselesini değil, İngiliz siyasetinin çalışma kültürünü de yeniden ülke gündeminin merkezine taşımış durumda.

BBC’nin deneyimli gazetecisi Laura Kuenssberg’in programına konuk olan eski İskoçya Başbakanı Nicola Sturgeon, eski eşi Peter Murrell’in işlediği suçlardan haberdar olmadığını savundu. Kamuoyunda yükselen eleştirilere yanıt veren Sturgeon, özür dilemesi gerektiği yönündeki çağrıları da reddetti.

“Başkalarının suçları için özür dilemeyeceğim” diyen Sturgeon, yıllardır sürdürdüğü siyasi kariyerinin gölgelendiğini ve kendisinin de yaşananlardan büyük zarar gördüğünü söyledi.

Parti kasasından lüks harcamalar

Mahkeme kayıtlarına göre uzun yıllar SNP’nin genel sekreterliğini yürüten Peter Murrell, partiye ait fonları kişisel harcamaları için kullandı. Soruşturma dosyasında Murrell’in parti kaynaklarından yararlanarak mücevherler, lüks araçlar, kozmetik ürünleri ve çeşitli pahalı tüketim malları satın aldığı belirtildi.

Dava kapsamında ortaya çıkan ayrıntılardan biri de Murrell’in Sturgeon’a hediye ettiği kolye oldu. Savcılık kayıtlarına göre sık sık kamuoyu önünde taktığı kolyenin de parti parasıyla satın alındığı belirlendi. Ancak Sturgeon, satın alma sürecinden haberdar olmadığını ve söz konusu hediyenin kaynağını bilmediğini ifade etti.

SNP’yi sarsan mali skandal

İskoç bağımsızlığı hareketinin en önemli siyasi aktörü olan SNP, son yıllarda parti maliyesine ilişkin soruşturmalarla gündeme gelmişti. Özellikle bağımsızlık kampanyaları için bağışlanan yüz binlerce sterlinin nasıl kullanıldığına yönelik iddialar, parti yönetimi üzerinde ciddi baskı oluşturmuştu.

2023 yılında SNP liderliğinden ve İskoçya Başbakanlığı görevinden ayrılan Sturgeon, daha sonra yürütülen soruşturmalar kapsamında gözaltına alınmış ancak hakkında herhangi bir suçlama yöneltilmemişti. Yetkililer, yapılan incelemeler sonucunda Sturgeon’a yönelik soruşturmanın kapatıldığını açıklamıştı.

Siyasi mirası tartışılıyor

İskoç siyasetinde yaklaşık on yıl boyunca belirleyici bir figür olan Sturgeon, bağımsızlık yanlısı hareketin en güçlü liderlerinden biri olarak görülüyordu. Ancak eski eşinin karıştığı mali usulsüzlük skandalı, hem SNP’nin hem de Sturgeon’un siyasi mirasının yeniden tartışılmasına neden oldu.

Muhalefet partileri, Sturgeon’un parti yönetimindeki etkisi göz önüne alındığında yaşananlardan tamamen habersiz olmasının kamuoyu tarafından sorgulandığını savunurken, eski lider ise kendisine yönelik suçlamaların adaletsiz olduğunu belirtiyor.

Sturgeon, röportajının sonunda yaşananların hayatındaki en zor dönemlerden biri olduğunu ifade ederek, “İnsanlar beni işlemediğim bir suçla ilişkilendiriyor. Bunun yükünü taşımak zorunda kalıyorum” sözleriyle yaşadığı hayal kırıklığını dile getirdi.

SNP Fon Skandalı (Operation Branchform) Detayları:

Peter Murrell, SNP’nin (İskoç Ulusal Partisi) uzun yıllar genel sekreteri ve CEO’su olan Nicola Sturgeon’ın eski eşi, 25 Mayıs 2026 tarihinde Edinburgh Yüksek Mahkemesi’nde £400.310,65 (yaklaşık 540.000 USD / 18-19 milyon TL civarı) partiden zimmetine para geçirmekten suçunu kabul etti.

Zaman Çizelgesi ve Kapsam

• Suç dönemi: Ağustos 2010 - Ekim 2022 (yaklaşık 12 yıl).
• Murrell, partiye ait fonları kişisel harcamaları için kullandı. Çalınan parayı parti gideri gibi göstererek gizledi.
• Embezzlement (zimmet) 2016’dan itibaren hızlandı, büyük kısmı 2019-2022 arasında gerçekleşti.

Harcanan Paralar (Örnekler)Mahkeme kayıtlarına göre Murrell şu tür lüks ve kişisel harcamalar yaptı:

• Motorhome (lüks karavan): £124.550
• Jaguar I-Pace (lüks elektrikli SUV): £81.000 civarı (partiden £57.500 katkı)
• Volkswagen Golf (kısmi ödeme)
• Bremont gibi lüks saatler, mücevherler, Estée Lauder kozmetik ürünleri, Harrods alışverişleri
• Pahalı kahve makineleri, robotik çim biçme makinesi, tuz-biber değirmenleri (£2.600), fountain pen (£1.475), tuvalet koltukları, Playstation, DVD setleri vb.

Toplamda yüzlerce kalemlik bir harcama listesi var.Soruşturma (Operation Branchform)

• Soruşturma 2021’de başladı. Parti’nin bağımsızlık kampanyası için toplanan £600.000+ bağışın büyük kısmının kayıp olduğu iddialarıyla tetiklendi.
• 2023’te Murrell, Sturgeon ve eski hazineci Colin Beattie gözaltına alındı. Polis SNP merkezini ve Sturgeon-Murrell evini aradı, ünlü motorhome’a el koydu.
• Sturgeon ve Beattie’ye suçlama yöneltilmedi (2025’te soruşturma kapandı).
• Murrell Nisan 2024’te suçlandı, Mayıs 2026’da suçunu kabul etti. Cezası 23 Haziran 2026’da açıklanacak (muhtemel hapis).

Nicola Sturgeon’ın KonumuSturgeon, BBC’deki Laura Kuenssberg programında dahil olmak üzere birçok röportajda hiçbir şeyden haberi olmadığını, kocasının kendisini aldattığını ve ihanete uğradığını söyledi. Özür dilemeyi reddetti ve “Başkalarının suçları için özür dilemem” dedi. Kamuoyunda inanırlığı düşük görülüyor; bazı SNP milletvekilleri ve muhalifler bağımsız mali soruşturma talep ediyor.

Etkiler

• SNP lideri John Swinney olayı “büyük ihanet” olarak nitelendirdi.
• Parti fonlarının yanı sıra kamu kaynaklarından (milletvekili/MSP hibeleri) da etkilenme şüphesi var.
• Skandal, SNP’nin itibarına ağır darbe vurdu ve Sturgeon’ın istifasında rol oynadığı düşünülüyor.

İngiltere’de anketlerde yükselişini sürdüren Reform UK Partisi, göçmenlik politikası konusunda üst düzey iki ismi arasında yaşanan sert görüş ayrılığıyla sarsıldı. Parti lideri Nigel Farage’ın en güvendiği isimlerden Hazine Sözcüsü Robert Jenrick ile İçişleri Sözcüsü Zia Yusuf’un kamuoyu önünde birbirini yalanlayan açıklamalar yapması, parti yönetiminde derin fikir ayrılıkları bulunduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

Göçmenlerin sınır dışı edilmesi konusunda çelişkili açıklamalar

Tartışmanın fitilini, eski Muhafazakâr Parti bakanlarından ve Reform UK’nin Hazine Sözcüsü Robert Jenrick’in Sky News’e verdiği röportaj ateşledi. Jenrick, Reform UK’nin iktidara gelmesi halinde yabancı ülke vatandaşlarının yalnızca sosyal konutlarda yaşadıkları gerekçesiyle sınır dışı edilmeyeceğini söyledi. Jenrick, böyle bir uygulamanın parti politikası olmadığını ve sınır dışı kararlarının daha geniş ekonomik ve yasal kriterlere göre değerlendirileceğini ifade etti.

Ancak Jenrick’in açıklamaları parti içinde sert bir karşılık buldu. Reform UK’nin göçmenlik ve sınır dışı planlarının mimarlarından biri olarak görülen İçişleri Sözcüsü Zia Yusuf, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Jenrick’i doğrudan yalanladı.

Yusuf paylaşımında, “Robert’ın verdiği cevap Reform UK politikası değildir” ifadelerini kullanarak, “Bir yabancı ülke vatandaşı vergi mükelleflerinin finanse ettiği bir sosyal konutta yaşıyorsa ekonomik kriter testimizden otomatik olarak başarısız olur ve sınır dışı edilir” dedi.

Parti içinde nüfuz savaşı

Siyasi gözlemciler, yaşanan tartışmanın yalnızca bir politika anlaşmazlığı olmadığını, aynı zamanda Reform UK’nin üst yönetiminde süregelen bir güç mücadelesinin dışa vurumu olduğunu değerlendiriyor.

Parti kulislerinde hem Jenrick’in hem de Yusuf’un gelecekte partinin ekonomi yönetiminde veya olası bir Reform hükümetinde en güçlü isimlerden biri olmayı hedeflediği konuşuluyor. Her iki isim de daha önce kamuoyu önünde “Gölge Maliye Bakanı” rolüne talip olduklarını ima etmişti.

Muhafazakâr Parti’den ayrılarak Reform UK’ye katılan Jenrick, Westminster deneyimi ve devlet yönetimindeki geçmişiyle parti içinde daha pragmatik bir çizgiyi temsil ederken, iş insanı kökenli Yusuf ise Farage’ın göçmenlik konusundaki sert söylemlerinin en önemli savunucularından biri olarak öne çıkıyor.

Farage’ın liderliği test ediliyor

Tartışma, Nigel Farage’ın parti üzerindeki otoritesinin de sınandığı bir dönemde yaşandı. Son aylarda kamuoyu yoklamalarında İşçi Partisi ile başa baş görünen Reform UK, kendisini iktidar alternatifi olarak sunmaya çalışırken, üst düzey yöneticiler arasındaki bu tür açık anlaşmazlıklar partiye yönelik eleştirileri artırıyor.

İşçi Partisi yetkilileri, yaşanan gelişmenin Reform UK’nin hükümet yönetmeye hazır olmadığını gösterdiğini savundu. Hükümet kanadından yapılan açıklamalarda, partinin göçmenlik konusunda ortak bir politika üzerinde dahi uzlaşamadığı ve kamuoyuna farklı mesajlar verdiği öne sürüldü.

Daha sert politikalar gündemde

Öte yandan Zia Yusuf son günlerde yalnızca Jenrick ile yaşadığı polemikle değil, kamu bürokrasisine yönelik açıklamalarıyla da gündemde. Yusuf, Reform UK’nin iktidara gelmesi halinde politikalarına direnç gösteren bazı kamu görevlilerinin işten çıkarılabileceğini ve emeklilik haklarını kaybedebileceğini savunarak yeni bir tartışma başlattı. Bu çıkış, partinin devlet kurumlarına yaklaşımı konusunda da yeni soru işaretleri doğurdu.

Reform UK yönetimi şimdilik tartışmayı büyütmemeye çalışsa da, Jenrick ve Yusuf arasında yaşanan açık fikir ayrılığı, partinin en önemli seçim vaatlerinden biri olan göçmenlik politikası konusunda bile tam bir görüş birliği sağlayamadığını ortaya koydu.

Yaklaşan ara seçimler ve olası genel seçim hazırlıkları öncesinde gözler şimdi Nigel Farage’a çevrilmiş durumda. Parti liderinin, yükselen siyasi beklentilerle birlikte büyüyen iç rekabeti nasıl yöneteceği Reform UK’nin geleceği açısından belirleyici olacak.

ALİ KALAY

Enfield Belediye Meclisi yıllık olağan toplantısında, Yeşiller Partisi üyelerinin çekimser kalma kararı almasının ardından Muhafazakar Parti belediyenin yönetimini devraldı.

Seçimlerin ardından meclis başkanlığı için yapılan oylamada Yeşiller’in Alessandro Georgiou’nun adaylığını engellememesi üzerine, Muhafazakarlar Enfield Civic Centre’da bir azınlık yönetimi oluşturdu.

7 Mayıs Perşembe günü gerçekleştirilen ve Muhafazakar Parti’nin salt çoğunluğu bir sandalye farkla kaçırdığı seçim sonuçlarının ardından, dengeleri belirleme gücü meclise yeni giren beş Yeşiller Partili üyenin eline geçmişti. Son üç haftadır yürütülen yoğun görüşmelere rağmen ne Muhafazakarlar ne de İşçi Partisi ile resmi bir koalisyon anlaşmasına varılamadı.

Londra Enfield Belediyesi’nde Yeni Dönem

Londra’nın Enfield Belediyesi’nde yeni kabine üyeleri ve görev dağılımları açıklandı. Belediye liderliğine Alessandro Georgiou getirildi.

Yeni kabinede; James Hockney maliye, Lee Chamberlain konut ve teknoloji, Andy Milne yetişkin sosyal hizmetleri, Edward Smith belediye varlıkları ve kültür, Andrew Thorp iletişim ve müşteri hizmetleri, Maria Alexandrou çevre, Chris Dey çocuk hizmetleri, Mike Rye planlama ve kentsel dönüşüm, Elisa Morreale ise ruhsatlandırmadan sorumlu olacak.

27 Mayıs Çarşamba günkü liderlik oylamasını kritik bir eşik haline getirdi. Muhafazakar lider Cllr Alessandro Georgiou ve eski konsey lideri İşçi Partili Ergin Erbil’in yarıştığı oylamada Yeşiller’in çekimser kalması, Georgiou liderliğindeki 31 kişilik Muhafazakar grubun azınlık hükümeti kurmasının önünü açtı.

Belediye Meclisi Lideri olarak yaptığı ilk konuşmada Enfield halkının değişim yönünde oy kullandığını belirten Cllr Georgiou, bu değişimin bu gece itibarıyla başladığını vurguladı. Yönetiminin en önemli önceliğinin “şeffaflık” olacağını ifade eden Georgiou, kararlarının hesabını vermeye hazır olduklarını dile getirdi. Liderlik makamındaki ilk icraatının, Crews Hill ve ‘Chase Park’ olarak bilinen tarım arazilerinde İşçi Partisi hükümeti tarafından planlanan 21 bin konutluk “yeni şehir” projesinden Enfield Belediyesi’ni resmen çekmek olacağını açıkladı. Söz konusu proje, seçim sürecinde hem Muhafazakarlar hem de Yeşiller tarafından sert bir şekilde eleştirilmişti.

Georgiou, ikinci hamle olarak ise Premier Lig kulübü Tottenham Hotspur’a, Whitewebbs Park projesinde artık istenmediklerini bildireceğini açıkladı. Kulüp, geçtiğimiz yıl kadın futbol takımı için bir antrenman tesisi kurma izni almış olsa da, projenin hayata geçmesi için gereken 25 yıllık kira sözleşmesi seçim öncesinde İşçi Partisi yönetimi tarafından imzalanmamıştı. Bu durum, yeni Muhafazakar yönetime anlaşmayı iptal etme fırsatı tanıdı.

Muhalefetten “Arka Kapı Anlaşması” Suçlaması Yeşiller’in çekimser kalarak Muhafazakarların iktidara gelmesine yol açmasına tepki gösteren İşçi Partili meclis üyeleri, salonda protesto etti.

Eleştirilere yanıt veren Enfield Yeşiller Grubu ise yaptıkları resmi açıklamada, Muhafazakar Parti ile herhangi bir koalisyon veya ittifak yapılmadığının altını çizdi. Yeşiller Grubu Lideri Sarah Jons, “Bu ilçede giderek büyüyoruz ancak amacımız siyasi oyunlar oynamak değil. Biz buraya çalışmaya, kararları titizlikle denetlemeye ve bize güvenerek oy veren Enfield sakinlerinin sesi olmaya geldik” dedi.

Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair, İşçi Partisi’nde son dönemde giderek büyüyen liderlik tartışmalarına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Parti içinde Başbakan Keir Starmer üzerindeki baskının “tehlikeli boyuta ulaştığını” söyleyen Blair, “İşçi Partisi ateşle oynuyor” ifadelerini kullandı.

Sky News’e verdiği röportajda konuşan Blair, Starmer’ın yerine alternatif bir siyasi vizyon ortaya koyulmadan lider değişikliği tartışılmasının seçmen nezdinde büyük bir güvensizlik yaratacağını savundu. Blair’e göre partinin şu anda ihtiyacı olan şey isim değişikliği değil, ekonomik büyüme ve kamu hizmetleri konusunda daha net ve ikna edici bir program.

“Sorun yalnızca liderlik değil”

Blair, İşçi Partisi içinde bazı milletvekilleri ve parti üyeleri tarafından yükseltilen eleştirilerin yalnızca liderlik tartışmasına indirgenmesinin yanlış olduğunu söyledi. Parti içindeki huzursuzluğun temelinde ekonomik performans, vergi politikaları ve kamu harcamaları konusundaki memnuniyetsizliğin bulunduğunu ifade eden Blair, “Sorun yalnızca liderlik değil; seçmene nasıl bir gelecek sunulduğu meselesi” değerlendirmesinde bulundu.

Eski Başbakan, özellikle son aylarda ekonomik büyümenin beklentilerin altında kalmasının hükümet üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti. Blair, seçim zaferinin ardından hükümetin iş dünyasına yeterince güven vermediğini ve yatırım ortamının güçlendirilmesi konusunda daha cesur adımlar atılması gerektiğini söyledi.

Parti içinde huzursuzluk büyüyor

İngiltere siyaset kulislerinde son haftalarda Starmer’ın liderliği üzerindeki baskının arttığı konuşuluyor. Bazı İşçi Partili milletvekillerinin hükümetin düşük kamuoyu desteği ve ekonomik performans nedeniyle rahatsız olduğu belirtiliyor.

Özellikle hayat pahalılığı, yüksek mortgage maliyetleri ve sağlık sistemindeki kriz nedeniyle hükümete yönelik eleştirilerin arttığı ifade ediliyor. Parti içindeki bazı isimlerin, hükümetin seçmen beklentilerini karşılamakta zorlandığını düşündüğü ve bu nedenle strateji değişikliği talep ettiği öne sürülüyor.

Siyasi analistler ise Blair’in açıklamalarını sıradan bir değerlendirme olarak görmüyor. Çünkü Blair, hâlâ parti içinde önemli etkisi bulunan ve merkez siyaseti temsil eden en güçlü figürlerden biri olarak kabul ediliyor.

“Yeni bir kimlik arayışı” tartışması

İşçi Partisi’nde son dönemde yalnızca liderlik değil, partinin ideolojik yönü de tartışma konusu haline geldi. Parti içindeki bazı sol kanat isimlerin kamu harcamalarının artırılmasını ve daha sert sosyal politikalar uygulanmasını istediği belirtilirken, merkezci kanat ise ekonomik istikrar ve yatırımcı güveninin öncelik olması gerektiğini savunuyor.

Blair’in açıklamaları da bu iç mücadelede merkez kanada destek olarak yorumlandı. Eski Başbakan, röportajında “İşçi Partisi’nin yeniden yapılanmaya ihtiyacı var” diyerek partinin uzun vadeli strateji eksikliğine dikkat çekti.

Blair döneminde uygulanan “Yeni İşçi Partisi” modeli, piyasa ekonomisiyle sosyal politikaları birleştiren merkezci yaklaşımıyla üç seçim üst üste kazanmıştı. Ancak parti içinde bugün birçok genç milletvekili ve aktivistin daha sol politikaları savunduğu görülüyor.

Muhafazakârlar fırsat kolluyor

Siyasi gözlemcilere göre İşçi Partisi içindeki liderlik tartışmaları, ana muhalefette toparlanmaya çalışan Muhafazakâr Parti için de önemli bir fırsat yaratabilir.

Anketlerde hükümete destek son aylarda gerilerken, muhalefetin henüz güçlü ve birleşik bir alternatif görüntüsü verememesi dikkat çekiyor. Uzmanlar, İşçi Partisi içindeki iç çekişmelerin sürmesi halinde seçmen güveninin daha fazla zarar görebileceği görüşünde.

Westminster kulislerinde ise Blair’in çıkışının perde arkasında, parti yönetimine yönelik daha geniş bir memnuniyetsizlik mesajı olduğu yorumları yapılıyor. Bazı yorumculara göre eski liderin bu kadar açık bir uyarıda bulunması, İşçi Partisi içindeki tartışmaların artık kapalı kapılar ardında kalmadığını gösteriyor.

Starmer cephesinden sessizlik

Başbakanlık ve İşçi Partisi yönetimi ise Blair’in açıklamalarına doğrudan yanıt vermedi. Ancak parti kaynakları, hükümetin ekonomik büyüme planı üzerinde çalıştığını ve önümüzdeki aylarda yeni yatırım paketlerinin açıklanabileceğini belirtiyor.

Londra siyasi kulislerinde şimdi en çok konuşulan soru ise şu: İşçi Partisi içindeki huzursuzluk geçici bir dalgalanma mı, yoksa Blair’in işaret ettiği gibi daha derin bir kimlik krizinin başlangıcı mı?

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının sosyal medya hesabından yapılan paylaşıma göre, görüşmede, Bahreyn Kralı Hamed ...

ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabından dikkat çeken bir paylaşımda bulundu.ABD Başkanı Trump, "Cumhurbaşkanı ...

Yüksek Seçim Kurulu (YSK), CHP’nin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin verdiği “mutlak butlan” ve ihtiyati tedbir kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunu reddetti.

CHP, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultay hakkında verilen kararın ardından YSK’ya başvuruda bulunmuştu. Parti adına YSK Temsilcisi Mehmet Hadimi Yakupoğlu tarafından sunulan dilekçede, söz konusu kararın “madden ve hukuken uygulanamaz” olduğu belirtilmişti.

Başvuruyu değerlendirmek üzere saat 17.30’da toplanan YSK, yaklaşık iki saat süren görüşmenin ardından CHP’nin itirazını reddetti.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi, CHP kurultay davasında, Özgür Özel ile parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına, Kemal Kılıçdaroğlu ile yönetiminin görevi devralmasına karar verdi.

Daire, CHP'nin 4-5 Kasım 2023'te yapılan 38. Olağan Kurultayı'nın iptaline ilişkin açılan davada, "davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına" dair hükmüne ilişkin Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesince 24 Ekim 2025'te verdiği kararla ilgili istinaf kanun yolu incelemesini tamamladı.

Buna göre, esas dava ile birleşmesine karar verilen dosyalar yönünden yapılan istinaf başvurularının kabulü ile Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesinin ilgili kararının kaldırılmasına karar verildi.

Söz konusu davanın kabulüne karar veren Daire, CHP'nin 4-5 Kasım 2023'te yapılan 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nın mutlak butlan nedeniyle malul olduğunun tespiti ile yapıldığı tarihten itibaren iptaline hükmetti.

Daire, mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle iptal kararı dolayısıyla bu tarihten sonra parti bünyesinde gerçekleştirilen tüm olağan ve olağanüstü kurultaylar ile alınan kararların da hükümsüz kaldığına karar verdi.

Kararda, "Olağan ve olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan tüm kararların iptali" nedeniyle "4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultay'dan önceki duruma dönülmesine, kurultay tarihinden önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine" karar verdi.

Ayrıca, 8 Ekim 2023'te gerçekleştirilen CHP İstanbul İl Kongresinin ve bu kongrede alınan tüm kararların da aynı gerekçeyle iptaline hükmetti.

Dairenin kararında şu ifadelere yer verildi:

"Mutlak butlanla sakatlanmış 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel'in, Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin, Parti Meclisi
üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına ve 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesi görevde bulunan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevi üstlenmelerine, göreve iadelerine ihtiyati tedbir kararının, gereği için Yüksek Seçim Kuruluna, Ankara İl Seçim Kuruluna, Çankaya 4. İlçe Seçim Kuruluna ve Ankara Valiliğine gönderilmesine karar verilmiştir."

Daire, 2 hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere verdiği kararı "oy birliğiyle" aldı.

İngiltere’de yıllık enflasyon nisanda yüzde 2,8’e gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Mart ayında yüzde 3,3 seviyesinde bulunan enflasyonun yüzde 3’e düşmesi bekleniyordu. Açıklanan veri, ekonomide fiyat baskılarının kısmen hafiflediğine işaret etse de özellikle gıda ve günlük yaşam maliyetlerindeki yüksek seyir, hükümeti yeni arayışlara yöneltti.

Çekirdek enflasyon da marttaki yüzde 3,1 seviyesinden yüzde 2,5’e gerileyerek son dönemin en dikkat çekici düşüşlerinden birini kaydetti. Ancak ekonomistler, enerji fiyatlarındaki baz etkisi ve zayıflayan tüketici talebinin bu düşüşte belirleyici olduğunu, vatandaşın cebindeki baskının ise hâlâ güçlü şekilde hissedildiğini belirtiyor.

Starmer hükümetinden marketlere çağrı

Enflasyondaki gerilemeye rağmen özellikle dar gelirli kesimlerin market harcamalarında zorlanmaya devam etmesi üzerine Başbakan Keir Starmer liderliğindeki hükümet, süpermarket zincirleriyle masaya oturdu.

Birden fazla süpermarket kaynağına göre hükümet, bazı düzenleyici yükümlülüklerin gevşetilmesi karşılığında marketlerden temel gıda ürünlerinde fiyatları gönüllü olarak sabitlemelerini istedi. Kulislere yansıyan bilgilere göre hükümetin hedefinde süt, ekmek, tereyağı, yumurta ve makarna gibi temel tüketim ürünleri bulunuyor.

Bu adımın, özellikle düşük gelirli ailelerin artan yaşam maliyetleri karşısında korunması amacıyla gündeme geldiği belirtiliyor.

“1970’lerin fiyat kontrolü geri dönüyor”

Ancak hükümetin önerisi perakende sektöründe ciddi tartışma yarattı. Süpermarketleri temsil eden British Retail Consortium (BRC), fiyat sabitleme uygulamalarının piyasayı bozabileceği uyarısında bulundu.

BRC yetkilileri, “1970’ler tarzı fiyat kontrolleri”nin marketleri zararına satış yapmaya zorlayacağını savunarak, bu tür müdahalelerin uzun vadede raf fiyatlarını düşürmek yerine tedarik zincirini daha kırılgan hale getirebileceğini ifade etti.

Perakende sektörü temsilcileri ayrıca enerji maliyetleri, lojistik giderleri ve ücret baskılarının sürdüğü bir dönemde marketlerin fiyatları yapay biçimde baskılamasının sürdürülebilir olmadığını dile getiriyor.

Toplumda hayat pahalılığı baskısı sürüyor

İngiltere’de son iki yıldır yüksek enflasyon nedeniyle özellikle orta ve düşük gelir gruplarında ciddi bir yaşam maliyeti krizi yaşanıyor. Gıda fiyatlarındaki artış hız kesmiş olsa da birçok temel ürün hâlâ pandemi öncesi seviyelerin oldukça üzerinde bulunuyor.

Sosyal yardım kuruluşları ve tüketici örgütleri, ülkede çalışan yoksulluğunun arttığını ve giderek daha fazla ailenin gıda bankalarına bağımlı hale geldiğini belirtiyor.

Uzmanlara göre hükümetin marketlere yönelik fiyat sabitleme baskısı, yaklaşan seçim sürecinde hayat pahalılığına karşı kamuoyuna “aktif mücadele” mesajı verme çabasının da bir parçası.

Gözler şimdi Merkez Bankası’nda

Enflasyondaki düşüş, İngiltere Merkez Bankası’nın faiz politikasına ilişkin beklentileri de yeniden şekillendirdi. Piyasalar, yıl içinde faiz indirimlerinin başlayabileceği ihtimalini daha güçlü fiyatlamaya başladı.

Ancak ekonomistler, ücret artışları ve hizmet sektöründeki fiyat baskılarının hâlâ yüksek olduğunu, bu nedenle enflasyonla mücadelenin tamamen sona erdiği yönünde erken bir iyimserliğin riskli olacağını vurguluyor.

İngiltere ekonomisi şimdi bir yandan enflasyonu kalıcı biçimde düşürmeye çalışırken, diğer yandan vatandaşın mutfak masrafını kontrol altına almanın siyasi ve ekonomik maliyetiyle karşı karşıya bulunuyor.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, geçtiğimiz günlerde partisinin grup toplantısında yaptığı açıklamada, CHP'deki mutlak but...

İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump...

İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sudan Başbakanı Kamil Idris...

İsraili Bakan Ben-Gvir, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, aktivistlerin tutulduğu Aşdod...

İngiltere’de Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi hükümetinin, Adalet Bakanı David Lammy tarafından hazırlanan yeni ‘Youth Justice White Paper’ kapsamında, çocukları suça karışan ebeveynlerin para cezalarının artırılması ve bazı durumlarda hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilmesi gündeme geldi.

Reform paketi, çocukların erken yaşta suç döngüsüne girmesini önlemeyi, tekrar suç işleme oranlarını düşürmeyi ve ailelerin sorumluluğunu artırmayı amaçlıyor. İngiliz Adalet Bakanlığı verilerine göre, “prolific offenders” olarak tanımlanan sürekli suç işleyen yetişkinlerin yaklaşık yüzde 80’i ilk suçlarını çocuk yaşta işliyor. Ayrıca cezaevinden çıkan gençlerin üçte ikisinin bir yıl içinde yeniden suça karıştığı belirtiliyor.

“Parenting Orders” Sistemi Sertleşiyor

Mevcut sistemde mahkemeler, suç işleyen çocukların ebeveynlerine yönelik “parenting orders” adı verilen ebeveyn sorumluluk emirleri verebiliyor. Bu emirler kapsamında aileler danışmanlık programlarına katılmak, çocuklarının davranışlarını takip etmek ve belirli kurallara uymak zorunda bırakılıyor. Kurallara uymayanlara ise para cezası uygulanabiliyor.

Yeni reformla birlikte bu yaptırımların ciddi biçimde ağırlaştırılması planlanıyor. Hükümet, para cezalarının üst sınırını yükseltmeyi ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynler için hapis cezası seçeneğini devreye sokmayı değerlendiriyor.

Adalet Bakanı Lammy, reformun temel amacının “cezalandırmaktan çok erken müdahale” olduğunu savunurken, ailelerin çocuklarının yaşamındaki rolünün göz ardı edilemeyeceğini söyledi. Lammy, yayımlanan politika belgesinde şu görüşe yer verdi:

“Bir çocuğun hayatının raydan çıkması ile başarılı olması arasındaki çizgi çoğu zaman çok ince.”

Son 20 Yılda Büyük Düşüş

Adalet Bakanlığı verileri, ebeveyn sorumluluk emirlerinin kullanımında dramatik bir gerileme yaşandığını ortaya koydu. 2009-2010 döneminde bini aşkın kez uygulanan bu emirler, 2022-2023 döneminde yalnızca 33 vakada kullanıldı. Uzmanlar, bu düşüşün temel nedenlerinden birinin zorunlu yaptırımlar yerine gönüllü aile destek programlarının yaygınlaşması olduğunu belirtiyor.

Hükümet ise mevcut sistemin caydırıcılığını kaybettiğini savunuyor. Yeni beyaz kitapta, genç suçluluğunun yalnızca polis ve mahkeme meselesi olmadığı, eğitim, aile yapısı, sosyal hizmetler ve ruh sağlığı desteğinin birlikte ele alınması gerektiği vurgulanıyor.

Gençlik Mahkemeleri ve Erken Müdahale Planı

Reform paketi yalnızca ebeveyn cezalarını içermiyor. Hükümet ayrıca “Youth Intervention Courts” adı verilen yeni gençlik müdahale mahkemelerini pilot olarak devreye sokmayı planlıyor. Bu sistemde hâkimler, sosyal hizmet uzmanları ve eğitim danışmanları birlikte çalışarak risk altındaki çocuklar için kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programları oluşturacak.

Plan kapsamında ayrıca yıllık yaklaşık 15 milyon sterlinlik yeni bir bütçeyle 12 binden fazla risk altındaki çocuğa destek verilmesi hedefleniyor. Hükümet, çocukların kısa süreli hapis cezaları yerine toplum temelli rehabilitasyon programlarına yönlendirilmesini istiyor.

Beyaz kitapta dikkat çeken bir başka düzenleme ise çocuk yaşta işlenen suçların sabıka kayıtlarının ömür boyu bireyin karşısına çıkmasının sınırlandırılması oldu. Hükümet, “13 yaşında yapılan bir hatanın hayat boyu kapıları kapatmaması gerektiğini” savunuyor.

İnsan Hakları Grupları Tepkili

Ancak reform paketi, çocuk hakları savunucuları ve bazı sosyal politika uzmanları tarafından eleştiriliyor. Özellikle ebeveynlerin hapisle tehdit edilmesinin, zaten kırılgan aile yapılarında daha büyük travmalara yol açabileceği belirtiliyor.

Gençlik adaleti alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, çocuk suçluluğunun temelinde yoksulluk, eğitimden kopuş, sosyal dışlanma ve ruh sağlığı sorunlarının bulunduğunu; yalnızca cezaların artırılmasının uzun vadeli çözüm üretmeyeceğini savunuyor.

Bazı uzmanlar ise hükümetin yaklaşımını “iki yönlü” olarak değerlendiriyor: Bir tarafta daha sert ebeveyn yaptırımları, diğer tarafta ise gençlerin hapse gönderilmesini azaltmaya yönelik rehabilitasyon politikaları bulunuyor. Bu nedenle reformun kamuoyunda hem güvenlikçi hem de sosyal destek odaklı unsurlar taşıdığı yorumları yapılıyor.